İcra takibi sürerken borçlu size ulaşıp “biraz zaman verin, taksitler halinde ödeyeceğim” diyor. Bu teklifi kabul etmek mantıklı görünebilir; ancak doğru şekilde belgelenmemiş bir taahhüt, alacaklının elindeki güçlü konumu zayıflatabilir. Bu yazıda borçlunun ödeme taahhüdünde bulunması halinde alacaklının haklarını nasıl koruyabileceğini, icra dairesindeki resmi taahhütten özel protokollere kadar anlatıyoruz.

Borçlu Neden Ödeme Taahhüdünde Bulunmak İster?

İcra takibi kesinleştiğinde, haciz tehlikesi borçlu üzerinde ciddi bir baskı oluşturur; bu noktada birçok borçlu, malının haczedilmesini veya satılmasını önlemek amacıyla alacaklıya taksitli ödeme teklif eder. Bu teklif, alacaklı için de cazip olabilir; çünkü haciz ve satış süreci zaman alıcıdır ve borçlunun gönüllü ödemesi, çoğu zaman en hızlı tahsilat yoludur.

Ancak bu teklifin nasıl belgelendiği, alacaklının haklarının korunup korunmadığını belirleyen en önemli faktördür. Sözlü bir anlaşmaya güvenerek icra dosyasını bekletmek, borçlu ödemezse alacaklıyı zor durumda bırakabilir.

İcra Dairesinde Taahhüt: Borcu Belirli Vadede Ödeme

Borçlu, icra dairesi huzurunda, borcu belirli bir vadede (kanunda öngörülen süreyi aşmamak kaydıyla) ödeyeceğine dair resmi bir taahhütte bulunabilir. Bu taahhüt, icra dosyasına resmi olarak işlenir ve icra dairesinin gözetiminde takip edilir.

Taahhüde Uyulmazsa Tazyik Hapsi

İcra dairesinde verilen taahhüde uymamanın, sözlü bir anlaşmaya kıyasla çok daha caydırıcı bir sonucu vardır: borçlu, taahhüdüne haklı bir sebep olmaksızın uymazsa, alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesi tarafından tazyik hapsi ile cezalandırılabilir. Bu, borçlu üzerinde ciddi bir psikolojik baskı oluşturur ve resmi taahhüdün sözlü anlaşmalara kıyasla neden çok daha güçlü bir araç olduğunu gösterir.

Taahhüdün Alacaklıya Sağladığı ve Sağlamadığı Şeyler

İcra dairesindeki taahhüt, alacaklıya güçlü bir baskı aracı sağlasa da, bu süre zarfında haciz işlemlerinin tamamen durması anlamına gelmeyebilir; somut uygulama, dosyanın durumuna göre değişir. Alacaklının, taahhüt sürecinde dahi haciz haklarından tamamen vazgeçmediğinden emin olması, bu konunun icra dairesiyle ve avukatıyla net şekilde teyit edilmesini gerektirir.

İcra Dışında (Özel) Yapılan Ödeme Protokolleri

Taraflar, icra dairesi dışında da kendi aralarında bir ödeme protokolü (anlaşma protokolü) imzalayabilir. Bu, icra dairesindeki resmi taahhütten farklı olarak, tarafların özgürce belirlediği şartları (taksit sayısı, tutarları, ödeme tarihleri, gecikme halinde uygulanacak yaptırımlar) içeren özel bir sözleşmedir.

Protokolde Bulunması Gereken Şartlar

İyi hazırlanmış bir ödeme protokolü, tarafların kimlik bilgilerini, borcun dayanağını (hangi icra dosyası veya alacak ilişkisiyle ilgili olduğunu), toplam borç tutarını, taksit planını, her taksidin ödenmemesi halinde muacceliyet kaydı (yani bir taksidin ödenmemesi halinde kalan tüm borcun derhal muaccel hale geleceği) ve varsa ek faiz veya cezai şart hükümlerini içermelidir.

Takibi Durdurmak mı, Askıya Almak mı?

