Rekabet yasağı sözleşmesi, işten ayrılan pek çok çalışanın karşısına “başka bir işte çalışamazsın” korkusuyla çıkan, aslında sanıldığı kadar mutlak olmayan bir sözleşme türüdür. Yeni bir iş teklifi geldiğinde eski işvereninin sözleşmesindeki bu maddeyi hatırlayıp tereddüde düşen pek çok kişiyle karşılaşıyoruz. Oysa kanun, işçinin geleceğini tamamen elinden alacak nitelikte rekabet yasaklarını geçersiz saymıştır. Bu yazıda rekabet yasağı maddesinin hangi şartlarla geçerli olduğunu, hangi hâllerde işçiyi bağlamayacağını anlatıyoruz.
Kısa cevap: Rekabet yasağı; yazılı yapılmamışsa, işçi müşteri çevresine veya üretim sırlarına hiç erişmemişse ya da işveren haklı neden olmadan fesih yapmışsa işçiyi bağlamaz. Süre, yer ve konu bakımından aşırı geniş yasaklar ise hâkim tarafından daraltılır (TBK m. 444-447).
Son güncelleme: 2 Ekim 2026 · Yazan: Av. Osman Turhan
İçindekiler
- Rekabet Yasağı Sözleşmesi Nedir?
- Geçerlilik Şartları Nelerdir?
- Yer, Zaman ve Konu Bakımından Sınırlar Nasıl Denetlenir?
- Hangi Durumlarda Rekabet Yasağı Geçersiz Sayılır?
- İşveren Sözleşmeyi Feshederse Rekabet Yasağı Devam Eder mi?
- Cezai Şart Ödemek Zorunda Kalır mıyım?
- Sıkça Sorulan Sorular
Rekabet Yasağı Sözleşmesi Nedir?
Türk Borçlar Kanunu’nun 444. ve devamı maddelerinde düzenlenen rekabet yasağı, işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra belirli bir süre, belirli bir yerde ve belirli bir iş kolunda eski işvereniyle rekabet edecek faaliyette bulunmamasını öngören bir taahhüttür. Amaç, işverenin ticari sırlarının ve müşteri çevresinin, işçinin edindiği bilgiler sayesinde rakip bir işletmeye taşınmasını önlemektir.
Ancak kanun bu korumayı sınırsız bırakmamış; çünkü işçinin çalışma özgürlüğü de anayasal bir haktır. Bu yüzden rekabet yasağı maddesi, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşürecek ölçüde geniş tutulamaz.
Geçerlilik Şartları Nelerdir?
Öncelikle rekabet yasağı yazılı olarak kararlaştırılmalıdır; sözlü bir taahhüt bu konuda hüküm doğurmaz. İkinci olarak, işçinin müşteri çevresine ya da üretim sırlarına, işverenin işlerinin yürütülüşüne ilişkin bilgi edinme imkânı bulunmalı ve bu bilgilerin kullanılması işverene önemli bir zarar verecek nitelikte olmalıdır. Sıradan, herkesle paylaşılabilecek genel bilgilere sahip olmak, rekabet yasağını haklı kılmaz.
Ayrıca fiil ehliyetine sahip olmayan, yani reşit olmayan işçilerle yapılan rekabet yasağı sözleşmeleri de geçersizdir.
Yer, Zaman ve Konu Bakımından Sınırlar Nasıl Denetlenir?
TBK m. 445, rekabet yasağının süre, yer ve işin türü bakımından işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı şekilde tehlikeye düşürecek sınırlamalar içeremeyeceğini, hâkimin aşırı nitelikteki bir rekabet yasağını kapsam veya süre bakımından sınırlayabileceğini açıkça düzenler. Uygulamada süre bakımından 2 yılı aşan sınırlamalar genellikle aşırı kabul edilir; benzer şekilde tüm Türkiye’yi kapsayan, işin doğasıyla orantısız derecede geniş bir coğrafi sınırlama da hâkim tarafından daraltılabilir.
| Sınır Türü | Değerlendirme Ölçütü |
|---|---|
| Süre | İşçinin bilgi ve deneyiminin değer kaybetmesi için gerekenden uzun olmamalı |
| Yer | İşverenin fiilen faaliyet gösterdiği bölgeyle sınırlı olmalı |
| Konu | İşçinin gerçekten bilgi sahibi olduğu iş koluyla sınırlı olmalı |
Hangi Durumlarda Rekabet Yasağı Geçersiz Sayılır?
İşçinin işyerinde müşteri sırrına veya üretim bilgisine erişimi hiç olmamışsa, örneğin sadece rutin idari işler yapan bir çalışansa, imzalattırılan rekabet yasağı maddesi baştan itibaren geçersiz kabul edilebilir. Aynı şekilde, işçinin ekonomik olarak geçimini sürdürmesini imkânsız kılacak kadar geniş kapsamlı bir yasak da (örneğin işçinin öğrendiği tek meslekte hiçbir yerde çalışamayacağı bir düzenleme) hakkaniyete aykırı bulunarak sınırlandırılır ya da tümüyle geçersiz sayılır.
İşveren Sözleşmeyi Feshederse Rekabet Yasağı Devam Eder mi?
TBK m. 447’ye göre, işveren haklı bir neden olmaksızın iş sözleşmesini feshederse ya da işçi haklı bir nedenle (örneğin ücretinin ödenmemesi, mobbing gibi) kendisi fesheder ve bu fesih işverenin bir davranışından kaynaklanıyorsa, rekabet yasağı sona erer. Yani rekabet yasağının işçiyi bağlaması için, iş ilişkisinin sona ermesinde işçinin herhangi bir kusurunun bulunmaması ya da işverenin haksız bir tutumunun olmaması gerekir.
Cezai Şart Ödemek Zorunda Kalır mıyım?
Sözleşmede genelde rekabet yasağına aykırı davranışa bağlı bir cezai şart bulunur. Ancak bu cezai şart da hâkim denetiminden bağımsız değildir; TBK m. 182 uyarınca aşırı görülen cezai şartlar hâkim tarafından indirilebilir. Rekabet yasağının kendisi geçersiz veya kapsamı daraltılmışsa, buna bağlı cezai şart da aynı ölçüde etkisiz kalır.
Sıkça Sorulan Sorular
Rakip firmadan iş teklifi aldım, imzaladığım rekabet yasağı beni bağlıyor mu?
Bu, sözleşmenizin süresine, kapsamına ve eski işyerinizdeki göreviniz sırasında gerçekten hassas bilgilere erişip erişmediğinize göre değişir; maddenin metnini ve fesih şeklinizi birlikte değerlendirmek gerekir.
Rekabet yasağı sözlü olarak söylendi, sözleşmede yazmıyor, geçerli mi?
Hayır, rekabet yasağının geçerli olması için yazılı şekilde kararlaştırılmış olması gerekir; sözlü taahhütler bu konuda bağlayıcı değildir.
Diğer işçilik alacakları için belirli süreli sözleşme erken fesih yazımıza bakabilirsiniz.
Dayanak ve kaynaklar
- Türk Borçlar Kanunu m. 444-447 (rekabet yasağı) ve m. 182 (cezai şartın indirilmesi): 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, mevzuat.gov.tr
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki değerlendirme yerine geçmez. Dosyanıza özgü değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın