Adi alacaklar için maaşınızın dörtte birinden az olmamak üzere haciz uygulanır. Yani 30.000 TL net maaş alan bir kişiden kural olarak 7.500 TL kesilir, elinde 22.500 TL kalır. Bu oran bir alt sınırdır: icra müdürlüğü, borçlunun ve ailesinin geçim şartlarını değerlendirerek daha yüksek bir oran belirleyebilir. Nafaka alacaklarında bu sınır uygulanmaz.
Maaşımdan ne kadar kesilir?
Net maaşınızı girin, tahmini kesinti tutarını görün.
Bu araç İcra ve İflas Kanunu m.83 çerçevesinde tahmini bir sonuç verir. Kesinti miktarını, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli tutarı değerlendirerek icra müdürlüğü belirler; sonuç somut dosyada farklılık gösterebilir. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
Maaş haczi nedir?
Maaş haczi, kesinleşmiş bir icra takibinde alacaklının talebi üzerine icra müdürlüğünün borçlunun işverenine müzekkere göndererek maaşın bir kısmına el koymasıdır. İşveren, müzekkereyi aldığı andan itibaren belirtilen tutarı maaştan keserek doğrudan icra dosyasına yatırmakla yükümlüdür.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, haczin maaşın tamamına değil, kanunda belirlenen orandaki kısmına yönelik olmasıdır. Borçlunun ve ailesinin asgari yaşam koşullarını sürdürebilmesi için kanun koyucu bir koruma getirmiştir.
Maaştan ne kadar kesilir? İİK m.83
İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi, maaşların, ödeneklerin ve her türlü ücretin ancak kısmen haczedilebileceğini düzenler. Maddeye göre kesinti yapılırken borçlunun ve ailesinin geçinmesi için gerekli olan miktar düşülür; ancak haczedilecek tutar hiçbir şekilde maaşın dörtte birinden az olamaz.
Uygulamada bu hüküm çoğu zaman doğrudan dörtte bir kesinti şeklinde uygulanır. Ancak metnin dikkatle okunması gerekir: dörtte bir bir taban oranıdır, tavan değil. Borçlunun geliri yüksekse ve geçim şartları elverişliyse icra müdürlüğü daha yüksek bir orana hükmedebilir.
Örnek hesaplamalar:
| Net maaş | Kesinti (1/4) | Elde kalan |
|---|---|---|
| 25.000 TL | 6.250 TL | 18.750 TL |
| 30.000 TL | 7.500 TL | 22.500 TL |
| 45.000 TL | 11.250 TL | 33.750 TL |
| 60.000 TL | 15.000 TL | 45.000 TL |
Asgari ücret alıyorum, maaşıma haciz konabilir mi?
Bu, en çok sorulan sorulardan biri. Kanun metninde asgari ücret alanlar bakımından açık bir istisna yer almaz; İİK m.83 tüm ücretler için aynı çerçeveyi çizer.
Buna karşılık maddede yer alan “borçlunun ve ailesinin geçinmesi için gerekli miktar” ifadesi, asgari ücret düzeyindeki gelirler bakımından tartışmaya açıktır. Asgari ücret zaten geçim için gerekli asgari tutar olarak belirlendiğine göre, bu gelirden kesinti yapılıp yapılamayacağı öğretide ve uygulamada tartışılmaktadır.
2026 yılı için net asgari ücret 28.075,50 TL’dir. Bu düzeydeki bir gelirden yapılacak dörtte birlik kesinti 17.018,88 TL‘ye karşılık gelir.
Nafaka alacaklarında durum farklı
Nafaka, kanun koyucunun özel olarak koruduğu bir alacak türüdür. Nafaka alacakları bakımından İİK m.83’teki dörtte birlik sınırlama uygulanmaz.
Uygulamada işleyiş şöyledir: aylık cari nafaka tutarı maaştan öncelikle ve tamamen kesilir. Birikmiş nafaka borcu varsa, kalan tutar üzerinden ayrıca kesinti yapılır. Bu nedenle nafaka borçlusunun maaşından yapılan kesinti, adi alacaklara göre belirgin biçimde yüksek olabilir.
Maaşım üzerinde birden fazla haciz varsa
Aynı maaş üzerinde birden fazla icra dosyasından haciz konulmuşsa, bu hacizler aynı anda uygulanmaz. Hacizler konuluş sırasına göre sıraya girer; birinci sıradaki dosya alacağını tahsil edip kapandığında ikinci sıradaki dosya devreye girer.
Bu, borçlu açısından önemli bir korumadır: on ayrı dosyadan haciz gelmesi maaşın tamamının kesileceği anlamına gelmez. Her ay kesilen tutar yine dörtte birlik sınır içinde kalır.
Emekli maaşına haciz konabilir mi?
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesi uyarınca, Kurumca bağlanan gelir ve aylıklar kural olarak haczedilemez. Bu, emekli aylıkları bakımından maaş haczinden daha güçlü bir koruma sağlar.
Bu kuralın iki istisnası vardır: nafaka borçları ve borçlunun kendi muvafakati. Muvafakat konusunda dikkat edilmesi gereken nokta, bu iznin ne zaman verildiğidir.
Kıdem ve ihbar tazminatından kesinti yapılır mı?
İş sözleşmesinin sona ermesi halinde ödenen kıdem ve ihbar tazminatları da ücret niteliğinde kabul edilerek İİK m.83 kapsamında değerlendirilir. Bu ödemeler bakımından da dörtte birlik sınırın uygulanması gerekir.
Önceden verilen haciz muvafakati geçerli midir?
Hayır. İcra ve İflas Kanunu, haczedilemeyen veya kısmen haczedilebilen mal ve haklar bakımından önceden yapılan anlaşmaların geçersiz olduğunu açıkça düzenler.
Bu hüküm pratikte önemlidir: kredi sözleşmelerinin veya tüketici sözleşmelerinin içine yerleştirilen “maaşımın tamamının haczedilmesini kabul ediyorum” türü kayıtlar hukuken sonuç doğurmaz. Borç ilişkisi kurulurken alınan böyle bir muvafakate dayanılarak maaşın dörtte birden fazlası kesilemez.
Kesinti fazla yapılıyorsa ne yapmalısınız?
Maaşınızdan kanunda öngörülenden fazla kesinti yapıldığını düşünüyorsanız izlenecek yol, icra mahkemesine şikayet yoluna başvurmaktır. Şikayet süresi, işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gündür.
Şikayet dilekçesinde kesintinin hangi bakımdan hukuka aykırı olduğunun somut biçimde açıklanması gerekir. Maaş bordrosu, işverene gönderilen haciz müzekkeresi ve banka hesap dökümü gibi belgelerin dilekçeye eklenmesi yararlı olur.
Süre kısa olduğu için, kesintiyi fark ettiğiniz anda harekete geçmek önemlidir. Yedi günlük süre geçtikten sonra şikayet hakkı düşer ve kesinti mevcut haliyle devam eder.
Maaş haczi nasıl kaldırılır?
Maaş haczinin sona ermesinin başlıca yolları şunlardır:
Borcun ödenmesi. Dosya borcunun tamamı ödendiğinde icra müdürlüğü işverene haczin kaldırıldığına dair yazı gönderir.
Alacaklıyla anlaşma. Alacaklıyla yapılacak bir ödeme protokolü çerçevesinde alacaklının hacizden feragat etmesi mümkündür. Bu yol, özellikle taksitli ödeme planı üzerinde uzlaşılabildiği hallerde pratik sonuç verir.
Takibin iptali veya itirazın kabulü. Takibe süresinde itiraz edilmiş ve itiraz kabul edilmişse ya da takip usulden iptal edilmişse haciz de kendiliğinden kalkar.
Borcun zamanaşımına uğraması. İlamsız takiplerde ve ilamlı takiplerde farklı zamanaşımı süreleri işler; koşulları varsa zamanaşımı def’i ileri sürülebilir.
Sık sorulan sorular
İşverenim maaş haczini uygulamazsa ne olur? Haciz müzekkeresine rağmen kesinti yapmayan işveren, kesilmesi gereken tutardan şahsen sorumlu tutulabilir.
Maaş haczi kredi notumu etkiler mi? Haczin kendisi doğrudan kredi notuna işlenmez; ancak hacze konu olan ödenmemiş borç, ilgili kuruluşların kayıtlarına yansımış olabilir.
İkinci bir işte çalışırsam oradaki maaşıma da haciz gelir mi? Alacaklı, ikinci işvereni tespit ederse o maaş için de ayrı haciz talep edebilir. Her iki maaş bakımından da dörtte birlik sınır ayrı ayrı uygulanır.
Haciz varken işten ayrılırsam ne olur? İşveren, işten ayrılışı icra müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. Yeni işveren tespit edildiğinde haciz oraya taşınır.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın