Diğer ebeveynin ortak çocuğu izniniz olmadan yurt dışına götürmesi, en acil ve en yüksek endişeli hukuki durumlardan biridir. Bu yazıda 1980 tarihli Lahey Sözleşmesi kapsamında hangi adımların atılabileceğini ve süreç hakkında bilmeniz gerekenleri ele alıyoruz.
İçindekiler
- Lahey Sözleşmesi Nedir?
- Hangi Durumlar “Kaçırma” Sayılır?
- İlk Yapılması Gerekenler
- İade Başvurusu Süreci
- Sözleşmeye Taraf Olmayan Ülkeler
Lahey Sözleşmesi Nedir?
Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi, bir çocuğun velayet hakkına sahip ebeveynin rızası olmadan bir ülkeden başka bir ülkeye götürülmesi veya alıkonulması durumunda, çocuğun hızla mutat mesken ülkesine iadesini sağlamayı amaçlayan uluslararası bir düzenlemedir. Türkiye bu sözleşmeye taraftır ve sözleşme, taraf ülkeler arasında işleyen bir mekanizma sunar.
Hangi Durumlar “Kaçırma” Sayılır?
Sözleşme kapsamında “haksız götürme veya alıkoyma”, velayet hakkına sahip ebeveynin rızası veya mahkeme izni olmadan çocuğun mutat mesken ülkesinden çıkarılmasını veya tatil gibi amaçlarla götürüldükten sonra geri getirilmemesini kapsar. Ortak velayet varsa, tek bir ebeveynin diğerinin rızası olmadan çocuğu yurt dışına yerleştirmesi de bu kapsamda değerlendirilebilir.
İlk Yapılması Gerekenler
Böyle bir durumla karşılaşıldığında zaman kaybetmeden şu adımlar değerlendirilmelidir: Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü’ne (Türkiye’nin Lahey Sözleşmesi kapsamındaki merkezi makamı) başvuru yapılması, çocuğun pasaport ve kimlik bilgilerinin, varsa velayet kararının ve götürülme tarihine ilişkin delillerin toplanması, gerekiyorsa yurt dışı çıkış yasağı gibi tedbirlerin değerlendirilmesi.
İade Başvurusu Süreci
Merkezi makama yapılan başvuru, çocuğun bulunduğu ülkedeki merkezi makama iletilir ve o ülkede bir iade davası süreci başlatılır. Sözleşme, bu sürecin hızlı işlemesini amaçlar; ancak fiiliyatta sürecin süresi, ilgili ülkenin uygulamasına ve dosyanın özelliklerine göre değişebilir. Mahkeme, çocuğun geri götürülmesinin onun için ciddi bir tehlike oluşturup oluşturmadığı gibi istisnai durumları da değerlendirir.
Sözleşmeye Taraf Olmayan Ülkeler
Çocuğun götürüldüğü ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse, bu mekanizma doğrudan işlemez; bu durumda konsolosluk kanalları, ikili anlaşmalar veya o ülkenin kendi hukuku çerçevesinde ayrı bir hukuki yol izlenmesi gerekebilir. Bu tür dosyalar, ülkeye özgü koşullar nedeniyle daha karmaşık bir süreç gerektirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tek velayet bende, eşim çocuğu götürürse ne olur? Bu, sözleşme kapsamında açık bir haksız götürme durumu oluşturur ve iade başvurusuna konu olabilir.
Çocuğu yurt dışına çıkarmadan önce önlem alınabilir mi? Evet, velayet veya boşanma davası sürerken yurt dışı çıkış yasağı gibi tedbirler talep edilebilir.
Başvuru için avukat şart mı? Zorunlu değildir, ancak sürecin uluslararası boyutu ve hız gerektirmesi nedeniyle hukuki destek önemlidir.
Ortak velayet varsa durum değişir mi? Evet, ortak velayette diğer ebeveynin rızası olmadan yapılan tek taraflı yurt dışı yerleşim de kaçırma kapsamında değerlendirilebilir.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir yanıt yazın