Türkiye’de uluslararası koruma arayan yabancılar için süreç, valiliklere yapılan başvuru ile başlar. Ancak bu süreçte özellikle hassas gruplar (çocuklar) ve idari gözetim altına alınma riski taşıyanlar için 6458 Sayılı Kanun özel hükümler getirmiştir.

Bu yazımızda kanunun 65, 66 ve 68. maddeleri ışığında başvuru usullerini ve özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirleri inceleyeceğiz.

Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?

Kanunun 65. maddesi uyarınca uluslararası koruma başvuruları bizzat valiliklere yapılır. Eğer kişi sınır kapısında veya ülke içinde kolluk kuvvetlerine başvurursa, bu başvurular derhal valiliğe bildirilir.

Önemli bir husus şudur: Makul bir süre içinde kendiliğinden başvuranlar, Türkiye’ye yasal olmayan yollardan girmiş olsalar dahi, geçerli nedenlerini açıklamaları kaydıyla cezai işleme tabi tutulmazlar.

Refakatsiz Çocukların Durumu

Hukukumuzda en hassas grup olan refakatsiz çocuklar için Madde 66 “çocuğun yüksek yararını” esas alır.

• Yaşı konusunda şüphe olanların yaş tespiti Bakanlıkça yapılır.
• 18 yaşından küçük olduğu tespit edilenler, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüklerine teslim edilir.
• Bu çocuklar yetişkin akrabalarının yanına veya koruyucu aileye yerleştirilebilir.

Başvuru Sahipleri İdari Gözetim Altına Alınabilir mi?

Bir kişinin sadece uluslararası koruma başvurusu yapması, idari gözetim (Geri Gönderme Merkezi’nde tutulma) nedeni değildir. Madde 68‘e göre idari gözetim istisnai bir tedbirdir ve ancak şu hallerde uygulanabilir:

• Kimlik bilgilerinin doğruluğu konusunda ciddi şüphe varsa,
• Sınır kapılarında usulsüz girişi engellemek amacıyla,
• Kamu düzeni veya güvenliği açısından ciddi tehlike oluşturuyorsa.

İdari gözetim süresi başvuru sahipleri için 30 günü geçemez. Bu karara karşı Sulh Ceza Hâkimine itiraz edilebilir ve hâkim incelemeyi 5 gün içinde sonuçlandırır.

---

Anahtar Kelimeler

uluslararası koruma başvurusu nasıl yapılır, refakatsiz çocuklar kanunu, idari gözetim kararına itiraz, 6458 sayılı kanun madde 68, yabancılar hukuku, sığınmacıların hakları, yaş tespiti davası, sulh ceza hakimliği itiraz süresi, valilik göç idaresi başvuru, özel ihtiyaç sahipleri.

Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.