Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 11 Ocak 2023 tarihli kararı, boşanma davalarında “terk” ve “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” sebeplerine ilişkin önemli bir içtihat ortaya koyuyor. Karar, özellikle eşinden habersiz taşınmaz satışı ve manevî tazminat konularında dikkat çekici değerlendirmeler içeriyor.

🧩 Olayın Özeti

Taraflar yaklaşık 30 yıllık bir evliliğin ardından karşılıklı olarak boşanma davası açıyor.

Erkek tarafı, eşinin evi terk ettiğini ve geri dönmediğini iddia ederek, Türk Medeni Kanunu’nun 164. maddesine (terk) ve 166. maddesine (birliğin sarsılması) dayanarak boşanma istiyor. Kadın tarafı ise, kocasının evlilik birliği içinde eşinin onayını almadan taşınmaz satışı yaptığını, bağımsız konut temin etmediğini ve kendisine kötü davrandığını ileri sürerek 166. maddeye dayanarak boşanma talep ediyor. Ayrıca maddî ve manevî tazminat ile nafaka istiyor.

🏛️ İlk Derece Mahkemesi Ne Dedi?

Mahkeme, erkeğin açtığı terke dayalı boşanma davasını kabul etti.

Kadının evden ayrılmasının haklı bir nedeni olmadığına hükmetti ve kadının davasını reddetti.

Yani ilk mahkeme, kadını kusurlu buldu.

⚖️ Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Ne Dedi?

Kadın kararı istinaf etti. Dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi önemli tespitlerde bulundu:

Erkeğin ihtarı (eve dön çağrısı) samimi değildi. Çünkü hem “eve dön” çağrısı yapıp hem de “evlilik birliği temelinden sarsıldı” diyerek boşanma talep etmek çelişkili bulundu. Eşinden habersiz taşınmaz satışı, ekonomik güveni sarsıcı davranış olarak değerlendirildi. Bu nedenle mahkeme, kusurun tamamen erkekte olduğuna karar verdi.

Bu gerekçeyle:

Erkeğin davası reddedildi, Kadının davası kabul edildi, Kadına 25.000 TL maddî tazminat, Aylık 500 TL tedbir nafakası ve 750 TL yoksulluk nafakası verildi, Ancak manevî tazminat talebi reddedildi.

⚖️ Yargıtay Ne Dedi?

Dosya temyiz edilince Yargıtay 2. Hukuk Dairesi şu değerlendirmeyi yaptı:

Eşinden habersiz taşınmaz satışı, kadının kişilik haklarına saldırı niteliğindedir. Bu davranış, manevî tazminat hakkı doğurur. Bölge Adliye Mahkemesi’nin kadına manevî tazminat vermemesi hatalıdır.

Bu nedenle:

Karar manevî tazminat yönünden bozuldu, Diğer tüm yönleriyle onandı.

💬 Kararın Hukuki Önemi

Bu karar, iki önemli noktayı açık biçimde ortaya koyuyor:

1. Terk ve Birliğin Sarsılması Sebepleri Aynı Anda Kullanılamaz

Bir eş aynı davada hem “terk etti” deyip hem de “zaten evlilik birliği sarsıldı” diyemez.

Bu iki gerekçe birbiriyle çelişir. Yargıtay, bu tür davalarda ihtarın samimiyetini sorgular.

Bu olayda da erkek “terk” davası açarken bir yandan evliliğin zaten bittiğini savununca, ihtar samimi bulunmamıştır.

2. Eşten Habersiz Taşınmaz Satışı Kusurdur

Evlilik birliği devam ederken, bir eşin önemli bir malvarlığı işlemini (örneğin ev satışı) diğer eşten gizlemesi, “ekonomik güveni sarsıcı davranış” olarak kabul edilir.

Bu tür davranış, kusur sayılır ve diğer eş lehine manevî tazminat hakkı doğurur.

💡 Uygulamada Ne Anlama Geliyor?

Eşlerden biri, diğerinin rızası olmadan ev satışı yaparsa, bu durum boşanmada kusur olarak değerlendirilebilir. “Terk” davası açmak isteyen tarafın ihtarı samimi olmalı; aksi hâlde dava reddedilebilir. Manevî tazminat, sadece fiziksel şiddette değil; güven sarsıcı ekonomik davranışlarda da verilebilir.

🔖 Sonuç

Bu karar, boşanma hukukunda “ekonomik sadakat” kavramını pekiştiriyor.

Eşler arasında sadece sadakat yükümlülüğü değil, mali saygı ve güven yükümlülüğü de vardır.

Bir eşin diğerinin bilgisi dışında önemli malvarlığı işlemleri yapması, kişilik haklarını zedeler ve manevî tazminat doğurabilir.

