Ay: Ekim 2025
-
Depozito Bedelinin Hukuki Niteliği ve Güncel Değer Üzerinden İadesi İlkesi
1. Depozito Kavramı ve Hukuki Niteliği Depozito (güvence bedeli), kira ilişkilerinde kiracının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini güvence altına almak amacıyla, kiraya verene teminat olarak verilen paradır. Türk Borçlar Kanunu’nun (“TBK”) 342. maddesi uyarınca, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıdan en fazla üç aylık kira bedeli tutarında güvence (depozito) istenebilir. Depozito, hukuken bir teminat sözleşmesi niteliği taşır;…
-
Adli Kontrol Süreleri ve Uygulama Yükümlülükleri
Adli kontrol, ceza yargılamasında tutuklamaya alternatif olarak veya tutuklama koşullarının bulunmasına rağmen ölçülülük ilkesi gereği başvurulan koruma tedbiridir. Bu tedbir, şüpheli veya sanığın özgürlüğünü sınırlamakla birlikte, tutuklamaya kıyasla daha hafif yükümlülükler getirir. Adli kontrolün amacı, hem soruşturma veya kovuşturmanın sağlıklı yürütülmesini temin etmek hem de şahsi hürriyeti gereksiz yere kısıtlamamaktır. 1. Adli Kontrolün Hukuki Dayanağı…
-
Tutuklama Nedenleri ve Süreleri
Tutuklama, ceza yargılamasında şüpheli veya sanığın özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanmasıdır. Bu tedbir, suç işlediği hakkında kuvvetli şüphe bulunan kişiler için hüküm veya nihai karardan önce uygulanır. Tutuklama, hem maddi şartlara hem şekli şartlara bağlıdır ve hukuki olarak ölçülü ve gerekçeli olmalıdır. 1. Tutuklamanın Tanımı ve Amaçları Tutuklama, suç şüphesi kuvvetli olan bir kişinin, ceza yargılaması…
-
Gözaltına Alma ve Hukuki Çerçevesi
1. Gözaltına Alma Nedir? Gözaltına alma, bir kişinin geçici olarak özgürlüğünden yoksun bırakılması işlemi olup, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 91 ve Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) m. 19 ile Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’nin 5. maddesi kapsamında düzenlenmiştir. Bu tedbirin temel amacı, soruşturmanın etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve kişinin adli…
-
Yakalama Nedir? Hukuki Tanımı ve Usulleri
1. Yakalama Tedbirinin Hukuki Niteliği Yakalama, kişilerin özgürlüklerini geçici olarak sınırlayan bir koruma tedbiridir. Bu tedbirin amacı, suç işlendiği şüphesi bulunan kişinin gecikmeksizin yetkili makamlara ulaştırılmasını sağlamaktır.Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90. maddesinde düzenlenen yakalama, özgürlüğü kısıtlayıcı nitelikte olduğu için yalnızca kanunda belirtilen hâllerde ve kanuni usule uygun olarak uygulanabilir. Yakalama tedbiri, önleme (idari) yakalama ve adli…
-
Genel Olarak Koruma Tedbirleri (CMK’da Koruma Tedbirlerinin Niteliği ve Özellikleri)
1. Koruma Tedbirlerinin Ceza Muhakemesi Hukukundaki Yeri Ceza muhakemesi süreci, CMK m.160 ile başlayan soruşturma evresiyle başlar ve iddianamenin kabulüyle kovuşturma evresine geçilir. İşte bu süreçte koruma tedbirleri, muhakemenin sağlıklı yürütülmesini sağlamak amacıyla başvurulan, ancak doğrudan temel hak ve özgürlükleri sınırlayıcı nitelikte olan araçlardır. Koruma tedbirleri, ceza muhakemesinin Anayasa’da güvence altına alınan hak ve hürriyetlerle…
-
İddianamenin İadesi (CMK m.174)
Ceza muhakemesi hukukunda iddianame, kamu davasının açılabilmesi için zorunlu bir belgedir. Cumhuriyet savcısı tarafından hazırlanan iddianame, mahkeme tarafından kabul edilmedikçe kovuşturma evresine geçilemez. Bu noktada Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174. maddesi, mahkemeye iddianameyi inceleme ve belirli hâllerde iade etme yetkisi tanımaktadır. 1. İddianamenin İncelenmesi ve İade Süresi CMK m.174/1’e göre, mahkeme, iddianamenin ve soruşturma evrakının kendisine…
-
Ceza Muhakemesi Şartları: Neleri Bilmelisiniz?
1. Genel Esas Kural olarak ceza muhakemesi şarta bağlı değildir.CMK m.160’a göre Cumhuriyet savcısı, şikâyet, ihbar veya başka bir suretle suç işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez araştırma yapmakla yükümlüdür.Ancak istisnai olarak muhakemenin başlaması veya yürütülmesi belirli şartlara tabi kılınmış olabilir. Bu şartlara muhakeme şartları veya muhakeme engelleri denir. Muhakeme şartları, fiilin suç olup…
-
Ceza Muhakemesi Hukukunda Yetki
Ceza muhakemesi hukukunda “yetki” kavramı, hangi mahkemenin, hangi şartlar altında, kimler hakkında, hangi yer ve zaman bakımından yargılama yapabileceğini belirleyen temel bir ilkedir. Yetki, sadece mahkemenin görev alanını değil, aynı zamanda yargı erkinin anayasal sınırlarını da tanımlar. Bu nedenle ceza muhakemesinde yetki denildiğinde altı farklı başlık altında inceleme yapılır: 1. Ulusal Yetki Ulusal yetki, uyuşmazlığa…
-
Ceza Muhakemesi Hukukunda Savunma Makamı ve Müdafiin Rolü
Ceza muhakemesi hukukunda savunma makamı, adil yargılanma hakkının ve silahların eşitliği ilkesinin en önemli güvencelerinden biridir. Savunma makamı, hem bireysel hem de toplumsal yönü bulunan iki boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu makamın varlık nedeni, devletin cezalandırma yetkisine karşı bireyin haklarını korumaktır. 1. Savunma Makamının Türleri Ceza muhakemesinde savunma makamı ikiye ayrılır: 1.1. Bireysel Savunma Makamı:…