İftira Suçu (TCK 267): Bana İftira Atıldı, Ne Yapmalıyım? Ceza ve Dava Süreci

Hakkınızda işlemediğiniz bir suç nedeniyle şikayette bulunulması, hem maddi hem manevi olarak ağır bir yük getirir. Ceza hukuku bu durumu ayrı bir suç olarak düzenler: iftira suçu. Öte yandan her asılsız çıkan şikayet iftira sayılmaz; şikayet hakkını kullanan kişiyi korumak da hukukun gereğidir. Bu yazıda iftira suçunun unsurlarını, cezasını, iftiraya uğrayan kişinin izleyebileceği yolları ve iftira isnadıyla karşılaşan kişinin savunma noktalarını TCK 267 çerçevesinde anlatıyoruz.

İftira Suçu Nedir?

TCK 267’ye göre iftira, kişinin işlemediğini bildiği bir fiili işlemiş gibi bir başkasına isnat etmesi ve bunu yetkili makamlara ihbar veya şikayet yoluyla ya da basın ve yayın yoluyla yapmasıdır. Amaç, karşı tarafın hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamaktır. Suç, adliyeyi yanıltarak masum kişinin zarar görmesine yol açtığı için hem kişiyi hem de yargı düzenini koruyan bir hüküm olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle iftira şikayete bağlı bir suç değildir; savcılık kendiliğinden soruşturma yürütür.

İftiranın Oluşması İçin Aranan Şartlar

• Hukuka aykırı bir fiil isnadı: Somut bir suç veya idari yaptırım gerektiren fiilin isnat edilmesi gerekir. Genel, soyut suçlamalar yeterli değildir.
• Yetkili makama başvuru: İsnat savcılık, kolluk veya idari yaptırım verebilecek bir merci nezdinde ya da basın ve yayın yoluyla yapılmalıdır. Kişiler arası dedikodu iftira sayılmaz.
• Fiilin işlenmediğinin bilinmesi: Failin, isnat ettiği suçu karşı tarafın işlemediğini bilmesi gerekir. Yalnızca yanılmak veya yeterince araştırmadan şikayet etmek iftira olmaz.
• Özel amaç: İsnat, kişi hakkında soruşturma veya yaptırım başlatılması amacıyla yapılmalıdır.
• Belirlenebilir kişi: İsim açıkça verilmese bile kimin kastedildiği anlaşılabilmelidir.

Asılsız Şikayet Her Zaman İftira mıdır?

Hayır. Gerçek olduğuna inanarak yapılan şikayet, sonradan ispatlanamasa veya beraatle sonuçlansa bile iftira değildir; çünkü şikayet hakkı anayasal bir haktır ve failin bilerek yalan söylemesi aranır. Hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş ya da beraat etmiş olmak, şikayetçinin otomatik olarak iftira ettiği anlamına da gelmez. Mahkemeler, şikayet sırasındaki bilgi ve niyeti dosya kapsamındaki delillerle ayrıca inceler. İftirayı, kişilik haklarına saldıran hakaret gibi suçlardan ayıran da budur.

İftira Suçunun Cezası

İftira suçunun temel hâli için bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. İftirayı gerçekmiş gibi göstermek için maddi delil veya iz uydurulmuşsa, yani iftira delil yaratılarak işlenmişse ceza yarı oranında artırılır. Kanun ayrıca, iftira sonucunda mağdurun hakkında verilen ceza infaz edilmeye başlanmışsa, iftira eden hakkında cezanın artırılmasını öngörür. Aynı olay nedeniyle mağdur hukuka aykırı biçimde özgürlüğünden yoksun bırakılmışsa, fail ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da sorumlu olabilir.

Basın ve yayın yoluyla işlenen iftirada yayın organının sorumlu kişileri de belirli koşullarda aynı cezayla karşılaşabilir ve mahkûmiyet kararı aynı türde bir yayın organı aracılığıyla ilan edilir. İftira suçu uzlaştırma kapsamında değildir.

Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?

İftirada dava zamanaşımı, genel kuralın aksine suçun işlendiği günden değil, iftiraya uğrayan kişi hakkında isnat edilen fiilin işlenmediğinin sabit olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. Uygulamada bu tarih, mağdur hakkındaki beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleşmesiyle belirlenir. Temel hâlin cezası dört yıla kadar hapis olduğundan dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır. Bu özellik, uzun süren bir ceza davası sonunda beraat eden kişinin iftira nedeniyle şikayet hakkını korur. Zamanaşımı hesabının genel çerçevesi için ceza davasında zamanaşımı yazımıza da bakabilirsiniz.

