Yabancı Ülkede Hüküm Verilmesi
TCK Madde 9
(1) Türkiye’de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye’de yeniden yargılanır.
TCK Madde 9 Gerekçesi
Hükümet tasarısında, Türkiye’de işlediği suçtan dolayı, yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan yabancı ile, vatandaş arasında yabancı lehine bir ayırım öngörülmüştü. Anayasa’da güvence altına alınan eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığı düşüncesiyle, madde metninde yapılan değişiklikle, bu ayırım ortadan kaldırılmıştır.
Keza, maddenin ‘ Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır ‘ şeklindeki ikinci fıkrası hükmü, yukarıdaki maddenin gerekçesinde belirtilen düşüncelerle, metinden çıkarılmıştır.
TCK 9 – Yabancı Ülkede Hüküm Verilmesi
Türk Ceza Kanunu’nun 9. maddesi, Türkiye’de işlenen bir suç nedeniyle kişinin yabancı bir ülkede hüküm giymesi hâlinde uygulanacak kuralı düzenler.
Maddenin temel yaklaşımı açıktır: Türkiye’de işlenen bir suç nedeniyle yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olması, kişinin Türkiye’de yeniden yargılanmasına engel değildir.
Bu düzenleme, TCK’nın yer bakımından uygulanmasına ilişkin hükümlerin devamı niteliğindedir. TCK 8’de Türkiye’de işlenen suçlar bakımından Türk kanunlarının uygulanacağı belirtilirken, TCK 9’da aynı suç nedeniyle yabancı ülkede daha önce hüküm verilmiş olması ihtimali ele alınmaktadır.
TCK 9 Nedir?
TCK 9, başlığından da anlaşılacağı üzere yabancı ülkede hüküm verilmesi durumunu düzenler.
Maddeye göre Türkiye’de işlenen bir suç nedeniyle yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kişi, Türkiye’de yeniden yargılanır.
Burada dikkat çeken nokta, kanunun kişinin Türk veya yabancı olmasına göre herhangi bir ayrım yapmamasıdır.
TCK 9 Madde Metni
Madde 9 – Yabancı ülkede hüküm verilmesi
(1) Türkiye’de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye’de yeniden yargılanır.
Maddenin mevcut düzenlemesi tek fıkradan oluşmaktadır.
TCK 9’un Amacı
TCK 9’un temel amacı, Türkiye’de işlenen suçlar bakımından Türk ceza hukukunun uygulanmasını korumaktır.
TCK 8 uyarınca Türkiye’de işlenen suçlar hakkında Türk kanunları uygulanır. Ancak suç nedeniyle yabancı bir ülkede de bir yargılama yapılmış ve hüküm kurulmuş olabilir.
TCK 9, yabancı ülkedeki bu hükmün Türkiye’deki yargılamayı kendiliğinden ortadan kaldırmayacağını kabul etmektedir.
Başka bir ifadeyle, yabancı ülkede verilen hüküm ile Türkiye’nin ceza yargılama yetkisi arasında doğrudan bir engel kurulmamıştır.
Yabancı Ülkede Verilen Hüküm Türkiye’de Yeniden Yargılamaya Engel midir?
TCK 9’a göre hayır.
Kişi Türkiye’de işlediği suç nedeniyle yabancı ülkede yargılanmış ve hakkında hüküm verilmiş olsa dahi Türkiye’de yeniden yargılanabilir.
Burada üç temel unsur bulunmaktadır:
- Suçun Türkiye’de işlenmiş olması,
- Bu suç nedeniyle kişinin yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olması,
- Buna rağmen Türkiye’de yeniden yargılama yapılması.
Dolayısıyla yabancı ülkede verilen hüküm, TCK 9 bakımından Türkiye’deki yargılamayı engelleyen bir kesin hüküm etkisi doğurmamaktadır.
Failin Türk veya Yabancı Olması Önemli midir?
TCK 9 bakımından failin vatandaşlığına ilişkin bir ayrım bulunmamaktadır.
Maddenin gerekçesinde, Hükûmet Tasarısında yabancılar ile Türk vatandaşları arasında yabancı lehine bir ayrım öngörüldüğü belirtilmektedir.
Ancak bu ayrım, Anayasa’da güvence altına alınan eşitlik ilkesiyle bağdaşmayacağı düşüncesiyle madde metninden çıkarılmıştır.
Sonuç olarak mevcut düzenlemede, Türkiye’de işlenen suç nedeniyle yabancı ülkede hüküm verilmesi hâlinde kişinin Türk vatandaşı veya yabancı olması bakımından farklı bir sonuç öngörülmemiştir.
TCK 9 ve Eşitlik İlkesi
TCK 9’un mevcut şeklinin ortaya çıkmasında eşitlik ilkesi önemli bir yere sahiptir.
