Makine, kesici alet ya da pres kazasında parmak veya el kaybeden bir işçi, yalnızca fiziksel bir kayıpla değil, çalışma hayatının ve gelir düzeninin değişmesiyle de karşılaşır. Bu yazıda iş kazasında parmak kaybı yaşayan işçinin hangi haklara sahip olabileceğini, SGK sürecinin ve maluliyet oranının nasıl işlediğini ve işverene karşı hangi kalemlerin talep edilebileceğini özetliyoruz.

Kazanın işverene yüklenebilecek yönleri için makine ve pres kazalarında işverenin kusuru yazımıza da bakabilirsiniz.

Tedavi Sonrası Süreç: Geçici İş Göremezlik ve Sağlık Kurulu

Tedavi sürerken işçiye SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilir (5510 sayılı Kanun m.18). Tedavi tamamlandığında Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucusunun sağlık kurulu, sigortalının meslekte kazanma gücü kaybı oranını belirler; oran Kurum Sağlık Kurulu tarafından onaylanır. Bu oran en az yüzde 10 ise sürekli iş göremezlik geliri bağlanır (m.19).

Oranın belirlenmesinde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Azalma Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği gibi düzenlemelerdeki cetveller esas alınır. Kaybedilen uzvun türü ve derecesi, işçinin mesleği ve yaşı sonucu etkileyebilir. Örneğin el becerisine dayanan bir meslekte parmak kaybının etkisi, başka bir meslekte farklı değerlendirilebilir.

Maluliyet Oranı Neden Önemlidir?

Maluliyet (meslekte kazanma gücü kaybı) oranı hem SGK gelirinin hem de tazminat hesabının temel verisidir. Ancak iki süreç aynı değildir:

	SGK süreci	Tazminat davası
Oranı kim belirler?	Yetkili sağlık kurulu ve Kurum Sağlık Kurulu	Mahkemenin görevlendirdiği kurum veya sağlık kurulu, örneğin Adli Tıp Kurumu ya da hastane sağlık kurulu
Amaç	Sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması	Kazanç ve çalışma gücü kaybının tazminata çevrilmesi
Sonuç	Gelir bağlanır ya da bağlanmaz	Oran farklı çıkabilir, tazminat mahkeme raporuna göre hesaplanır
İtiraz	Kurum işlemine karşı iş mahkemesinde dava	Rapora itiraz, ek veya yeniden rapor talebi

SGK’nın Belirlediği Orana İtiraz Edilebilir mi?

SGK’nın belirlediği oranı düşük buluyorsanız ya da kaza iş kazası sayılmadıysa, Kurum işlemine karşı iş mahkemesinde dava açılabilir. Bu tür işlemler için öngörülen sürelerin kısa olabileceğini ve sürenin çoğu zaman kararın tebliğ tarihinden başladığını dikkate alarak, tebliğ tarihini not edin. Mahkeme, sağlık kurulu raporlarına yönelik itirazları da değerlendirir. Rapora itiraz için bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi yazımıza göz atabilirsiniz.

İşverenden Hangi Zararlar İstenebilir?

İşverenin kusuru varsa Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi kapsamında tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar istenebilir. Bedensel bütünlüğün zedelenmesi nedeniyle ayrıca manevi tazminat talep edilebilir (m.56). SGK’nın ödediği tutarlar ve bağladığı gelirin peşin değeri hesapta dikkate alınır.

Uzuv kaybı yaşayan işçide çalışma gücü kaybı yalnızca yüzde oranla değil, işçinin yaşı, mesleği ve gelecekteki kazanç imkânlarıyla birlikte düşünülür. Hesap yöntemi için sürekli iş göremezlik tazminatı ve iş kazası tazminatı hesaplama yazılarımıza bakabilirsiniz.

Protez, Rehabilitasyon ve İşe Dönüş

SGK, sağlık yardımları kapsamında protez ve ortez giderlerini belirli şartlarla karşılayabilir; kapsam ve tutarlar SGK mevzuatına göre belirlenir. Karşılanmayan tedavi, protez ve rehabilitasyon giderleri belgelenirse, işverenin kusuru varsa tazminat kapsamında değerlendirilebilir. Bu nedenle fatura, reçete ve sağlık raporlarının saklanması önemlidir.

Kaza sonrasında aynı işyerinde çalışmaya devam edilecekse, yeni görevin sağlık durumuna uygun olup olmadığı, ücret ve unvan değişikliği yapılıp yapılmadığı ayrıca incelenmelidir. İşten çıkarma veya iş değişikliği tekliflerinde acele imza atmamak gerekir.

Yapılması Gerekenler Listesi

• Tüm tıbbi belgeleri, epikrizleri ve raporları saklayın.
• Kazanın SGK’ya iş kazası olarak bildirilip bildirilmediğini kontrol edin.
• Sağlık kurulu raporunu ve oran bilgisini alın, kararın tebliğ tarihini not edin.
• Makinenin durumu, eğitim ve bakım kayıtları ile tanık bilgilerini mümkün olduğunca belgeleyin.
• İbraname, istifa veya “tüm haklarımı aldım” yazılarını imzalamadan önce değerlendirin.
• Zamanaşımı ve dava öncesi zorunlu adımları, arabulucuya başvuru gerekip gerekmediği dâhil, kontrol edin (7036 sayılı Kanun m.3).

Kaza sonrası ilk günlerde yapılması gerekenlerin genel çerçevesi için iş kazası sonrası ilk adımlar ve delil toplama yazımıza da bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kayıp oranı yüzde 10’un altında kalırsa hak doğmaz mı? SGK’dan sürekli iş göremezlik geliri bağlanması için oranın en az yüzde 10 olması gerekir (m.19). Ancak SGK’dan gelir bağlanmaması, işverene karşı tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; çalışma gücü kaybı ve diğer zarar kalemleri ayrıca değerlendirilir.

SGK oranı ile mahkeme raporundaki oran farklı çıkarsa ne olur? İki oran farklı olabilir. Tazminat davasında mahkemenin aldığı rapor esas alınır. Rapora karşı itiraz ve yeniden inceleme talep etme hakkı saklıdır.

İş kazasından sonra işten çıkarılırsam ne olur? İşten çıkarma, kıdem ve ihbar tazminatı, raporlu dönem gibi konular ayrıca değerlendirilir. İmzaladığınız belgeleri ve çıkış evraklarını saklayın.

---

Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Osman Turhan Kimdir?

Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.

FAYDALI LİNKLER:

Web Sitemiz İçin

Google Maps

İletişim İçin

–

Diğer Kategoriler İçin

Yüzlerce Makalemizi İncelemek İçin