Türkiye’ye yolcu taşıyan havayolu, denizyolu veya karayolu şirketlerinin sorumluluğu sadece bilet kesip yolcuyu transfer etmekle sınırlı değildir. Türk Hukuku, özellikle 6458 Sayılı Kanun Madde 98 kapsamında bu firmalara ciddi görevler yüklemiştir. Taşıyıcıların Yükümlülükleri kanunda açıkça belirtilmiştir.
Bu yazımızda, havayolu ve nakliye firmalarının yabancı yolcularla ilgili yasal sorumluluklarını, taşıyıcıların yükümlülükleri çerçevesinde ve herkesin anlayabileceği bir dille inceleyeceğiz. Yabancılar hukuku ile ilgili daha fazla yazı için ilgili kategoriden yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
6458 Sayılı Kanun’a Göre Taşıyıcı Ne Demektir?
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na göre, Türkiye’ye yolcu getiren her türlü özel veya ticari ulaşım firması “taşıyıcı” olarak adlandırılır. Kanun koyucu, sınır güvenliğini sağlamak adına taşıyıcı firmaları adeta birer denetim mekanizması olarak yetkilendirmiştir.
Özellikle yabancılar hukuku şirket danışmanlığı alanında sıkça karşımıza çıkan bu husus, firmaların ağır idari para cezalarıyla karşılaşmaması için hayati önem taşır.
Taşıyıcıların Yükümlülükleri Nelerdir?
Kanun koyucu, taşıyıcı firmalardan proaktif (önleyici) bir yaklaşım bekler. Bir havayolu veya nakliye firmasının temel görevleri şunlardır:
- Belge Kontrolü: Taşıdıkları kişilerin vize, pasaport veya ikamet izni gibi belgelerini biniş öncesinde kontrol etmek zorundadırlar.
- Taşıma Engeli: Ülkeye girişi yasal olmayan veya belgeleri eksik olan yolcunun taşınmasını engellemelidirler.
- Geri Götürme Sorumluluğu: Eğer getirdikleri yolcu Türkiye’ye kabul edilmezse, bu kişiyi geldiği ülkeye geri götürmekle yükümlüdürler.
Bu noktada devreye pasaport kontrol sorumluluğu girmektedir. Şirket personeli, yolcunun belgelerinin geçerliliğini uçağa veya araca binmeden önce teyit etmelidir.
INAD Yolcu Nedir?
Havacılık ve hukuk terminolojisinde sıkça duyulan INAD yolcu nedir? INAD, “Inadmissible Passenger” teriminin kısaltmasıdır. Türkçede “Kabul Edilemeyen Yolcu” anlamına gelir.
Bir yolcu; vizesi olmadığı, pasaport süresi dolduğu veya ülkeye giriş yasağı (G-87 vb. kodlar) bulunduğu için sınır kapısından geri çevrilirse INAD statüsüne düşer. Bu durumda sınır kapısı işlemleri sırasında yolcu polis tarafından ülkeye alınmaz.
Kabul Edilemeyen Yolcu Masrafları Kime Aittir? – Taşıyıcıların Yükümlülükleri
Havalimanında pasaport kontrolü ve taşıyıcıların yükümlülükleri
Bir yolcu INAD kapsamına alındığında, fatura genellikle taşıyıcı firmaya çıkar. 6458 Sayılı Kanun Madde 98, bu konuda oldukça nettir.
Taşıyıcı firma sadece yolcuyu geri götürmekle kalmaz. Yolcu geri gönderilene kadar oluşacak şu masrafları da karşılamak zorundadır:
- Beslenme giderleri,
- Konaklama masrafları,
- Acil sağlık giderleri.
Kanundan Önemli Bir Alıntı:
“Kabul edilemeyen yolcuların geri gönderilene kadar beslenme, konaklama ve acil sağlık giderlerini karşılamakla… yükümlüdür.” (Madde 98/1-d)
Dolayısıyla kabul edilemeyen yolcu masrafları, şirket bütçesinde ciddi bir gider kalemi oluşturabilir.
Havayolu Şirketi Cezaları ve Yaptırımlar-Taşıyıcıların Yükümlülükleri
Taşıyıcı firmalar yukarıdaki kurallara uymazsa ne olur? Bu durumda havayolu şirketi cezaları devreye girer. Şirketin ihmali bir suç oluşturmasa dahi, idari para cezası uygulanır.
Özellikle transit yolcu kuralları ihlal edildiğinde veya belgesiz yolcu taşındığında, kişi başı kesilen cezalar oldukça yüksek miktarlara ulaşabilmektedir. Bu nedenle firmaların operasyonel süreçlerini hukuki zemine oturtması şarttır.
Özet: Şirketler Ne Yapmalı?
Taşıyıcıların yükümlülükleri, basit bir bilet satış işleminden çok daha fazlasıdır. Hem itibar kaybı yaşamamak hem de maddi zarara uğramamak için firmaların personelini eğitmesi ve hukuki destek alması önerilir.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.
Bir Cevap Yazın