Boşanma sürecindeki eşlerin en çok sorduğu sorulardan biri, yoksulluk nafakasının ne kadar süre ödeneceğidir. Türk Medeni Kanunu yoksulluk nafakasını süresiz olarak düzenler; ancak süresiz ifadesi nafakanın hiçbir koşulda sona ermeyeceği anlamına gelmez. Bu yazıda yoksulluk nafakasının şartlarını, hangi hâllerde kendiliğinden sona erdiğini, hangi hâllerde dava yoluyla kaldırılabileceğini veya azaltılabileceğini anlatıyoruz.
Kısa cevap: Evet, yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanunu m.175 uyarınca süresiz olarak bağlanır; mahkeme çekişmeli davada baştan süre sınırı koyamaz. Nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer (m.176/3). Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır; tarafların mali durumu değişirse nafaka azaltılabilir veya artırılabilir.
Son güncelleme: 5 Ekim 2026 · Yazan: Av. Osman Turhan
Yoksulluk Nafakası Kural Olarak Süresizdir
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin geçimini sağlamak için bağlanır ve kanun bu nafakaya baştan bir süre sınırı koymaz. Ancak süresizlik, nafakanın ömür boyu ve her koşulda devam edeceği anlamına gelmez; kanun, nafakanın kendiliğinden sona erdiği ve mahkeme kararıyla kaldırılabildiği hâlleri ayrıca düzenler.
TMK m.175: Yoksulluk Nafakasının Şartları
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.
Bu hükme göre nafaka isteyen eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması ve kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması aranmaz; hâkim nafakanın miktarını yükümlünün mali gücüne göre belirler. Çekişmeli boşanmada hâkim, üç yıl süreyle gibi baştan süre sınırı içeren bir nafaka hükmü kuramaz.
Nafaka Hangi Hâllerde Kendiliğinden Sona Erer?
TMK m.176/3 uyarınca irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden ortadan kalkar. Bu iki durumda nafaka yükümlüsünün ayrıca dava açmasına gerek yoktur; ancak icra takibi devam ediyorsa durumun icra dosyasına bildirilmesi gerekir.
Nafaka Hangi Hâllerde Dava ile Kaldırılır?
Aynı fıkraya göre nafaka alacaklısının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Bu hâllerde nafaka kendiliğinden sona ermez; yükümlü eşin aile mahkemesinde nafakanın kaldırılması davası açması ve bu durumu ispat etmesi gerekir.
Davada banka kayıtları, SGK hizmet dökümleri, tapu ve araç kayıtları ile tanık beyanları önemli delillerdir; mahkeme ayrıca tarafların sosyal ve ekonomik durumuna ilişkin araştırma yaptırabilir. Kaldırma kararının hangi tarihten itibaren sonuç doğuracağı somut olaya ve yerleşik içtihada göre belirlenir; bu nedenle dava açma zamanlaması ödenecek nafaka toplamını doğrudan etkileyebilir. Ayrıntılar için süresiz nafakanın iptali yazımıza bakabilirsiniz.
Nafaka Ne Zaman Azaltılır veya Artırılır?
TMK m.176/4 uyarınca tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir. Yükümlünün gelirinin ciddi şekilde düşmesi azaltma, enflasyon karşısında nafakanın alım gücünü kaybetmesi ise artırım talebine konu olabilir. Uygulamada alacaklının asgari ücretle bir işe girmesi tek başına yoksulluğun sona erdiği anlamına gelmez. Güncel tutarı görmek için nafaka artışı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanmada Süreli Nafaka Kararlaştırılabilir mi?
Anlaşmalı boşanmada eşler protokolde nafakanın belirli bir süre ödenmesini kararlaştırabilir; hâkim protokolü uygun bulursa bu süre karara yansır ve süre dolunca nafaka sona erer. Taraflar süre öngörmezse nafaka süresiz bağlanır. Protokolde nafakadan açıkça feragat edilmişse, sonradan yoksulluk nafakası istenemez. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma protokolü rehberimize bakabilirsiniz.
Boşanmadan Sonra Nafaka İstenebilir mi?
Boşanma davasında nafaka talep edilmemiş ve bu haktan feragat da edilmemişse, yoksulluk nafakası boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı bir davayla istenebilir. TMK m.178 uyarınca boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Erkek Eş Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?
TMK m.175 taraf ifadesini kullanır ve cinsiyet ayrımı yapmaz. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan erkek eş de yoksulluk nafakası isteyebilir; koşulları varsa kadın eş de nafaka ödemekle yükümlü olabilir.
Yoksulluk Nafakası ile İştirak Nafakası Farkı
Yoksulluk nafakası eş için, iştirak nafakası ise müşterek çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma için bağlanır. İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer; ancak çocuğun eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durumlarına göre eğitim sona erinceye kadar bakım borcunu sürdürür (TMK m.328/2). İki nafaka aynı davada birlikte talep edilebilir.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Ödenmeyen nafaka için alacaklı ilamlı icra takibi başlatabilir. Ayrıca İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca, nafaka borcunu ödemeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesi üç aya kadar tazyik hapsine karar verebilir. Tazyik hapsi bir ceza değil, ödemeye zorlama aracıdır; borçlu nafaka borcunu öderse tahliye edilir. Ayrıntılar için nafaka borcunda tazyik hapsi yazımıza bakabilirsiniz.
Nafaka Davalarında Avukatlık Ücreti
Avukatlık ücreti avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır; ancak Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz. Barolar ayrıca tavsiye niteliğinde ücret tarifeleri yayımlar. Tarifeler her yıl güncellendiği için güncel tutarlar ilgili yılın tarifesinden kontrol edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası ömür boyu mu ödenir? Kanun yoksulluk nafakası için baştan bir süre sınırı koymaz. Ancak alacaklı yeniden evlenirse veya taraflardan biri ölürse nafaka kendiliğinden sona erer; şartlar değişirse dava yoluyla kaldırılabilir veya azaltılabilir.
Erkek eş yoksulluk nafakası alabilir mi? Evet. TMK m.175 cinsiyet ayrımı yapmaz; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan erkek eş de nafaka isteyebilir.
Nafaka alan kişi sonradan evlenirse ne olur? Resmi olarak yeniden evlenme hâlinde yoksulluk nafakası TMK m.176/3 uyarınca kendiliğinden ortadan kalkar; bunun için ayrıca dava açılması gerekmez.
Asgari ücretli bir işte çalışmak nafakayı hemen keser mi? Uygulamada asgari ücretle çalışmaya başlamak tek başına yoksulluğun ortadan kalktığı anlamına gelmez. Mahkeme alacaklının gelirini, ihtiyaçlarını ve tarafların mali durumunu birlikte değerlendirir.
Nafaka ödenmezse hapis cezası çıkar mı? Alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesi, İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca nafaka borcunu ödemeyen borçlu hakkında üç aya kadar tazyik hapsine karar verebilir. Borçlu nafaka borcunu öderse tahliye edilir.
Dayanak ve kaynaklar
- Türk Medeni Kanunu m. 175, 176, 178 ve 328: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, mevzuat.gov.tr
- Nafaka borcunun ödenmemesi ve tazyik hapsi: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 344, mevzuat.gov.tr
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki değerlendirme yerine geçmez. Av. Osman Turhan hakkında bilgi için Hakkımızda sayfamıza bakabilirsiniz.
Bir yanıt yazın