Şiddet mağdurları için hukuk sistemi güçlü ve hızlı koruma araçları sunar. Uzaklaştırma kararı nasıl alınır sorusu da bu araçların tam merkezinde yer alır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, bu koruma mekanizmasını ayrıntılı biçimde düzenler. Söz konusu karar, şiddet uygulayan kişiyi mağdurun yaşam alanından uzaklaştırır. Böylece mağdur, korunaklı bir ortamda hayatını sürdürebilir. Bu yazıda başvuru süreci, şartlar ve dikkat edilmesi gereken hususları ele alacağız.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? | 6284 Sayılı Kanun Rehberi
Uzaklaştırma Kararı Nedir? Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
Hukukta uzaklaştırma kararı, hâkimin şiddet uygulayan ya da şiddet tehlikesi taşıyan kişi hakkında verdiği bir önleyici tedbir kararıdır. Bu karar sayesinde şiddet mağduru, ortak konutta kalmaya devam eder. Buna karşılık şiddet uygulayan kişi, konutu terk etmek zorunda kalır. Ayrıca bu kişi, mağdurun iş yerine, okuluna ve yakınlarına da yaklaşamaz. Sonuç olarak karar, mağdurun fiziksel güvenliğini doğrudan korur.
Önemle belirtmek gerekir ki uzaklaştırma kararı yalnızca fiziksel şiddet durumunda değil, psikolojik, ekonomik ve sözlü şiddet hâllerinde de geçerlidir. Bunun yanı sıra şiddet tehdidi tek başına bile yeterli bir başvuru gerekçesi oluşturur.
6284 Sayılı Kanun Madde 5: Yasal Dayanak
Uzaklaştırma kararının hukuki temelini 6284 sayılı Kanun’un 5. maddesi oluşturur. mevzuat.gov.tr’de yer alan bu maddenin tam metni şu şekildedir:
MADDE 5 – (1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:
a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.
b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.
c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.
d) Şiddet mağdurunun şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi.
e) Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, yakınlarına, tanıklarına ve çocuklarına yaklaşmaması.
(2) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hâkimin onayına sunar. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.
Bu madde, hâkime somut olayın koşullarına göre tek bir tedbire ya da birden fazla tedbire birlikte hükmetme yetkisi tanır.
Kimler Başvurabilir?
6284 sayılı Kanun yalnızca kadınları değil, geniş bir kesimi kapsar. Bu doğrultuda kadınlar, çocuklar, diğer aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları başvuru hakkına sahiptir. Dahası erkekler de şiddet mağduru olduklarında bu korumadan yararlanır. Özellikle şunu vurgulamak gerekir: kanun cinsiyet ayrımı yapmaz. Bunun yanı sıra Türk vatandaşı olmayan yabancı uyruklu kişiler de kanun kapsamında başvurabilir.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Başvuru Adımları
Uzaklaştırma kararı nasıl alınır sorusunun yanıtı birkaç temel aşamadan oluşur. Öncelikle nöbetçi aile mahkemesine yazılı dilekçeyle başvurabilirsiniz. Bunun yanı sıra en yakın karakola ya da Cumhuriyet savcılığına da doğrudan gidebilirsiniz. Öte yandan ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) aracılığıyla da süreci başlatabilirsiniz. Ayrıca acil durumlarda 155 (Polis), 156 (Jandarma) veya 183 (ALO Şiddet Hattı) numaralı hatları arayarak anlık yardım talep edebilirsiniz.
Başvuru dilekçenizde şu bilgilere yer vermelisiniz: başvuranın kimlik bilgileri, şiddet uygulayan kişinin adı ve adresi, yaşanan olayların tarih sırasıyla anlatımı. Bununla birlikte delil ya da belge sunmanız zorunlu değildir. Bu nedenle belge bulamadığınız durumlarda bile başvurudan vazgeçmemelisiniz.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?- Başvuruda Faydalı Olacak Belgeler
Her ne kadar kanun belge şartı aramasa da bazı destekleyici evraklar süreci hızlandırabilir. Örneğin doktor raporu, fotoğraflar, mesajlaşma ekran görüntüleri ve tanık ifadeleri somut delil niteliği taşır. Bununla birlikte darp izleri, yaralanma raporları ve adli tıp bulguları da hâkimin değerlendirmesine büyük katkı sağlar. Dolayısıyla elinizde böyle belgeler varsa bunları başvuruya eklemeniz son derece yerinde olacaktır.
Kararın Süresi ve Uzatılması
Hâkim, uzaklaştırma kararını en fazla altı aylık süre için verir. Ne var ki şiddet ya da tehlike devam ederse hâkim bu süreyi uzatabilir. Öte yandan mülki amir, geçici kararı 48 saat içinde onaylamazsa karar kendiliğinden sona erer. Bu nedenle sürenin dolmasına yakın yeni bir başvuru yapmanız gerekir. Sonuç olarak mağdurun süreci aktif biçimde takip etmesi büyük önem taşır.
Mesafe Sınırlamaları ve İletişim Yasağı
Hâkim, karar içinde şiddet uygulayana belirli bir mesafe yükümlülüğü koyar. Konut çevresi için bu mesafeyi genellikle 100 ila 500 metre olarak belirler. Ayrıca iş yeri ve okul çevresi için de ayrı mesafe sınırları koyabilir. Bunun yanı sıra hâkim, telefon, SMS, e-posta ve sosyal medya yoluyla iletişimi de yasaklayabilir. Üçüncü kişiler aracılığıyla gönderilen mesajları da bu yasak kapsamında değerlendirir.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? İtiraz ve Karara Etki Eden Süreç
Hakkında uzaklaştırma kararı çıkan kişi, tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir. İtirazı, o yerde birden fazla aile mahkemesi dairesi varsa numara itibarıyla bir sonraki daireye yöneltmelisiniz. Yalnızca tek daire varsa asliye hukuk mahkemesi yetkili olur. İtiraz mercii, bir hafta içinde kararını açıklar. Bu karar kesindir ve temyiz yoluna başvurulamaz. Ayrıca itiraz başvurusu, kararın uygulanmasını durdurmaz.
Kararın İhlali Hâlinde Yaptırımlar
Kararı ihlal eden kişi hakkında hâkim, ceza yargılaması yapmaksızın doğrudan tazyik hapsi uygular. İlk ihlalde bu süre 3 ila 10 gün arasındadır. Birden fazla ihlal söz konusu olduğunda hâkim her ihlal için 15 ila 30 günlük tazyik hapsi verir. Bununla birlikte hâkim, toplam tazyik hapsi süresini hiçbir şekilde 6 ayın üzerine çıkaramaz. Önemle vurgulamak gerekir ki bu kararlar adli sicil kaydına işlenmez.
Başvuru Tamamen Ücretsizdir
6284 sayılı Kanun’un 20. maddesi, masraf ve harç konusunu açıkça düzenler. Bu maddeye göre kanun kapsamındaki başvurulardan ve verilen kararların icrası için yapılan işlemlerden yargılama gideri, harç, posta gideri ve benzeri ad altında hiçbir ücret talep edemezsiniz. Dolayısıyla şiddet mağduru maddi kaygı taşımaksızın başvurusunu yapabilir.
6284 Kapsamında Avukatlık Ücreti
Başvurunun kendisi ücretsiz olmakla birlikte bir avukat aracılığıyla süreç yürütüldüğünde avukatlık ücreti gündeme gelir. Bu ücretleri iki farklı tarife çerçevesinde değerlendirebilirsiniz.
Ankara 2 Nolu Baro 2026 Tarife Çizelgesi’ne Göre: Ankara 2 Nolu Baro’nun 01.01.2026–31.12.2026 dönemine ait Avukat-Vekil Arasındaki En Az Ücret Çizelgesi, D bölümünün 8. maddesinde “Ailenin Korunmasına Dair 6284 Sayılı Kanun’dan Doğan Davalar” için asgari ücreti 70.400,00 TL olarak belirlemiştir. Baro tarifesi, avukata ödenmesi gereken tavsiye niteliğindeki asgari bedeli gösterir.
2025–2026 AAÜT’ye Göre: Türkiye Barolar Birliği, 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ni yayımlamıştır. Bu tarifeye göre aile mahkemelerinde görülen davaların maktu ücreti 25.000 TL’dir. AAÜT yasal asgari alt sınırı belirler; avukat ve müvekkil bu sınırın altında ücret kararlaştıramaz. Örneğin bu dava için yalnızca 20.000 TL üzerinde anlaşma yapmak hukuka aykırıdır.
Sonuç olarak AAÜT yasal alt sınırı, Ankara 2 Nolu Baro tarifesi ise sektörel tavsiye sınırını ortaya koyar. Her iki tarifenin de altında anlaşma yapmak meslek etiği kurallarını ihlal eder. Avukatlar, bu sınırlar dahilinde davanın kapsamına ve sürece göre ayrıca ücretlendirme yapar.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Uzaklaştırma kararı almak için avukat tutmak zorunlu mudur? Hayır, zorunlu değildir. Dilekçeyi kendiniz yazarak nöbetçi aile mahkemesine ya da karakola doğrudan başvurabilirsiniz. Ancak süreç karmaşık bir hâl aldığında uzman bir avukattan destek almak hak kayıplarının önüne geçer.
2. Uzaklaştırma kararı tüm Türkiye’de geçerli midir? Evet, karar tüm Türkiye sınırları içinde geçerlidir. Şiddet uygulayan kişinin il değiştirmesi karardan kaçınmasına imkân tanımaz.
3. Eşimle barışırsam karar otomatik olarak kalkar mı? Hayır, barışmanız kararı otomatik olarak sona erdirmez. Kararın kalkması için hâkime başvurarak talebinizi iletmeniz gerekir.
4. Psikolojik şiddet için de uzaklaştırma kararı alınabilir mi? Evet. 6284 sayılı Kanun fiziksel şiddetle sınırlı değildir. Psikolojik, sözlü ve ekonomik şiddet de başvuru için yeterli gerekçe oluşturur.
5. Karar ne kadar süre sonra uygulamaya girer? Mahkeme başvuruyu çok kısa sürede değerlendirir. Acil hâllerde aynı gün, olağan durumlarda ise genellikle birkaç gün içinde hâkim kararını açıklar ve uygulama başlar.
💬 Bir avukattan destek alın: 6284 kapsamında uzaklaştırma kararı sürecini doğrudan başvuruyla başlatabilirsiniz. Ancak hukuki sürecin doğru yürütülmesi olası hak kayıplarını önler. Bu nedenle alanında deneyimli bir aile hukuku avukatıyla görüşmenizi tavsiye ederiz.
Turhan Hukuk Danışmanlık
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. Avukat Osman Turhan olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan, şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlığı ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır. Akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, aynı üniversitede Özel Hukuk alanında yüksek lisans eğitimine devam etmekte olup akademi ve uygulamayı birlikte yürütmektedir.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın