📝 Miras Sözleşmesinin Feshi: Anlaşma, Tek Taraflı Dönme ve Temerrüt Hükümleri (TMK m. 546, 547)

Miras sözleşmesi, iki tarafın karşılıklı irade beyanıyla kurulmuş bir hukuki işlem olmasına rağmen, mirasbırakanın (murisin) özel konumu nedeniyle sona erme (fesih) yolları kanunda özel olarak düzenlenmiştir. Sözleşmenin sona ermesi, ya tarafların anlaşmasıyla ya da kanunda belirtilen haklı sebeplerin varlığında tek taraflı irade beyanıyla mümkündür.

---

I. Karşılıklı Anlaşma ile Sona Erme (TMK m. 546/I)

• Usul: Miras sözleşmesi, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir (feshedilebilir).
• Şartlar:
  • Fesih anında her iki tarafın da hayatta olması gerekir.
  • Miras sözleşmesinin kurulmasında aranan tam ehliyet şartları aranmaz; ancak sözleşmenin sona ermesine yönelik irade beyanının sağlıklı ve anlaşmaya uygun olması gerekir.
  • Fesih için adi yazılı şekil yeterlidir.
  • Sözleşmenin tamamının veya bir kısmının sona erdirilmesi mümkündür.

II. Tek Taraflı İrade Beyanıyla Sona Erme

Miras sözleşmesi, belirli haklı sebeplerin varlığı halinde, mirasbırakan veya karşı taraf tarafından tek taraflı irade beyanıyla sona erdirilebilir.

A. Mirasçılıktan Çıkarma Sebebi Oluşturan Davranış (TMK m. 546/II)

Miras sözleşmesiyle mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişinin, mirasbırakana karşı Mirasçılıktan Çıkarma (Iskat) sebebi oluşturan bir davranışta bulunması durumunda, mirasbırakan sözleşmeyi tek taraflı olarak ortadan kaldırabilir.

• Sebep: Davranış, TMK m. 510’da sayılan mirasçılıktan çıkarma sebeplerinden (ağır suç işleme, aile hukukundan doğan yükümlülükleri önemli ölçüde yerine getirmeme) biri olmalıdır.
• Zaman: Çıkarma sebebi oluşturan bu davranışın, miras sözleşmesinin yapılmasından sonra ortaya çıkması şarttır.
• Hak Sahibine Özgülük: Sözleşmeden tek taraflı dönme hakkı yalnızca mirasbırakana aittir; temsilci vasıtasıyla kullanılamaz ve mirasçılara geçmez.
• Dönme Usulü (TMK m. 546/III): Mirasbırakan, sözleşmeden dönme iradesini vasiyetname yapmak suretiyle kullanır ve bu vasiyetnamede, dönmeye dayanak teşkil eden mirasçılıktan çıkarma sebebini belirtmek zorundadır.

B. Sağlararası Edim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi (TMK m. 547)

Miras sözleşmesi, taraflardan birine (genellikle karşı tarafa) sağlararası bir edim (örn. ömür boyu bakım) yüklediği hallerde, bu edimin yerine getirilmemesi veya güvenceye bağlanmaması, sözleşmenin feshine yol açar.

• Uygulanacak Hükümler: Edimleri isteme hakkı bulunan taraf, edimlerin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmemesi hâlinde Borçlar Hukuku kuralları uyarınca (TBK m. 125’teki temerrüt hükümleri gibi) sözleşmeden tek taraflı olarak dönebilir (TMK m. 547).
• Örnek: Mirasbırakan, kendisine ömür boyu bakılması şartıyla bir malını sözleşmeyle bırakmışsa, bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyen tarafa karşı sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir.

---

Anahtar Kelimeler

Miras Sözleşmesinin Sona Ermesi, Fesih, TMK 546, Karşılıklı Anlaşma, Tek Taraflı Dönme, Mirasçılıktan Çıkarma Sebebi, TMK 510, Sağlararası Edim, Temerrüt Hükümleri, Vasiyetname ile Dönme.

Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.