İftiraya Uğradığınızda Ne Yapmalısınız?

• Hakkınızdaki şikayet dosyasının içeriğini avukatınız aracılığıyla inceleyin; kısıtlama kararı yoksa dosyayı görme hakkınız vardır.
• İsnat edilen olayın tarihine ilişkin kamera, mesaj, yer bilgisi, kayıt ve tanık gibi delilleri toplayın.
• İfadenizde şikayetin gerçek dışı olduğunu somut delillerle açıklayın; genel ve duygusal ifadeler yerine olayın kronolojisini verin.
• Soruşturma sonuçlanınca kovuşturmaya yer olmadığı ya da beraat kararının kesinleşmesini takip edin; iftira şikayetini bu karardan sonra yapabilirsiniz.
• Uğradığınız maddi ve manevi zarar için ayrıca tazminat davası açma imkânını değerlendirin.

Haksız yere tutuklanmış veya yargılanmışsanız haksız tutuklama tazminatı yazımız da ilginizi çekebilir. Şikayet hâlâ soruşturma aşamasındaysa takipsizlik kararına karşı hangi yolların açık olduğu için takipsizlik kararına itiraz yazımıza başvurabilirsiniz.

İftirada Etkin Pişmanlık

TCK 269, iftira eden kişinin iftiradan dönmesi hâlinde ceza indirimi öngörür. Kişi hakkında soruşturma başlamadan önce gerçeği açıklayarak iftiradan dönerse indirim zorunludur; soruşturma başladıktan sonraki aşamalarda ise indirim hâkimin takdirine bağlıdır. Basın ve yayın yoluyla işlenen iftirada dönüş de aynı yolla duyurulmalıdır. Genel olarak etkin pişmanlık hükümleri için ceza hukukunda etkin pişmanlık yazımızı okuyabilirsiniz.

Hakkınızda İftira Şikayeti Varsa

Bir şikayet sebebiyle iftirayla suçlanıyorsanız savunmanın merkezinde genellikle şu sorular yer alır: Şikayet sırasında isnat ettiğiniz olaya samimi olarak inanıyor muydunuz? Elinizde bu inancı destekleyen somut bilgi veya belge var mıydı? Şikayeti bir baskı, öfke ya da yanlış anlama sonucu mu yaptınız, yoksa bilerek uydurma bir olay mı anlattınız? Kastın ispatı savcılık ve mahkemeye aittir; şüpheli veya sanık, iddia edilen olay hakkında kendi bildiği gerçekleri düzenli ve belgeli biçimde anlatmalıdır. İlk ifade bu nedenle özellikle önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şikayetçi olduğum kişi beraat etti, bana iftiradan dava açılır mı? Beraat tek başına iftira anlamına gelmez. İftira için isnadın bilerek gerçeğe aykırı yapıldığının ortaya konulması gerekir.

İftira şikayeti ne zaman yapılır? İftiranın sonuçlanması beklenmek zorunda olmasa da, suçsuzluğun ortaya çıktığı karar kesinleştikten sonra yapılan başvurularda dosya çok daha net değerlendirilir. Zamanaşımı da bu kesinleşme tarihinden başlar.

Kendi işlediğim suçu başkası işlemiş gibi göstermek iftira mıdır? Evet, başka bir kişiyi suçlayarak işlenen fiil iftira kapsamına girebilir. Kendisini suçlu gösteren kişi ise farklı bir suç tipinin (suç üstlenme) konusudur.

Sonuç

İftira suçunda asıl mesele, isnadın gerçek dışı olduğunun failin bilgisi dahilinde olup olmadığıdır. Bu nedenle hem iftiraya uğrayan hem de iftira isnadıyla karşılaşan kişi için delillerin düzenli toplanması, süre ve karar tarihlerinin takibi ve ilk ifadenin dikkatle verilmesi belirleyicidir. Somut olayınızın niteliğine göre hareket etmek için bir avukattan destek almanız yararlı olur.

---

Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Osman Turhan Kimdir?

Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.

FAYDALI LİNKLER:

Web Sitemiz İçin

Google Maps

İletişim İçin

–

Diğer Kategoriler İçin

Yüzlerce Makalemizi İncelemek İçin