Bir tanıdığınıza, iş ortağınıza veya müşterinize borç para verecekseniz, atacağınız en önemli adım, bu ilişkiyi doğru şekilde belgelemektir. Bu yazıda “borç verirken nasıl senet düzenlenir” sorusunu, alacaklıyı en güçlü şekilde koruyan şekil şartlarından pratik önerilere kadar anlatıyoruz; amacımız, ileride yaşanabilecek bir ödenmeme durumunda elinizde güçlü bir dayanak bulunmasını sağlamak.

Neden Yazılı Belge Olmadan Borç Vermemelisiniz?

Sözlü olarak veya sadece banka havalesiyle verilen borçlarda, ödenmeme durumunda alacağın varlığını ve miktarını ispatlamak alacaklıya kalır; bu da uzun, belirsiz ve maliyetli bir dava sürecine yol açabilir. Buna karşılık usulüne uygun düzenlenmiş bir bono, alacağın varlığını ve miktarını tartışmasız şekilde ortaya koyar ve alacaklıya kambiyo senetlerine özgü haciz yolu gibi çok daha hızlı bir tahsilat imkânı sağlar.

Yakın çevreden yapılan borç verme işlemlerinde “nasıl olsa güveniyoruz” düşüncesiyle senet düzenlenmemesi, uygulamada en sık karşılaşılan ve en çok pişmanlık duyulan hatalardan biridir. Senet düzenlemek, güvensizlik göstergesi değil, ileride çıkabilecek bir anlaşmazlığı hızlı ve net şekilde çözebilme garantisidir.

Kambiyo Senedi mi, Adi Senet mi Düzenlemelisiniz?

Borç ilişkinizi belgelemenin en güçlü yolu, TTK’da aranan şekil şartlarını taşıyan bir bono düzenlemektir; bu, size kambiyo senetlerine özgü hızlı icra takibi imkânı tanır. Şekil şartlarına tam uyulmazsa elinizdeki belge adi senet niteliğinde kalır; adi senet de mahkemede güçlü bir delildir, ancak genel haciz yolu veya alacak davası gibi daha uzun süren bir tahsilat sürecine tabidir.

Bu nedenle mümkün olduğunca, aşağıda anlatılan zorunlu unsurları eksiksiz taşıyan bir bono düzenlemeniz, ileride ihtiyaç duyduğunuzda en hızlı tahsilat yoluna başvurabilmenizi sağlar.

Geçerli Bir Bono İçin Zorunlu Unsurlar

Bir senedin bono sayılabilmesi için, metin içinde “bono” veya “emre yazılı senet” ibaresinin bulunması, kayıtsız şartsız belirli bir bedel ödeme vaadi içermesi, vadenin (veya görüldüğünde ödeneceğinin) açıkça belirtilmesi, ödeme yerinin, düzenleme yeri ve tarihinin yazılması, lehtarın (alacaklının) adının belirtilmesi ve borçlunun imzasının bulunması gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar arasında düzenleme tarihinin veya yerinin boş bırakılması, bedelin rakam ve yazıyla farklı yazılması, imzanın eksik veya sadece parafla atılması ve borçlunun kimlik bilgilerinin tam yazılmaması sayılabilir. Bu tür eksiklikler, senedin ileride kambiyo senedi olarak kabul edilmemesine ve alacaklının hızlı takip imkânını kaybetmesine yol açabilir.

Vade, Faiz ve Ödeme Yeri Nasıl Belirlenmeli?

Vade, senedin belirli bir tarihte, belirli bir süre sonunda veya görüldüğünde ödeneceği şeklinde açıkça belirtilebilir; belirsiz veya çelişkili vade ifadeleri, ileride yorum sorunlarına yol açabilir. Ödeme yeri belirtilmezse, kanunen düzenleme yeri ödeme yeri sayılır; ancak bu durumun sonradan tartışma konusu olmasını önlemek için ödeme yerinin açıkça yazılması tercih edilmelidir.

Bononun asıl bedeline faiz eklenmesi isteniyorsa, bu talebin senet metninde açık ve anlaşılır şekilde yer alması gerekir; aksi halde faiz talebi ayrıca ispat külfeti doğurabilir. Faiz oranının, ilgili mevzuatta öngörülen üst sınırları aşmaması da dikkat edilmesi gereken bir husustur.

Birden Fazla Kişiye veya Şirkete Borç Verilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Borç birden fazla kişiye veriliyorsa, senedin bu kişilerin hepsini müteselsil borçlu olarak gösterecek şekilde düzenlenmesi, alacaklıya herhangi birine tam olarak başvurabilme imkânı tanır. Borçlu bir şirketse, senedin şirketi temsile yetkili kişi veya kişiler tarafından, şirket unvanı belirtilerek imzalanmış olması gerekir.

Ek bir güvence isteniyorsa, borcu üstlenen kişi dışında bir üçüncü kişinin senede aval vermesi (kambiyo senedi kefaleti) sağlanabilir; bu, borçlunun ödeme gücü yetersiz kaldığında alacaklıya ek bir muhatap sağlar.

Senet Alırken Kimlik ve Yetki Kontrolü

Senedi imzalayan kişinin kimliğinin doğrulanması ve, eğer bir şirket adına imza atılıyorsa imza sirkülerinin veya temsil yetkisinin kontrol edilmesi, ileride “yetkisiz imza” gibi itirazlarla karşılaşma riskini önemli ölçüde azaltır. Bu kontrol, senet düzenleme aşamasının atlanmaması gereken bir parçasıdır.

Kimlik fotokopisi almak, imza sırasında tanık bulundurmak veya işlemi noter huzurunda gerçekleştirmek gibi ek önlemler, senedin ileride tartışmaya açılma ihtimalini daha da azaltır.

Senedi Düzenledikten Sonra Ne Yapmalısınız?

Senedi güvenli bir yerde saklamak, fotokopisini veya taranmış bir kopyasını ayrı bir yerde tutmak, ileride kayıp veya çalınma durumlarında büyük fayda sağlar. Vade tarihini takviminize not etmek ve vade yaklaştığında borçluyla iletişime geçmek, ödemenin sorunsuz gerçekleşmesi için pratik bir adımdır.

Ödeme yapılmazsa, ibraz ve başvuru sürelerini kaçırmadan hareket etmek gerekir; bu noktada senet elinizde hazır ve şekil şartlarına uygun olduğu için, hızlıca bir icra takibi başlatma imkânına sahip olursunuz.

Avukatla Senet Hazırlamanın Faydası

Özellikle yüksek miktarlı borç ilişkilerinde, senedin bir avukat gözetiminde hazırlanması veya en azından imzalanmadan önce incelenmesi, ileride ortaya çıkabilecek şekil eksikliklerinin baştan önlenmesini sağlar. Bu, küçük bir yatırımla, ileride büyük bir hak kaybının önüne geçmek anlamına gelir.

Düzenli olarak borç veren veya ticari ilişkilerinde sıkça senet alan kişi ve şirketler için, standart ve hukuka tam uygun bir senet şablonunun önceden hazırlanması da, her seferinde sıfırdan başlamak yerine hızlı ve güvenli bir uygulama sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Senet el yazısıyla mı olmalı, bilgisayarda yazılan senet geçerli mi? Bono, bilgisayarda yazılıp yazdırılabilir; önemli olan zorunlu unsurların eksiksiz bulunması ve borçlunun bizzat imza atmasıdır.

Senedi noterde düzenletmek zorunlu mudur? Hayır, bono geçerliliği için noter onayı zorunlu değildir; ancak isteğe bağlı olarak noterde düzenlenmesi, ileride imza inkârı gibi itirazlara karşı ek bir güvence sağlar.

Daha önce yanlış düzenlenmiş bir senedim var, düzeltebilir miyim? Senet üzerinde borçlunun rızası olmadan yapılan sonraki değişiklikler ciddi hukuki sorunlara yol açabilir; böyle bir durumda mevcut senedi değiştirmek yerine, eksikliklerin nasıl telafi edilebileceğinin bir avukatla değerlendirilmesi daha güvenlidir.

---

Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Osman Turhan Kimdir?

Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.

FAYDALI LİNKLER:

Web Sitemiz İçin

Google Maps

İletişim İçin

–

Diğer Kategoriler İçin

Yüzlerce Makalemizi İncelemek İçin