Sipariş baskısı, yağmur, yoğun trafik ve süre hedefleri… Motosiklet kuryeleri hem trafik hem çalışma koşulları nedeniyle kaza riskinin en yüksek olduğu meslek gruplarından biridir. Bu yazıda kurye iş kazası yaşayan bir çalışanın hangi haklara sahip olabileceğini, kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağını ve hangi yollarla tazminat talep edilebileceğini sade bir dille anlatıyoruz.

Hukuki mekanizmanın ayrıntısı için iş kazası mı trafik kazası mı yazımıza da bakabilirsiniz.

Kurye Kazası İş Kazası Sayılır mı?

5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle çalışırken meydana gelen olay iş kazasıdır. Teslimat için yoldayken yaşanan kaza bunun tipik örneğidir. Asıl tartışma çoğu zaman kuryenin işçi mi yoksa bağımsız çalışan mı olduğu ve sigortalılık türünün ne olduğu noktasında çıkar.

Bu ayrım sözleşmenin adına göre değil, fiili çalışma biçimine göre değerlendirilir: Talimatı kim veriyor? Çalışma saatini ve bölgeyi kim belirliyor? Ücret nasıl ödeniyor? Motosiklet ve ekipmanı kim sağlıyor? Bağımsız çalışan görünümünde ama fiilen işçi gibi çalıştırılan kuryeler için bu inceleme önem taşır.

Kazadan Hemen Sonra Yapılması Gerekenler

• Sağlık kuruluşuna başvurun, kazanın teslimat sırasında olduğunu belirtin ve tüm kayıtları saklayın.
• Kolluğa haber vererek kaza tespit tutanağı düzenlenmesini sağlayın; karşı aracın plakasını, sürücünün ve sigortanın bilgilerini not edin.
• Kazanın iş sırasında yaşandığını gösteren verileri saklayın: sipariş ekran görüntüsü, teslimat kaydı, konum ve saat bilgisi.
• Yönetici veya işyerinden gelen talimat ve yazışmaları, örneğin mesaj gruplarını kaydedin.
• Ücret, prim ve ödeme kayıtlarınızı toplayın; e-Devlet’ten SGK hizmet dökümünü alın.
• Ödeme karşılığı belge imzalatılmak istenirse, imzadan önce içeriğini değerlendirin.

Genel kaza sonrası adımlar için iş kazası sonrası ilk adımlar ve delil toplama yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi Hukuki Yollar Açıktır?

• SGK: Kaza iş kazası olarak kabul edilirse geçici iş göremezlik ödeneği (5510 s. K. m.18) ve kayıp oranı en az yüzde 10 ise sürekli iş göremezlik geliri (m.19).
• İşverene karşı tazminat: Kask ve ekipman sağlanması, eğitim, çalışma süresi ve sigorta bildirimi gibi konularda kusuru varsa maddi ve manevi tazminat (TBK m.54, m.56).
• Karşı taraf ve trafik sigortası: Karşı sürücünün kusuru varsa onun ve sigorta şirketinin sorumluluğu.

Kuryelerde Sık Görülen Sorunlar

Sorun	Hukuki önemi
Sigortasız veya eksik gün bildirimi	İş kazası haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; çalışmanın ve kazancın ispatı önem kazanır, hizmet tespiti gündeme gelebilir
Kendi motosikletiyle çalışma	Araç masrafı ve sorumluluk ilişkisi fiili duruma göre değerlendirilir
Kask ve koruyucu ekipman sağlanmaması	İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü ve kusur değerlendirmesi bakımından önemli
Süre baskısı ve yoğun mesai	Çalışma düzeninin kazaya katkısı incelenebilir
SRC, ehliyet ve belge durumu	Sigorta ilişkisi ve kusur tartışmasında gündeme gelebilir; ayrıntı için kurye SRC belgesi yazımıza bakın
“Bağımsız çalışan” olarak gösterilme	Sözleşmenin adı değil, fiili çalışma biçimi belirleyici olabilir

Kendi Kusurum Varsa Ne Olur?

Trafik kurallarına aykırı bir hareketiniz varsa kusur oranı etkilenebilir. Kusur, trafik bilirkişisi ve gerektiğinde iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenir. SGK yardımları kural olarak sigortalının kusuruna bakılmaksızın sağlanır; kanundaki istisnalar saklıdır (m.22). Tazminatta ise müterafik kusur (TBK m.52) indirim sebebi olabilir. Kusur oranı için önceden bir rakam vermek mümkün değildir.

Trafik kusurunun nasıl belirlendiğini trafik kazalarında kusur oranları yazımızda bulabilirsiniz.

Bildirim ve Sürelere Dikkat

İşveren iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır (5510 s. K. m.13, 6331 s. K. m.14). Kurye işyeri dışında çalıştığı için kazayı en kısa sürede işverene mesajla ya da yazılı olarak bildirmek, ileride ispat açısından yararlı olur. Tazminat taleplerinde zamanaşımı sürelerinin dayanağa göre değişebildiğini bu yazımızda özetledik.

Sıkça Sorulan Sorular

Motosikleti kendim kullanıyordum, işveren yine de sorumlu olabilir mi? Aracın kime ait olduğu tek başına sorumluluğu belirlemez. Çalışma ilişkisi, verilen talimatlar, sağlanan ekipman ve alınan önlemler birlikte değerlendirilir.

Sigortasız çalışıyordum, kazadan sonra sigorta girişi yapılırsa sorun biter mi? Kazadan sonra yapılan giriş, mağduriyeti kendiliğinden gidermez. İşe başlama tarihinin ve fiilen çalıştığınızın ispatı gerekir; ayrıntı için hizmet tespit davası yazımıza bakabilirsiniz.

Platform “işçi değilsiniz” diyorsa hak talebim olmaz mı? Sözleşmedeki adlandırma tek başına belirleyici değildir. Fiili çalışma biçimi incelenir ve sonuç somut olaydaki verilere göre değişir.

---

Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Osman Turhan Kimdir?

Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.

FAYDALI LİNKLER:

Web Sitemiz İçin

Google Maps

İletişim İçin

–

Diğer Kategoriler İçin

Yüzlerce Makalemizi İncelemek İçin