IBAN Kiralama Dolandırıcılık Suçu ve Etkili Savunma

İBAN kiralama dolandırıcılık suçu, hesabınıza yatan paranın başkasının dolandırıcılığından geldiği anlaşıldığında, hesap sahibinin de şüpheli olarak ifadeye çağrılmasıyla başlar. Hesabı karşılık alarak veren kişi kural olarak TCK 157 ve 158 kapsamındaki dolandırıcılığa iştirakten yargılanır; hesaptan para çekmediyse ve yalnızca bilgileri verdiyse 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK 158/4 uyarınca cezanın yarı oranında indirilmesi gündeme gelir. Ankara’da ceza davalarında hizmet veriyoruz: Ankara ceza avukatı olarak bu dosyalarda en sık gördüğümüz durum, hesap sahibinin ‘ben sadece hesap verdim’ diyerek olayı küçümsemesidir. Oysa savcılık için hesap, dolandırıcılığın tamamlandığı yerdir.

Son güncelleme: Ekim 2026 · Yazan: Av. Osman Turhan

Hesap kullandırma ve IBAN dosyalarında süreci nasıl yürüttüğümüzü dolandırıcılık dosyalarında Ankara’daki hizmetimiz sayfasında, dijital delil ve hesap blokesi konularını ise Ankara bilişim suçları avukatı sayfamızda anlatıyoruz.

İçindekiler

• İBAN kiralama dolandırıcılık suçu nedir, hangi maddeden yargılanılır?
• Hesap sahibi fail mi, yardım eden mi?
• Kast: Bilmeden hesap vermek suç sayılır mı?
• Ceza miktarı, zamanaşımı ve görevli mahkeme
• MASAK incelemesi ve hesap blokesi
• Ne yapmalısınız? Adım adım
• Dosyalarda sık görülen hatalar
• Diğer yazılarımızla farkı
• Sıkça Sorulan Sorular
• Sonuç

İBAN kiralama dolandırıcılık suçu nedir, hangi maddeden yargılanılır?

Ceza kanununda ‘İBAN kiralama’ diye ayrı bir suç tipi yoktur. Uygulamada olay şöyle ilerler: biri hesabınızı belli bir komisyon, iş ya da yardım vaadiyle kullanır; mağdur o hesaba para gönderir; para hızla başka hesaplara, kripto platformlarına ya da nakde dönüşür. Savcılık bu zinciri dolandırıcılık olarak niteler ve hesap sahibini de soruşturmaya dahil eder.

Temel suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesindeki dolandırıcılıktır: hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası öngörülür. Dolandırıcılığın bilişim sistemleri ya da banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenmesi ise 158. maddenin birinci fıkrasının (f) bendindeki nitelikli hâldir: üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası. Maddenin ilgili fıkrası bu bentte hapis cezasının alt sınırının dört yıldan, adli para cezasının ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamayacağını da belirtir.

Dolandırıcılığın kendisini ayrıntılı okumak isterseniz dolandırıcılık suçu ve cezası yazımıza, internet ve banka kanalı üzerinden işlenen türe ise bilişim yoluyla dolandırıcılık yazımıza bakabilirsiniz. Bu sayfada odağımız, hesabı veren kişinin hukuki konumu.

Hesap sahibi fail mi, yardım eden mi?

Asıl fail mağdurla temas kuran, senaryoyu yazan ve parayı toplayandır. Hesap sahibi ise çoğu dosyada yardım eden (TCK 39) ya da suça katılan olarak değerlendirilir. Yardım eden hakkında kural olarak verilecek ceza yarı oranında indirilir. Ancak hesap sahibi mağdurla konuştuysa, parayı kendisi çektiyse ya da paranın nereye gideceğini yönettiyse, mahkeme onu doğrudan fail veya müşterek fail sayabilir. Bu fark hapis cezasını iki katına bile çıkarabilir.

7589 sayılı Kanunla TCK 158’e dördüncü fıkra eklendi. Bu fıkra, 157. maddedeki suçlara iştirakin yalnızca hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kaldığı ve fiilin haksız menfaat amacıyla işlendiği hâllerde cezanın yarı oranında indirilmesini düzenliyor; banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesapları da kapsamda. Şartlarını, eski dosyalara uygulanmasını ve zarar giderme yolunu ayrı bir yazıda anlattık: IBAN kiralayanlara ceza indirimi. Burada bilmeniz gereken şu: kartı ya da şifreyi vermekle yetinmeyip ATM’den para çektiyseniz, mağdurla yazıştıysanız veya parayı yönlendirdiyseniz indirim kapsamının dışında kalma riskiniz yüksektir.

Kast: Bilmeden hesap vermek suç sayılır mı?

Dolandırıcılık kasten işlenen bir suçtur; taksirle dolandırıcılık olmaz. Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeyen ya da hayatın olağan akışına göre öngöremeyen kişi hakkında mahkûmiyet verilemez. Fakat ‘bilmiyordum’ demek tek başına dosyayı kapatmaz. Mahkeme şunlara bakar: size ne anlatılmıştı, karşılık olarak ne aldınız, hesaba gelen paranın miktarı ve sıklığı sıradışı mıydı, ilk uyarıdan sonra hesabı geri aldınız mı.

Örneğin öğrenci olan biri, ‘ürün satışı için hesap lazım’ diyen bir tanıdığa hesabını verdi ve iki gün içinde yüz binlerce lira geldi. Burada hesap sahibinin sorgusuz sualsiz parayı aktarması, savcılık tarafından olası kast olarak yorumlanır. Savunma ise ilk andan itibaren iletişim kayıtları, komisyon olup olmadığı ve hesabı geri alma çabasıyla örülmelidir. Savunma yöntemini ayrıca İBAN kullandırma suçu savunması yazımızda anlattık.

Ceza miktarı, zamanaşımı ve görevli mahkeme

Durum	İlgili hüküm	Temel ceza çerçevesi
Basit dolandırıcılık	TCK 157	1 – 5 yıl hapis, 5.000 güne kadar adli para cezası
Bilişim sistemi veya banka araç olarak kullanıldı	TCK 158/1-f	3 – 10 yıl hapis (alt sınır en az 4 yıl), 5.000 güne kadar adli para cezası
Yardım eden	TCK 39	Verilecek cezada kural olarak yarı oranında indirim
Yalnızca hesap bilgisini veren (şartlar varsa)	TCK 158/4	Verilecek cezada yarı oranında indirim

Tablo çerçeveyi gösterir; mahkeme alt ve üst sınır arasında, ayrıca takdiri indirim ve zarar giderme gibi sebepleri uygulayarak son cezayı belirler. Bu yüzden internette gördüğünüz tek bir rakama bakıp kendi dosyanız için sonuç çıkarmayın.

Dava zamanaşımı, ceza üst sınırına göre işler (TCK 66). Üst sınırı on yıl olan nitelikli dolandırıcılıkta dava zamanaşımı on beş yıl olarak uygulanır; kesme ve durma sebepleri dosyaya göre bunu değiştirebilir. Görevli mahkemeye gelince, yalnızca TCK 158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılıkta üst sınır on yıl olduğundan kural olarak asliye ceza mahkemesi görevlidir; dosyaya örgüt gibi başka suçlar girerse görev değişebilir. Ankara’da bu dosyalar çoğunlukla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmasının ardından Ankara ceza mahkemelerinde görülür; ancak yetki, hesabın bulunduğu yer ve suçun işlendiği yerlere göre başka bir şehirde de olabilir.

MASAK incelemesi ve hesap blokesi

Hesabınıza kısa sürede alışılmadık miktarda para girip çıkıyorsa, bankalar şüpheli işlem bildirimi yapar ve hesap bloke edilebilir. Bloke çoğu zaman ceza davası bitmeden kalkmaz. Hesap sahibi blokeyi kaldırtmak için savcılığa ya da mahkemeye, paranın hangi sebeple geldiğini belgeleyerek başvurur. Paranın mağdura ait olduğu net görünüyorsa, mahkeme iadeye de hükmedebilir; bu yüzden hesapta kalan parayı ‘benim’ diye sahiplenmek ters tepebilir.

Blokeyle ilgili ayrıntı için banka blokesi kaldırma konusunu, hesabınıza size ait olmayan paranın gelmesi durumunu ise hesaba yanlış para gelmesi yazımızda inceledik.

Ne yapmalısınız? Adım adım

Henüz çağrılmadınız ama hesabınızı kullandırdınız

Önce hesabı kullanan kişiyle ilişkinizi ve yazışmaları kaydedin, silmeyin. Bankanızla görüşüp hesabın mevcut durumunu öğrenin, erişim bilgilerini değiştirin. Hesabın başkasınca kullanıldığını fark ettiyseniz savcılığa kendiniz bildirimde bulunmak, iyi niyet göstergesi olarak değerlendirilebilir; ama bu adımı atmadan önce bir avukatla dosyanın riskini konuşmanızı öneririz, çünkü yazacağınız dilekçe ileride ifadeniz sayılabilir.

Şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrıldınız

Çağrı kâğıdını saklayın ve ifade tarihinden önce avukatla görüşün. Müdafi talep etme hakkınız CMK 147 kapsamındadır. İfadede, olayın başından sonuna kadar kronolojik ve sade anlatım gerekir. Banka dökümü, WhatsApp ya da Telegram yazışması gibi belgeleri baştan sunmak mümkünse sunun. Süreci genel olarak savcılıktan ifade vermeye çağrıldım yazımızda anlattık.

Takipsizlik veya iddianame çıktıktan sonra

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz süresi kısadır; ayrıntı için takipsizlik kararına itiraz yazımıza bakın. İddianame kabul edilmişse duruşmaya mazeretsiz gelmemek, ifadeyi tutarlı tutmak ve zarar giderme seçeneğini baştan düşünmek gerekir. Ceza hâkim tarafından verilirse istinaf yolu açıktır; bunun için ceza davasında istinaf ve temyiz süreci yazımız yol gösterir.

Dosyalarda sık görülen hatalar

Sık görülen hata: komisyonu küçük göstermek. ‘Beş yüz lira aldım’ demek, hesap sahibinin menfaat gözettiği anlamına gelir ve olası kastı güçlendirir; ama alınmadıysa bunu da sakladığınız dekontla göstermek gerekir. İkinci hata, dolandırıcıyla yazışmaları silmektir; telefon incelemesinde silinmiş mesajlar sizin aleyhinize okunur. Üçüncüsü, blokeli hesapta kalan parayı ‘bana ait’ diye iddia etmektir.

Bir de şu var: aynı hesabı birden çok kişiye kullandırmış olmak. Tek seferlik bir yardım ile süreklilik arz eden hesap kullandırma arasında mahkeme çok net bir ayrım yapar. Yargıtay uygulamasında, tekrar eden işlemlerin olası kastı güçlendirdiği yönünde kararlar bulunmaktadır; yine de her dosya kendi delilleriyle değerlendirilir.

Zararı gidermek de bir seçenektir. Dolandırıcılık suçunda kovuşturma başlamadan önce zararı tamamen gidermek TCK 168 uyarınca verilecek cezanın üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce ise yarısına kadar indirim sağlar. Ödemeyi savunma stratejisinden ayırmayın, çünkü ödeme bazen suçun kabulü olarak okunur. Bu dengeyi dolandırıcılıkta etkin pişmanlık yazımızda anlattık.

Mahkûmiyet çıkarsa ceza miktarına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) tartışılabilir; memuriyet ve sicil etkisi için HAGB kararı memuriyete engel mi ile adli sicil ve arşiv kaydı silme yazılarına göz atın.

Diğer yazılarımızla farkı

Aynı konu etrafında dört yazımız var ve her biri başka bir soruya cevap veriyor. Bu sayfa suçun hukuki niteliğini, ceza çerçevesini ve hesap sahibinin konumunu anlatır. Savunma sürecini, ifade ve delil planını merak ediyorsanız İBAN kullandırma suçu savunması; yeni kanun düzenlemesi ve ceza indirimi için TCK 158/4 ve IBAN kiralayanlara ceza indirimi; sosyal medya üzerinden kurulan yatırım tuzakları ve mağdurun adımları için Telegram banka dolandırıcılığı suçu yazımıza geçin. Kripto hesaplar üzerinden işlenen hâller için kripto para dolandırıcılığı yazısı da var.

Sıkça Sorulan Sorular

İBAN kiralamak suç mu?

Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilerek ya da öngörerek başkasına verilmesi, TCK 157 ve 158 kapsamında dolandırıcılığa iştirak olarak yargılanma sebebidir. Kastın bulunup bulunmadığı dosyadaki delillere göre belirlenir.

Hesabımı bilmeden kullandırdım, ceza alır mıyım?

Dolandırıcılık kasten işlenen bir suçtur, bu nedenle kastın bulunmadığı kanıtlanırsa mahkûmiyet verilemez. Ancak hesaba gelen paranın miktarı, komisyon alınıp alınmadığı ve yazışmalar kastın varlığını gösterebilir. Soruşturma geçirme ihtimaliniz yüksektir.

İBAN kiralama suçunun cezası nedir?

Banka veya bilişim sistemi araç olarak kullanıldığında TCK 158/1-f uyarınca üç yıldan on yıla kadar hapis öngörülür; bu bentte alt sınır dört yıldan az olamaz. Yardım eden hakkında yarı oranında indirim, yalnızca hesap bilgisini verenler için TCK 158/4 ile yarı oranında indirim uygulanabilir.

Hesabıma bloke konuldu, ne yapmalıyım?

Bankadan blokenin hangi makamın kararına dayandığını öğrenin, ardından o makama paranın kaynağını belgeleyen bir dilekçe sunun. Para dolandırıcılık gelirine aitse bloke genellikle dava sonuçlanana kadar sürer.

Hangi mahkeme bu dosyalara bakar?

Nitelikli dolandırıcılıkta üst sınır on yıl olduğundan kural olarak asliye ceza mahkemesi görevlidir. Dosyaya örgüt gibi başka suçlar eklenirse görevli mahkeme değişebilir.

Yeni düzenleme benim dosyamda uygulanır mı?

Yalnızca hesap bilgisini verdiyseniz ve haksız menfaat amacı bulunuyorsa TCK 158/4 değerlendirilir; lehe hüküm olduğu için derdest ve eski dosyalar bakımından da gündeme gelir. Para çekme veya mağdurla iletişim gibi fiiller varsa indirim uygulanmayabilir.

Sonuç

Hesabını başkasına vermiş biri için en büyük risk, olayı geçiştirip ilk çağrıda ifadeyi hazırlıksız vermektir. Hangi yazışmanın saklanacağı, paranın akıbetinin nasıl anlatılacağı ve TCK 158/4 ile TCK 168 gibi indirim yollarının ne zaman gündeme getirileceği baştan planlanabilir. Ankara’da bu tür bir dosyayla karşılaştıysanız, Ankara ceza avukatı olarak dosyanızı belgeleriyle birlikte değerlendirebiliriz.

Av. Osman Turhan
Turhan Hukuk & Danışmanlık, Ankara. Ofisimiz IBAN kiralama, hesap kullandırma ve nitelikli dolandırıcılık dosyaları başta olmak üzere ceza hukuku, aile ve boşanma hukuku, iş ve işçilik alacakları, icra ve alacak takibi, ticaret ve şirket hukuku, vergi hukuku, idare hukuku, sigorta ve tazminat, gayrimenkul ve kira, miras ve bilişim hukuku alanlarında hizmet veriyoruz.

FAYDALI LİNKLER:

Web Sitemiz İçin

Google Maps

İletişim İçin

–

Diğer Kategoriler İçin

Yüzlerce Makalemizi İncelemek İçin