🔑 Anahtar Kelimeler:

boşanma davası, terk nedeniyle boşanma, evlilik birliğinin sarsılması, Yargıtay boşanma kararı, manevî tazminat, maddî tazminat, eşinden habersiz ev satışı, kusur belirlemesi, kadın hakları, nafaka, yoksulluk nafakası, tedbir nafakası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 166. madde boşanma, 164. madde terk, ekonomik güven, boşanma hukuku, aile hukuku kararları, Yargıtay içtihatları, boşanma blogu

KARAR METNİ

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

Esas: 2022/9210

Karar: 2023/126

Tarihi: 11.01.2023

Taraflar arasındaki erkek vekili tarafından açılan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 164 üncü maddesinde yer alan terk nedene dayalı ve 166 ncı maddesinde yer alan evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedene dayalı dava ile kadın vekili tarafından açılan 4721 sayılı Kanun’un 166 ncı maddesinde yer alan evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedenine dayalı boşanma ve ferilerine ilişkin karşılıklı boşanma davaları dolasıyla yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacı-davalı erkek tarafından açılan 4721 sayılı Kanun’un 164 üncü maddesine yer alan terk hukuksal nedenine dayalı boşanma davasının kabulü ile davalı-davacı kadının davasının reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı-davacı kadın vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın erkeğin davasının reddine, kadının davasının kabulüne ve ferilerine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-davalı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı-davalı erkek vekili 07.06.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; tarafların daha öncede evlilikler yaptıkları ve bu evliliklerinden çocukları olduğu, kadının kızının kendileri ile birlikte kaldığı ve evliliklerinin 30 yıl kadar devam ettiği, en son, erkeğin önceki evliliklerinden olan çocuklarına gayrimenkul vermesi üzerine kadının da kendi adına gayrimenkul istediği, veremeyeceğini söylediğinden evi terk ettiği, eve geri dönmesi için noterden ihtar çektiğini, gönderdiği parayı almasına rağmen eve dönmediğini, hatta eve dönmesi için emanete bıraktığı evin anahtarı alarak evde bulunmadığı bir sırada eve girip evdeki eşyalarını alarak gittiğini, müşterek eve dönmeyen eşi ile müşterek hayatlarının devam etmesine imkân kalmadığını beyanla yargılama yapılarak 4721 sayılı Kanun’un 164 üncü maddesinde yer alan terk hukuksal sebebi ve 166 ncı maddesinde yer alan evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuksal sebepleri ile davaların kabulüne, tarafların boşanmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı-davalı erkek vekili 10.01.2022 tarihli cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı-karşı davalı erkek vekili, iddiaların asılsız olduğu, kadının engelli eşini başkalarının yardımına muhtaç bırakıp evi sebepsiz terk ettiği, kredinin kadının evi terk etmesinden sonraki bir zamanda ihtiyaç nedeniyle çektiğini, satıldığı iddia edilen gayrimenkulün ise kadının istemi üzerine satıldığı, oğlu …’nın evini kendisinin aldığını bu nedenle kadının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı-davacı kadın vekili 07.12.2021 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; iddiaların asılsız olduğu, adeta evi terke zorlayan davacı erkek olduğu, bağımsız konut temin etmediği gibi eve dön ihtarını da bağımsız olmayan bu konuta yaptığı, evlilik birliği içinde edindikleri gayrimenkulleri habersiz satarak oğluna daire aldığı ve bu alım için ayrıca kredi çekerek borçlandığını, dolayısıyla kızının evinden başka gidecek yer bulamayan kadın yokluğa düşmüş olması göz önünde bulundurularak, adli yardım talebinin kabulü ile asıl davanın reddine, 4721 sayılı Kanun’un 166 ncı maddesi gereğince tarafların boşanmalarına, kadın yararına 50.000,00 TL maddî ve 50.000,00 manevî tazminat ile 1.000,00 TL tedbir ve sonrasında yoksulluk nafakasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesini dava ve talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı erkek tarafından … Noterliği aracılığı ile davalı kadına terk ihtarı gönderildiği, 27.11.2020 tarih ve 3963 yevmiye numaralı terk ihtarının davalı kadına 15.12.2020 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın terk ihtarından 2 ay sonra açılmış olduğu, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarından davacı erkek ve davalı kadının, davacı erkeğin ilk eşinden olan oğlu, gelini ve çocuklarıyla uzun yıllardır birlikte yaşadıkları, davalı kadının davacı kocadan ayrı bir konut talebinde bulunmadığı, davalı kadının evi terk etmesinden önce değil terkten sonra davacı erkek tarafından bir tarla satışının yapılmış olduğunun anlaşıldığı, davalı kadının evi terk etmesinin haklı bir sebebe dayanmadığı gerekçesi ile davacı erkeğin 4721 sayılı Kanun’un 164 üncü maddesinde düzenlenen terk hukuksal sebebine dayalı boşanma davasının kabulüne, tarafların boşanmalarına, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı – davacı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı-davacı kadın vekili istinaf dilekçesinde özetle; terke dayalı davanın kabulü şartlarının oluşmadığı bu nedenle erkeğin davasının kabulünün hatalı olduğu, kadının evden ayrılmasının haklı sebepleri olduğu, izin ve onay almadan oğlu …’ya … ilçesinden daire alması ve bu sebeple tarla satması ve kredi çekmesi nedeniyle güveninin sarsıldığı, tam bağımsız