Anonim şirket kuruluşu sürecinde, tüzel kişiliğin kazanılmasından önce yapılan işlemler ve taahhütler, ileride kurulacak şirketin hukuki sorumluluğu açısından önem taşır. Bu kapsamda, kuruluştan önce gerçekleştirilen işlemlerden doğan borçların kim tarafından üstlenileceği, Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 355 hükmü çerçevesinde belirlenmektedir.
Tüzel Kişiliğin Kazanılması ve Kuruluştan Önceki İşlemler
TTK madde 355’e göre, şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişiliğini kazanır. Bu tarihten önce şirket adına yapılan işlemlerden dolayı, işlemi yapan kişiler şahsen ve müteselsilen sorumludur. Ancak kanun, bu sorumluluğun şirkete geçebilmesi için iki şart öngörmüştür:
- İşlemi yapan kişiler, işlemin ileride kurulacak şirket adına yapıldığını karşı tarafa açıkça bildirmelidir.
- Şirket, tescilden itibaren üç ay içinde bu işlemi kabul etmelidir.
Bu iki şart bir arada gerçekleşirirse, işlemin hukuki sorumluluğu sadece şirkete geçer ve işlemi yapan kurucuların borcu ortadan kalkar. Aksi takdirde, işlemi yapanlar (kurucular) borçtan şahsen ve müteselsilen sorumlu olur.
Örnek Olay ve Değerlendirme
A, B, C, D ve E, X Anonim Şirketi’ni kurmak üzere bir araya gelmiştir. Ancak yeni bir sektöre girecekleri için piyasa risklerini azaltmak amacıyla kuruluştan önce A ve B, F isimli bir AR-GE firmasi ile saha araştırması için anlaşma yapar. F firmasi bu hizmet karşılığında 50.000 TL talep eder. Bu durumda, işlemi yapan A ve B, TTK 355/2 gereği, bu borçtan şahsen ve müteselsilen sorumludur.
Eğer A ve B, bu işlemi ileride kurulacak şirket adına yaptıklarını F firmasına açıkça bildirmişlerse ve şirket tescilden sonraki 3 ay içinde bu taahhütleri kabul ederse, sorumluluk sadece şirkete geçer. Bu kabul işlemi, şirketin yönetim kurulu tarafından yapılır.
Üç Aylık Kabul Süreci ve Sonrası
TTK, şirketin kuruluştan sonra bu işlemleri kabul edebilmesi için üç aylık bir süre öngörmüştür. Ancak bu süre geçtikten sonra da, şirket borcu üzerine alabilir. Bu durumda, Türk Borçlar Kanunu’nun borcun nakli hükümleri devreye girer ve alacaklının rızası aranır. Üç ay içinde kabul edilmesi halinde ise, borç otomatik olarak şirkete geçer ve alacaklının rızasına gerek yoktur.
Kuruluş Masraflarından Sorumluluk
Kuruluş işlemleri sırasında yapılan harcamalar (noter masrafı, muhasebeci ücreti, tescil giderleri vb.) ayrıca değerlendirilmelidir. Bu giderler, TTK 355/3 uyarınca kuruculara aittir. Şirket kuruluştan sonra bu masrafları üzerine alabilir; ancak üzerine almadığı durumda, kurucular bu giderleri diğer ortaklara rücu edemez. Buradaki diğer ortaklardan kasıt, kuruluştan sonra şirkete sonradan katılan ortaklardır.
Sonuç
Anonim şirketin tüzel kişiliğini kazanmasından önce yapılan her türlü işlemde, işlemin ileride kurulacak şirket adına yapıldığının açıkça belirtilmesi ve şirketin tescilden sonraki 3 ay içinde bu işlemi kabul etmesi hayati önem taşır. Aksi halde, kurucular şahsen ve müteselsilen sorumlu olur.
Anahtar Kelimeler
Anonim şirket kuruluşu, tüzel kişilik, TTK 355, kuruluştan önce yapılan işlemler, kurucuların sorumluluğu, müteselsil borç, borcun nakli, şirketin kabul beyanı, yönetim kurulu kararı, kuruluş masrafları, anonim şirketlerde hukuki sorumluluk.
Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.
Bir Cevap Yazın