1. Genel Olarak Adi Şirket
Adi şirket, şahıs şirketleri arasında en temel ve en çok başvurulan şirket türüdür. Türk Borçlar Kanunu’nun 620 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, TBK’da yer alan tek şirket tipidir. Adi şirket, iki veya daha fazla kişinin ortak bir amaca ulaşmak için emek, sermaye veya malvarlığı değerlerini birleştirmesiyle kurulan bir sözleşme ilişkisidir.

2. Ortaklık Ehliyeti ve Taraflar
Adi şirkete ortak olacak gerçek kişilerin tam ehliyetli olması gerekir. Küçükler, yasal temsilcilerinin izniyle; kısıtlılar ise sadece denetim makamının (Asliye Hukuk Mahkemesi) izniyle ortak olabilir (TMK m.463). Kural olarak en az iki kişi gereklidir.

Kamu tüzel kişileri, devlet memurları, noterler, hâkimler veya kamuya yararlı derneklerin adi şirkette ortak olamayacağı yönünde bazı görüşler bulunsa da; ticari işletme işletilmiyorsa bu kişilerin adi şirkete ortak olmasının önünde bir engel bulunmamaktadır. Zira adi şirket, ticari işletme işletme zorunluluğu taşımamaktadır.

3. Adi Şirketin Amacı ve Konusu
Adi şirketin amacı kazanç paylaşımıdır. Buradaki “kazanç” kavramı dar anlamda sadece “kâr” olarak değil, geniş anlamda ekonomik veya fikrî bir değer artışı olarak da yorumlanmalıdır. Örneğin bir buluş yapmak ve bu buluştan doğacak faydayı paylaşmak amacıyla kurulan bir ortaklık da adi şirket sayılır.

Şirketin konusu, amaca ulaşmak için gerçekleştirilecek faaliyettir. Kamu düzenine, ahlaka veya adaba aykırı olmamak şartıyla her türlü faaliyet konusu olabilir. Uygulamada genellikle kısa süreli veya belirli projelere ilişkin işler (örneğin otoyol, köprü veya havalimanı inşası gibi) için tercih edilir.

4. Sermaye ve Sermaye Koyma Borcu
Adi şirkette sermaye, TBK m.621’e göre “şirketin amacını gerçekleştirmeye elverişli düzey ve nitelikte” olmalıdır. Kanun koyucu herhangi bir asgari sermaye tutarı öngörmemiştir. Aksine hüküm yoksa ortakların eşit sermaye koymayı taahhüt ettiği kabul edilir.

TTK m.127’ye göre, adi şirkete sermaye olarak aşağıdaki değerler konabilir:

• Para, alacak, kıymetli evrak,
• Fikrî mülkiyet hakları, taşınır ve taşınmaz mallar,
• Kullanma ve yararlanma hakları, kişisel emek, ticari itibar,
• Ticari işletmeler, dijital varlıklar, alan adları ve ekonomik değeri olan diğer haklar.

Sermaye koyma borcu, tüzel kişilik bulunmadığından diğer ortaklara karşı ileri sürülür. Adi şirket karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme olmadığından, ortaklar genellikle ödemezlik defi’sine başvuramaz. Ancak sadece iki ortaklı bir adi şirkette bu defi sınırlı şekilde ileri sürülebilir.

5. Adi Şirket Sözleşmesi ve Şekil Şartı
Adi şirket, rızai bir sözleşmedir; tarafların iradelerinin uyuşmasıyla kurulur. Sürekli borç ilişkisi doğurur ve ani edimli değildir; ortakların faaliyete katılma yükümlülüğü devamlıdır.

Adi şirket sözleşmesi kural olarak herhangi bir şekil şartına tabi değildir. Ancak:

1. Taraflar kendi aralarında sözleşmeyi şekle bağlı hale getirebilir (TBK).
2. Sermaye olarak devri özel şekil şartına tabi bir değer (örneğin taşınmaz) taahhüt edilmişse, sözleşmenin o kısmı ilgili özel şekil şartına (örneğin resmi senet) uygun yapılmalıdır.

Bu durumda yalnızca taşınmaza ilişkin kısım resmi şekle tabi olup, sözleşmenin diğer bölümleri için şekil serbestisi geçerlidir.

6. Affectio Societatis (Ortak Amaç İçin Katılım İradesi)
Adi şirketi diğer sözleşme türlerinden ayıran en temel unsur affectio societatistir. Ortakların ortak amacı gerçekleştirmek için aktif ve fiilî katılım iradesini ifade eder. Rekabet yasağı, ortakların faaliyetlere katılma yükümlülüğü ve eşitlik ilkesi bu unsurun doğal uzantısıdır.

---

Anahtar Kelimeler:
Adi şirket, TBK 620, adi ortaklık sözleşmesi, sermaye koyma borcu, affectio societatis, adi şirketin unsurları, şekil şartı, taşınmaz sermayesi, şahıs şirketi, adi şirket sözleşmesi örneği, adi şirketin kuruluşu, adi şirketin amacı, kazanç paylaşımı, adi ortaklıkta ehliyet, sermaye türleri, TBK m.621, TTK m.127, adi şirket özellikleri.

Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.