Uzun süredir çalıştığınız bir müşteriniz veya iş ortağınız size konkordato ilan ettiğini bildirdi. Ya da bunu mahkeme ilanından öğrendiniz. İlk tepki genellikle panik olur: “Alacağım ne olacak, hiç para alamayacak mıyım?” Gerçek şu ki, konkordato süreci alacaklının tamamen çaresiz kaldığı bir süreç değildir — ama pasif kalırsanız haklarınızın önemli bir kısmını kaybedebilirsiniz. Bu yazıda, müşteriniz konkordato ilan ettiğinde alacaklı olarak izlemeniz gereken süreci, alacak kaydından tasdik duruşmasına kadar attığınız her adımı ve İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 285 vd. hükümleri çerçevesinde haklarınızı ayrıntılı biçimde ele alıyoruz.

İçindekiler

• Konkordato Nedir, Alacaklı Olarak Sizi Nasıl Etkiler?
• Alacağınızı Bildirmeniz Gereken Süreç: Alacak Kaydı
• Alacaklı Türleri ve Haklarınız
• Alacaklılar Toplantısı ve Oylama
• Konkordatonun Tasdiki ve Sonrası
• Moratoryum Sırasında Yapabilecekleriniz
• Sık Yapılan Hatalar
• Sık Sorulan Sorular
• İlgili Yazılar

Konkordato Nedir, Alacaklı Olarak Sizi Nasıl Etkiler?

Konkordato, mali durumu bozulan ama iflasın eşiğinde olmayan bir borçlunun, alacaklılarının belirli bir çoğunluğunun onayı ve mahkemenin tasdikiyle borçlarını yeniden yapılandırmasına imkân tanıyan hukuki bir kurumdur. Borçlu, İİK m. 285 vd. uyarınca mahkemeye başvurarak konkordato talep eder; mahkeme uygun bulursa önce geçici, sonra kesin mühlet verir. Sizin için önemli olan şudur: bu süreç başladığı andan itibaren, alacağınızı tahsil etme yönteminiz kökten değişir.

Konkordato Süreci Kısaca

Süreç kabaca şu aşamalardan oluşur: geçici mühlet, geçici konkordato komiseri atanması, kesin mühlet, alacaklıların alacaklarını bildirmesi ve incelenmesi, alacaklılar toplantısında projenin oylanması, mahkemece tasdik veya reddi. Bu aşamaların her birinde alacaklı olarak sizin de aktif rol almanız gerekir; sürece dahil olmazsanız, projenin şartları sizin rızanız aranmaksızın oluşabilir.

Geçici Mühlet ile Kesin Mühlet Arasındaki Fark

Mahkeme, ilk başvuruda borçluya genellikle üç aylık (uzatmayla birlikte azami süreleri kanunda belirlenen) bir geçici mühlet verir; bu süre içinde geçici konkordato komiseri atanır ve borçlunun mali durumu incelenir. Geçici mühlet sonunda şartlar oluşmuşsa mahkeme kesin mühlet kararı verir ve bu aşamadan itibaren süreç daha yapılandırılmış biçimde ilerler; alacak kaydı, alacaklılar toplantısı ve tasdik süreci bu aşamada somutlaşır.

Moratoryum (İcra Takibi Yasağı) Ne Anlama Gelir?

Mühlet kararıyla birlikte borçlu aleyhine, konkordato talebinden önce doğmuş alacaklar için yeni icra takibi başlatılamaz ve mevcut takipler durur (rehinle temin edilmiş alacaklar bakımından sınırlı istisnalar hariç). Bu, sizin “hemen icraya koyarım” refleksinizin bu süreçte işlemeyeceği anlamına gelir — ancak bu, elinizde hiçbir araç kalmadığı anlamına gelmez; aşağıda alacak kaydından itibaren atmanız gereken adımları anlatıyoruz.

Alacağınızı Bildirmeniz Gereken Süreç: Alacak Kaydı

Konkordato sürecinde en kritik adım, alacağınızı süresi içinde ve doğru şekilde bildirmektir. Bildirmediğiniz veya eksik bildirdiğiniz bir alacak, projede hiç dikkate alınmayabilir ya da haklarınızın kısıtlanmasına yol açabilir.

Alacağınızı Nereye ve Nasıl Bildirirsiniz?

Kesin mühlet ilanında belirtilen süre içinde, alacağınızı gösteren belgelerle (fatura, sözleşme, cari hesap ekstresi, çek/senet vb.) birlikte komisere veya mahkemeye bildirimde bulunmanız gerekir. Bildirimde alacağın miktarı, dayanağı ve varsa rehin/teminat durumu açıkça belirtilmelidir; eksik veya belirsiz bildirimler ileride itiraza açık hale gelir.

Alacak Kaydına İtiraz Süreci

Komiser, bildirilen alacakları inceleyip bir alacaklılar listesi hazırlar. Borçlu veya diğer alacaklılar sizin alacağınıza itiraz edebilir; aynı şekilde siz de başka bir alacaklının kaydına veya listeye itiraz edebilirsiniz. Bu itirazlar mahkeme tarafından incelenir. Alacağınızın listeye doğru miktarla ve doğru nitelikte (rehinli, imtiyazlı veya adi) kaydedilmesi, hem oy hakkınızı hem de tasdik sonrası alacağınızın ne oranda karşılanacağını doğrudan etkiler.

Kaydınızı Yaptırmazsanız Ne Kaybedersiniz?

Süresi içinde alacağınızı bildirmezseniz, alacaklılar toplantısında oy kullanamayabilir, projenin müzakeresine katılamayabilir ve tasdik edilen konkordato şartlarının sizin lehinize düzeltilmesini isteyecek bir zemininiz kalmayabilir. Kısacası, sessiz kalmak sizi süreç dışına iter; bu nedenle bildirim süresini öğrenir öğrenmez harekete geçmeniz önemlidir.

Alacaklı Türleri ve Haklarınız

Konkordato sürecinde tüm alacaklılar aynı muameleyi görmez; alacağınızın niteliği, elinizdeki hakları önemli ölçüde belirler.

Rehinli Alacaklılar

Alacağınız bir taşınmaz ipoteği, taşınır rehni veya benzeri bir teminatla güvence altına alınmışsa, kural olarak rehinli kısım için konkordato projesinin doğrudan kapsamına girmezsiniz ve teminatınızdan kaynaklanan haklarınız büyük ölçüde korunur. Ancak rehnin alacağınızı tam karşılamadığı kısım (açık alacak) için adi alacaklı statüsünde konkordatoya tabi olursunuz.

İmtiyazlı (Rüçhanlı) Alacaklılar

İşçi alacakları gibi kanunun öncelik tanıdığı bazı alacak türleri, konkordato projesinde adi alacaklara göre daha avantajlı bir sırada yer alır. Alacağınızın bu kategoriye girip girmediğini değerlendirmek, projeye onay verip vermeyeceğiniz kararında önemlidir.

Adi Alacaklılar

Ticari mal/hizmet satışından doğan çoğu alacak bu kategoridedir. Adi alacaklılar konkordato projesinden en çok etkilenen gruptur — proje genellikle bu alacakların belirli bir yüzdesinin, belirli bir vade planıyla ödenmesini öngörür. Bu nedenle proje şartlarını dikkatle incelemeniz ve gerekiyorsa itiraz etmeniz önemlidir.

Alacaklılar Toplantısı ve Oylama

Toplantıya Katılım ve Oy Hakkı

Alacak kaydınız listeye işlendikten sonra, komiser tarafından düzenlenen alacaklılar toplantısına katılabilir ve konkordato projesi hakkında oy kullanabilirsiniz. Projenin tasdik edilebilmesi için kanunda öngörülen alacaklı çoğunluğunun (hem sayı hem alacak tutarı bakımından) projeyi kabul etmesi gerekir. Tek bir alacaklının oyu sonucu değiştirmese de, toplantıya katılıp görüş bildirmek, projenin şartlarının müzakere edilmesinde etkili olabilir.

Konkordato Projesine İtiraz Hakkınız

Projeyi adil bulmuyorsanız, hem toplantı sürecinde hem de tasdik duruşması aşamasında itirazlarınızı mahkemeye iletebilirsiniz. Özellikle borçlunun mali tablosunun gerçeği yansıtmadığını, teklif edilen ödeme oranının borçlunun gerçek ödeme gücünün çok altında kaldığını veya bazı alacaklılara haksız ayrıcalık tanındığını düşünüyorsanız, bu itirazları somut delillerle desteklemeniz gerekir.