Hükûmet Tasarısında, yabancı ülkede hüküm verilmiş olması durumunda yabancı kişi lehine farklı bir uygulama öngörülmüştü. Ancak gerekçede, böyle bir ayrımın Anayasa’daki eşitlik ilkesiyle bağdaşmayacağı belirtilmiştir.
Bu nedenle madde değiştirilmiş ve vatandaşlık temelindeki ayrım kaldırılmıştır.
Bu düzenleme, aynı hukuki durumda bulunan kişilerin yalnızca vatandaşlıkları nedeniyle farklı bir ceza hukuku rejimine tabi tutulmamasını amaçlayan yaklaşımın bir sonucudur.
TCK 9 ile Uluslararası Sözleşmeler Arasındaki İlişki
Hükûmet Tasarısında TCK 9’un ikinci fıkrasında, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümlerinin saklı tutulmasına ilişkin bir düzenleme bulunmaktaydı.
Ancak bu hüküm kanun metninden çıkarılmıştır.
Madde gerekçesinde, bunun TCK 8’in gerekçesinde açıklanan nedenlerle bağlantılı olduğu belirtilmektedir. Buna göre Anayasa hükümleri karşısında, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin kendi kapsamına giren olaylarda uygulanacağı kabul edilmektedir.
Bu nedenle aynı hususun ayrıca Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmesine gerek görülmemiştir.
TCK 9’un Uygulanmasına Örnek
Örneğin Türkiye’de işlenen bir suç nedeniyle fail hakkında başka bir ülkede yargılama yapılmış ve bu yargılama sonucunda hüküm verilmiş olsun.
Suç TCK 8 kapsamında Türkiye’de işlenmiş sayılıyorsa, yabancı ülkede verilmiş olan hüküm Türkiye’de yeniden yargılama yapılmasına tek başına engel değildir.
Burada somut olayın özellikleri, uygulanabilecek diğer kanun hükümleri ve varsa uluslararası sözleşmeler ayrıca değerlendirilmelidir.
TCK 9’un TCK 8 ile İlişkisi
TCK 8 ve TCK 9 birlikte değerlendirildiğinde sistem daha kolay anlaşılır.
TCK 8, bir suçun hangi hâllerde Türkiye’de işlenmiş sayılacağını belirler.
TCK 9 ise Türkiye’de işlenmiş olan bir suç nedeniyle yabancı ülkede daha önce hüküm verilmişse ne olacağını düzenler.
Dolayısıyla TCK 9’un uygulanabilmesi bakımından öncelikle suçun Türkiye’de işlenmiş olması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancı ülkede verilen hüküm Türkiye’de yeniden yargılamayı engeller mi?
Hayır. TCK 9’a göre Türkiye’de işlenen bir suç nedeniyle yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kişi Türkiye’de yeniden yargılanır.
TCK 9 yabancılar için mi uygulanır?
Hayır. Mevcut madde failin vatandaşlığı bakımından ayrım yapmamaktadır. Türk vatandaşı veya yabancı kişi bakımından aynı temel kural geçerlidir.
Türkiye’de işlenen suç nedeniyle başka ülkede hüküm verilmişse ne olur?
TCK 9 uyarınca yabancı ülkede verilen hüküm, Türkiye’de yeniden yargılama yapılmasına engel değildir.
TCK 9 neden vatandaşlık ayrımını kaldırmıştır?
Madde gerekçesine göre Hükûmet Tasarısındaki yabancı lehine ayrımın Anayasa’da güvence altına alınan eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığı değerlendirilmiş ve ayrım kaldırılmıştır.
TCK 9’da uluslararası sözleşmeler dikkate alınır mı?
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, kendi kapsamlarına giren olaylarda uygulanabilir. TCK 9’un gerekçesinde, bu nedenle ayrıca sözleşmeleri saklı tutan bir hükme yer verilmesine gerek görülmediği belirtilmiştir.
Sonuç
TCK 9, Türkiye’de işlenen bir suç nedeniyle yabancı ülkede hüküm verilmesi durumunda Türkiye’nin yargılama yetkisini düzenlemektedir.
Maddenin açık hükmüne göre yabancı ülkede verilmiş bir hüküm, Türkiye’de yeniden yargılama yapılmasına engel değildir. Ayrıca mevcut düzenlemede failin Türk vatandaşı veya yabancı olması arasında ayrım yapılmamıştır.
Bu yönüyle TCK 9, bir taraftan Türkiye’de işlenen suçlar bakımından Türk ceza hukukunun uygulanmasını korurken, diğer taraftan vatandaşlık temelindeki farklı uygulamayı ortadan kaldıran bir düzenleme niteliğindedir.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası – Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın