Bir şirketten aldığınız çek karşılıksız çıktı; ancak takip aşamasında şirket, çeki imzalayan kişinin “yetkisiz” olduğunu ileri sürerek sorumluluğu reddetmeye çalışıyor. Bu, alacaklıların sıkça karşılaştığı ve doğru strateji kurulmadığında alacağın tahsilini zorlaştırabilen bir durumdur. Bu yazıda yetkisiz imzalı şirket çeklerinde alacaklının haklarını ve izleyebileceği yolları anlatıyoruz.

Şirket Adına Çek Kim İmzalayabilir?

Bir şirketin çek hesabından çek keşide edilebilmesi için, işlemi yapan kişinin şirketi temsile yetkili olması gerekir. Bu yetki genellikle şirketin yönetim kurulu üyelerine, müdürlerine veya ticaret siciline tescil edilmiş imza yetkilisi çalışanlarına tanınır. Yetkinin kapsamı ve sınırları, şirketin ana sözleşmesinde veya imza sirkülerinde belirlenir.

Uygulamada bazen şirket çalışanları, resmi yetkisi olmadığı halde şirket adına çek imzalayabilmektedir. Bu durum karşılıksız çıktığında, şirket genellikle imzalayan kişinin yetkisiz olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kaçınmaya çalışır; alacaklının bu noktada haklarını bilmesi büyük önem taşır.

İmza Sirküleri Neden Önemlidir?

İmza sirküleri, bir şirket adına kimlerin, hangi kapsamda ve nasıl (tek başına veya birlikte) imza atabileceğini gösteren, noterden onaylı resmi bir belgedir. Ticaret siciline tescil edilen bu belge, üçüncü kişilerin şirketle işlem yaparken kimin yetkili olduğunu tespit etmesini sağlar.

Çek alırken imza sirkülerinin kontrol edilmiş olması, ileride yetkisizlik iddiasına karşı alacaklının elini güçlendirir. Ancak imza sirküleri kontrol edilmemiş olsa dahi, alacaklının tamamen korumasız kaldığı söylenemez; aşağıda anlatılan görünüşe güven ilkesi burada devreye girer.

Yetkisiz İmzalı Çekte Şirket Sorumlu mu?

Görünüşe Güven İlkesi ve Ticaret Sicili

Ticaret hukukunda geçerli olan görünüşe güven ilkesi, ticaret siciline tescil ve ilan edilmiş hususların üçüncü kişiler bakımından bilindiğinin kabul edilmesini sağlar; buna karşılık tescil edilmemiş bir yetki sınırlamasının, bu sınırlamayı bilmeyen iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi genel olarak mümkün değildir. Bu ilke, alacaklının menfaatine işleyen önemli bir korumadır.

Yani şirket, tescilli imza sirkülerinde açıkça yer almayan bir sınırlamayı, bu sınırlamadan haberi olmayan alacaklıya karşı ileri süremez. Ancak bu korumanın uygulanabilmesi için alacaklının gerçekten iyi niyetli olması, yani çeki alırken yetkisizlik durumunu bilmiyor veya bilecek durumda olmaması gerekir.

Yetkinin Aşılması ile Yetkisizlik Arasındaki Fark

İmzalayan kişinin şirket adına hiçbir şekilde yetkisi bulunmaması (tam yetkisizlik) ile yetkisi bulunmakla birlikte belirli bir tutarı veya işlem türünü aşması (yetkinin aşılması) hukuken farklı sonuçlar doğurabilir. Örneğin belirli bir tutarın üzerindeki işlemler için ortak imza şartı varken, imzalayan kişi bu şartı gözetmeden tek başına imza atmışsa, bu durumun şirket açısından sonuçları, hiç yetkisi olmayan bir kişinin imzasından farklı değerlendirilebilir.

Yetkisiz İmzalayan Kişinin Kişisel Sorumluluğu

Kambiyo hukukunda önemli bir kural vardır: yetkisi olmadığı halde başkası adına imza atan kişi, bizzat kendisi çekten sorumlu olur. Bu, alacaklı için önemli bir güvencedir; şirketin sorumluluğu tartışmalı hale gelse dahi, alacaklı imzayı atan gerçek kişiye karşı kambiyo senedine özgü haciz yoluyla takip başlatabilir.

Bu nedenle yetkisizlik iddiasıyla karşılaşan alacaklının, sadece şirkete karşı değil, gerektiğinde imzalayan kişiye karşı da paralel bir strateji kurması, alacağın tahsil edilebilirliğini artırır.

Alacaklı Bu Durumda Nasıl Bir Strateji İzlemeli?

Yetkisizlik iddiasıyla karşılaşıldığında ilk adım, çekin alındığı tarihteki ticaret sicili kayıtlarının ve imza sirkülerinin incelenmesidir. Bu inceleme, imzalayan kişinin o tarihte gerçekten yetkisiz olup olmadığını, yetkinin sonradan mı kaldırıldığını, yoksa hiç var olmadığını netleştirir.

Uygulamada birçok alacaklı, hem şirkete hem de imzalayan kişiye karşı eş zamanlı olarak takip başlatmayı tercih eder; bu, hangi tarafın sorumlu tutulacağı netleşene kadar alacaklının pozisyonunu güçlü tutar. Şirketin yetkisizlik iddiası mahkeme veya icra mahkemesi tarafından haklı bulunsa dahi, imzalayan kişiye karşı yürütülen takip bağımsız olarak devam edebilir.

İcra Takibinde Karşılaşılabilecek İtirazlar

Şirket, icra takibine itiraz ederken genellikle imzalayan kişinin yetkisiz olduğunu, bu nedenle çekin şirketi bağlamadığını ileri sürer. Bu itiraz, kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda “borca itiraz” niteliğinde değerlendirilebileceği gibi, bazı durumlarda temsil yetkisinin tümüyle yokluğu iddiasına dayanıyorsa daha kapsamlı bir inceleme gerektirebilir.

Bu itirazın alacaklı lehine bertaraf edilmesi için ticaret sicili kayıtları, önceki işlem geçmişi (örneğin aynı kişinin daha önce de şirket adına çek imzalamış olması ve şirketin bu işlemleri kabul etmiş olması) gibi deliller büyük önem taşır; bu tür deliller, görünüşe güven ilkesinin somut olayda uygulanabilirliğini güçlendirir.

Avukatla İncelemenin Önemi

Yetkisiz imza iddiaları, ticaret sicili kayıtlarının teknik yorumunu, görünüşe güven ilkesinin somut olaya uygulanmasını ve doğru borçlulara karşı paralel strateji kurulmasını gerektiren, nispeten karmaşık dosyalardır. Bu konuda bir dosyanız varsa, ticaret sicili kayıtlarının ve imza sirkülerinin bir avukat tarafından incelenmesi, hem şirkete hem de imzalayan kişiye karşı en güçlü hukuki zemini oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

Çeki imzalayan kişi şirketin genel müdürüydü ama sirkülerde adı yoktu, ne olur? Bu durumda kişinin fiilen şirketi temsil ettiği yönündeki görünüm (örneğin unvanı, önceki işlemleri) mahkeme tarafından değerlendirilir; sonuç, somut delillere göre değişebilir.

Şirket, çeki imzalayan kişi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu söylüyor, bu benim takibimi etkiler mi? Şirket içi bir ceza süreci, alacaklının hukuk yollarından bağımsızdır; alacaklı takibine ayrı olarak devam edebilir.

İmza sirkülerini nasıl temin edebilirim? Ticaret sicili müdürlüklerinden veya MERSİS üzerinden, ilgili şirkete ait tescilli imza sirküleri örneği talep edilebilir; bu belgenin temini, dosyanızın hazırlanmasının ilk adımlarından biridir.

---

Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Osman Turhan Kimdir?

Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.

FAYDALI LİNKLER:

Web Sitemiz İçin

Google Maps

İletişim İçin

–

Diğer Kategoriler İçin

Yüzlerce Makalemizi İncelemek İçin