Konkordatonun Tasdiki ve Sonrası

Tasdik Duruşmasında Alacaklı Hakları

Alacaklılar toplantısında proje kabul edilirse, mahkeme bir tasdik duruşması yapar. Bu duruşmada alacaklı olarak itirazlarınızı ileri sürme ve mahkemenin projeyi tasdik edip etmeyeceği konusunda değerlendirmesine katkı sağlama hakkınız devam eder.

Tasdik Edilirse Alacağınıza Ne Olur?

Mahkeme projeyi tasdik ederse, konkordato şartları (ödeme oranı, vade planı) tüm alacaklılar bakımından bağlayıcı hale gelir — projeye karşı oy kullanmış olsanız dahi. Bu nedenle sürecin erken aşamalarında aktif rol almak, tasdik edilecek projenin şartlarını sizin lehinize etkileme şansınızı artırır.

Tasdik Edilmezse Ne Olur?

Proje tasdik edilmezse, mahkeme borçlunun iflasına karar verebilir veya duruma göre başka bir sonuca hükmedebilir. Bu noktadan sonra, alacaklı olarak süreç iflas hükümlerine göre devam eder ve alacağınızı iflas masasına kaydettirme yoluna gidersiniz.

Moratoryum Sırasında Yapabilecekleriniz

İhtiyati Tedbir ve İstisnai Haller

Moratoryum genel kural olsa da, kanunda bazı istisnai haller ve alacaklının başvurabileceği koruyucu tedbir imkânları düzenlenmiştir. Somut dosyanızda hangi araçların kullanılabileceği, alacağınızın niteliğine ve borçlunun davranışlarına göre değişir; bu nedenle mühlet ilanını gördüğünüz anda hukuki değerlendirme yaptırmanız önemlidir.

Rehin Haklarınızı Nasıl Korursunuz?

Elinizde bir rehin veya teminat varsa, bu teminatın konkordato dosyasında doğru şekilde kayıtlara geçmesini takip etmeniz, ileride “rehinli alacaklı” statünüzün tartışmalı hale gelmesini önler. Teminat belgelerinizi eksiksiz ve süresinde ibraz etmek bu aşamada kritik önem taşır.

Sık Yapılan Hatalar

• Alacak bildirim süresini kaçırmak veya eksik belge ile bildirimde bulunmak
• “Zaten icra yapamıyorum” diyerek süreci tamamen takip etmemek
• Rehin/teminat durumunu net biçimde belgelendirmemek
• Alacaklılar toplantısına katılmayıp projeyi pasif biçimde kabul etmiş olmak
• Tasdik duruşmasında itiraz hakkını kullanmamak

Sık Sorulan Sorular

Müşterim konkordato ilan ettiyse hemen icra takibi başlatabilir miyim? Hayır, mühlet kararıyla birlikte konkordato öncesi alacaklar için yeni takip başlatılamaz ve mevcut takipler durur; rehinli alacaklar bakımından sınırlı istisnalar söz konusu olabilir.

Alacağımı bildirmezsem tamamen kaybeder miyim? Bildirmemek, sürece dahil olamamanız ve haklarınızı savunamamanız anlamına gelir; bu nedenle süresi içinde bildirimde bulunmanız önemle tavsiye edilir.

Projeyi kabul etmek zorunda mıyım? Hayır, oy kullanma hakkınız vardır; ancak kanunda öngörülen çoğunluk projeyi kabul ederse, siz karşı oy kullanmış olsanız dahi proje sizin için de bağlayıcı hale gelebilir.

Rehinli alacaklıysam sürecin dışında mıyım? Rehinle karşılanan kısım için büyük ölçüde korunursunuz, ancak rehinle karşılanmayan kısım için adi alacaklı statüsünde sürece dahil olursunuz.

İlgili Yazılar

• Konkordato Süreci – İflasın Eşiğindeki Şirketler İçin Süreç ve Şartlar
• Alacağınızı Tahsil Edemiyor musunuz? İcra Takibini Şimdi Başlatmanız Gerekebilir
• Çek veya Senediniz Karşılıksız Çıktıysa İzlemeniz Gereken Yol

---

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki değerlendirme yerine geçmez. Dosyanıza özgü değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.