Miras hukuku düzenlemeleri içinde, mirasbırakan (muris) ile bir mirasçının, miras hakkından vazgeçmesi konusunda yaptıkları mirastan feragat sözleşmesi önemli bir yer tutar. Bu sözleşme, mirasçıların ve mirasbırakanın tasarruf yetkisini doğrudan etkiler. Feragat, bir karşılık (ivaz) karşılığında yapılabileceği gibi, karşılıksız (ivazsız) da yapılabilir ve bu durum, feragat edenin altsoyu ile mirasın hesaplanmasını farklı şekilde etkiler.

---

📝 Mirastan Feragat Sözleşmesinin Hükümleri

Mirastan feragat sözleşmesi, şekil şartlarına uygun olarak yapılmak zorundadır ($TMK m. 528$).

I. İvazlı Feragat (Karşılık Karşılığında Feragat)

İvazlı feragatte, mirasçı miras hakkından bir bedel (ivaz) alarak vazgeçer.

1. Altsoya Etkisi ($TMK m. 528/III$):
   • Aksi kararlaştırılmadıkça, feragat eden mirasçının altsoyu (çocukları, torunları) da mirastan feragat etmiş sayılır ve mirasçı olamazlar. Kök içinde halefiyet ilkesi işlemez.
2. Terekenin Hesaplanması ($TMK m. 565/II$):
   • Feragat karşılığında ödenmiş olan ivaz, saklı payların ve tasarruf edilebilir kısmın hesaplanmasında, terekenin aktifine eklenir (tasarruf edilebilir kısım hesabında terekeye eklenecek değerlerdendir).
3. Tasarruf Oranına Etkisi:
   • Feragat eden mirasçının yasal miras payı ve saklı payı, tasarruf edilebilir kısmın hesaplanmasında dikkate alınmaz.
   • Feragat eden, saklı pay sahibi olsa bile, feragat nedeniyle onun saklı payı, mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebileceği kısma eklenir. Böylece mirasbırakanın tasarruf yetkisi artar.

Örnek Hesaplama: M öldüğünde net tereke mevcudu (ivaz eklenmiş) 600.000 TL olsun ve 3 oğlu (A, B, C) hayatta olsun. C, 100.000 TL karşılığında feragat etmiştir.

• Yasal Paylar (Feragat Olmasaydı): Her biri 1/3 (200.000 TL).
• Saklı Paylar (Feragat Olmasaydı): Her biri 1/6 (100.000 TL). Toplam SP: 3/6.
• Feragat Sonrası SP: C’nin 1/6’lık saklı payı düştüğü için saklı paylar toplamı 2/6’ya iner (A ve B’nin payları).
• Tasarruf Oranı: Feragat nedeniyle tasarruf edilebilir kısım 3/6’dan 4/6‘ya yükselir.

II. İvazsız Feragat (Karşılıksız Feragat)

İvazsız feragatte, mirasçı herhangi bir karşılık almaksızın miras hakkından vazgeçer.

1. Altsoya Etkisi ($TMK m. 528/III$):
   • Aksi kararlaştırılmadıkça, ivazsız feragat eden mirasçının altsoyu feragatten etkilenmez ve kök içinde halefiyet ilkesi gereği mirasçı olmaya devam ederler.
2. Terekenin Hesaplanması:
   • Karşılık ödenmediği için terekeye eklenecek bir ivaz söz konusu değildir.
3. Tasarruf Oranına Etkisi:
   • Feragat eden mirasçının yasal miras payı üzerindeki hakkı ortadan kalkar. Onun yerine altsoyu mirasçı olur.
   • Eğer feragat eden saklı pay sahibi ise, onun saklı payı, mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebileceği kısma eklenir. Ancak bu feragat nedeniyle mirasçı olan altsoy (torunlar) saklı pay sahibi ise, mirasbırakan onların saklı payları üzerinde tasarruf edemez.

---

🔑 Anahtar Kelimeler

Mirastan feragat, ivazlı feragat, ivazsız feragat, mirastan feragat sözleşmesi, TMK 528, TMK 565, tereke hesabı, tasarruf edilebilir kısım, saklı payın artması, altsoyun etkilenmesi, kök içinde halefiyet.

---

Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.