Protokol imzalanırken, mevcut icra takibinin tamamen geri çekilip çekilmeyeceği, yoksa sadece fiilen işlemsiz bırakılıp bırakılmayacağı net şekilde kararlaştırılmalıdır. Takibi tamamen geri çekmek, taksitler aksadığında alacaklıyı sıfırdan yeni bir takip başlatmak zorunda bırakabilir; bu nedenle birçok durumda takibi tamamen sonlandırmak yerine, protokole uyulduğu sürece işlemsiz bırakmak, alacaklı açısından daha güvenli bir tercihtir.

Taksitler Aksarsa Alacaklı Ne Yapmalı?

Protokolde muacceliyet kaydı doğru şekilde yer alıyorsa, borçlu bir taksidi ödemediğinde alacaklı, kalan borcun tamamı için doğrudan haciz işlemlerine devam edebilir; mevcut icra dosyası işlemsiz bırakılmışsa buradan, yeni bir protokole dayalı takip gerekiyorsa protokolün kendisinden hareketle. Protokol, kambiyo senedi niteliğinde bir senede bağlanmışsa (örneğin protokolle birlikte bir bono da imzalatılmışsa), bu senet üzerinden kambiyo senetlerine özgü hızlı icra yoluna da başvurulabilir.

Bu nedenle protokol imzalanırken, sadece taksit planının değil, taksit ödenmediğinde alacaklının hangi hızlı yola başvurabileceğinin de baştan planlanması, ileride zaman kaybını önler.

Kısmi İbra veya İndirim Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bazı alacaklılar, peşin veya hızlı ödeme karşılığında alacağın bir kısmından (örneğin faiz veya masrafların bir bölümünden) feragat etmeyi tercih eder. Bu tür bir kısmi ibra yapılacaksa, ibranın hangi kalemleri kapsadığının (sadece faiz mi, asıl alacak da dahil mi) açıkça yazılması gerekir; aksi halde ileride ibranın kapsamı konusunda anlaşmazlık çıkabilir.

İbra, ancak kararlaştırılan ödeme gerçekten yapıldıktan sonra geçerli olacak şekilde şarta bağlı düzenlenmelidir; ödeme yapılmadan önce koşulsuz bir ibra beyanı vermek, alacaklının elindeki tüm baskı araçlarını kaybetmesine yol açabilir.

Avukatla Protokol Hazırlamanın Önemi

Borçlunun ödeme teklifi karşısında hızlı hareket etme isteği anlaşılır olsa da, aceleyle ve eksik hazırlanmış bir protokol, alacaklının aylarca sürdürdüğü icra sürecinin kazanımlarını bir anda zayıflatabilir. Muacceliyet kaydının, takibin akıbetinin, ibra şartlarının ve gecikme yaptırımlarının doğru kurgulanması, protokolün gerçekten alacaklıyı koruyan bir belge olmasını sağlar.

Bu konuda bir dosyanız varsa ve borçlunuz size bir ödeme teklifinde bulunduysa, bu teklifi kabul etmeden önce bir avukatla birlikte protokolün şartlarını gözden geçirmeniz, ileride yaşanabilecek hayal kırıklıklarının önüne geçer.

Sıkça Sorulan Sorular

Borçlu WhatsApp üzerinden ödeme sözü verdi, bu geçerli sayılır mı? Yazışmalar delil niteliği taşıyabilir, ancak resmi bir taahhüt veya protokol kadar güçlü ve icraya elverişli değildir; mümkünse yazılı bir protokole dönüştürülmesi önerilir.

Protokolü noterde mi yapmalıyım? Zorunlu olmasa da, noterde düzenlenmesi, ileride imza inkârı gibi itirazlara karşı ek bir güvence sağlar; özellikle yüksek tutarlı alacaklarda tercih edilebilir.

Taahhüde güvenip haczi kaldırdım, borçlu yine ödemiyor, ne yapmalıyım? Bu durumda, protokolün veya taahhüdün ihlaline dayanarak yeniden haciz talebinde bulunmanız gerekir; bu nedenle haciz kaldırma kararı verirken sürecin geri dönüşünün nasıl olacağının baştan planlanmış olması önemlidir.

---

Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Osman Turhan Kimdir?

Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.

FAYDALI LİNKLER:

Web Sitemiz İçin

Google Maps

İletişim İçin

–

Diğer Kategoriler İçin

Yüzlerce Makalemizi İncelemek İçin