konut temin etmediği bu nedenle kusur belirlemesinin ve davasının reddinin hatalı olduğu ileri sürülerek kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle erkeğin davasının reddi ile kendi davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı- davalı erkek dava dilekçesinde birden fazla hukuksal sebebe dayanarak boşanma davası açtığını, bunun mümkün olduğunun ancak boşanma nedenlerinin saik açısından çatışmaması ve evlilik birliğini sona erdirme isteği yönünden çelişmemesi gerektiğini, hem terk sebebine dayanarak boşanma davası açmak, hem de evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının ileri sürülerek boşanma talebinde bulunmanın birbiriyle çeliştiğini, ihtar isteği ile bundan önceki kusurlu tutum ve davranışları af etmiş veya en azından hoşgörü ile karşılamış olacağını, ihtara rağmen evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ileri sürmenin ihtarı samimi kılmayacağını, terke dayalı davanın kabulü için ihtar edilen usulüne uygun ve samimi ihtar tebliğine rağmen eşin haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesi gerektiğini, somut olayda erkeğin ihtarı samimi olmadığı bu nedenle davacı erkeğin terke dayalı boşanma davasının reddinin gerektiği belirtilerek hükmün kaldırılmasına davacı-karşı davalı erkeğin davasının reddine karar verilmiş kadının davası açısından ise erkeğin kendi adına kayıtlı taşınmazı eşinin görüşünü almadan sattığı anlaşıldığından bu vakıanın davacı erkeğe kusur olarak yüklenmesinin gerektiğini, bu durumda boşanmaya sebep olan olaylarda davacı-davalı erkeğin tam kusurlu olduğu belirtilerek gerekçenin düzeltilmesine, 6100 sayılı Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) üncü alt bendi gereğince kadının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne infazda tereddüt yaratmaması için hükmün bu kısmının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle kadının davasının kabulü ile 4721 sayılı Kanun’un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince tarafların boşanmalarına, davalı-davacı kadın yararına 25.000,00 TL maddî tazminata, koşulları oluşmayan manevî tazminat talebinin reddine, davalı-davacı kadın yararına aylık 500,00 TL tedbir ve 750,00 TL yoksulluk nafakasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı-karşı davalı erkek vekili tarafından süresi içinde sunulan temyiz dilekçesinde özetle; terk hukuksal sebebine dayalı boşanma davasının koşullarının oluştuğu bu nedenle davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği, görme engelli olan erkeğin ihtiyaç nedeniyle sattığı küçük bir gayrimenkulün boşanmaya sebebiyet vermesinin anlamsız olduğunu, evi sebepsiz terk ederek birliği sarsanın kadın olduğu bu nedenle kadının davasının reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek her iki dava yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı-karşı davacı kadın vekili tarafından süresi içinde sunulan temyiz dilekçesinde özetle; kusur belirlemesinin hatalı olduğu, manevî tazminat şartlarının kadın yararına oluştuğu manevî tazminat talebinin reddi ile maddî tazminat ve nafaka miktarlarının az olduğunu ileri sürerek, kusur belirlemesi, tazminat ve nafakalar yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflarca açılan karşılıklı boşanma davasında kadının evi sebepsiz terk etmesi nedeniyle taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamında imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, terk hukuksal sebebine dayalı davanın koşullarının oluşup oluşmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, kadının davasının kabulü, maddî ve manevî tazminat ile yoksulluk nafakası verilmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği ile miktarları noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi, 164 üncü maddesi, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 174 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 175 inci maddesi, 330 uncu maddesi, 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (6098 sayılı Kanun) 50 nci ve 55 inci madde hükümleri.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre erkek vekilin tüm temyiz itirazları ile kadın vekilinin aşağıdaki (2) nolu paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2.Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yukarıda da belirtildiği üzere; erkeğe “kendi adına kayıtlı taşınmazı eşinin görüşünü almadan sattığı” vakıasının kusur olarak yüklenildiği, kadından habersiz yapılan bu eylemin ekonomik anlamda güven sarsıcı davranış niteliğinde olduğu, belirlenen ve gerçekleşen bu kusurun kadının kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği anlaşılmaktadır. 4721 sayılı Kanun’un 174 üncü maddesinin ikinci fıkrası koşulları kadın yararına oluşmuştur. Hal böyle iken Bölge Adliye Mahkemesince kadının yararına uygun miktarda manevî tazminat hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile manevî tazminatın reddine karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1.Yukarıda (2) numaralı paragrafta belirtildiği üzere temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının manevî tazminat yönünden BOZULMASINA,

2. Yukarıda (1) numaralı paragrafta belirtildiği üzere davacı-karşı davalı erkeğin tüm, davalı-karşı davacı kadının ise sair temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden …’e yükletilmesine,

Peşin harcın istek halinde …’e iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.