Özel Kanunlarla İlişki
TCK Madde 5
(1) Bu Kanunun genel hükümleri, özel ceza kanunları ve ceza içeren kanunlardaki suçlar hakkında da uygulanır.
TCK Madde 5 Gerekçesi
Özel ceza kanunlarında ve ceza içeren kanunlarda suç tanımlarına yer verilmesinin yanı sıra, çoğu zaman örneğin teşebbüs, iştirak ve içtima gibi konularda da bu Kanunda benimsenen ilkelerle çelişen hükümlere yer verilmektedir. Böylece, ceza kanununda benimsenen genel kurallara aykırı uygulamaların yolu açılmakta ve temel ilkeler dolanılmaktadır. Tüm bu sakıncaların önüne geçebilmek bakımından, ayrıca hukuk uygulamasında birliği sağlamak ve hukuk güvenliğini sağlamak için; diğer kanunlarda sadece özel suç tanımlarına yer verilmesi ve bu suçlarla ilgili yaptırımların belirlenmesi ile yetinilmelidir. Buna karşılık, suç ve yaptırımlarla ilgili olarak bu kanunda belirlenen genel ilkelerin, özel kanunlarda tanımlanan suçlar açısından da uygulanmasının temin edilmesi gerekmektedir. Aksi yöndeki düzenlemelerin hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine aykırılık oluşturması nedeniyle Hükûmet Tasarısındaki madde metni değiştirilmiştir.
TCK 5 – Özel Kanunlarla İlişki
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 5. maddesi, TCK’nın genel hükümleri ile özel ceza kanunları ve ceza içeren diğer kanunlar arasındaki ilişkiyi düzenlemektedir.
Maddeye göre Türk Ceza Kanununun genel hükümleri, özel ceza kanunlarında ve ceza içeren diğer kanunlarda düzenlenen suçlar hakkında da uygulanır.
Bu düzenlemenin temel amacı, farklı kanunlarda yer alan suçlar bakımından birbirinden farklı ceza hukuku kurallarının ortaya çıkmasını önlemek ve ceza hukukunda uygulama birliği ile hukuki güvenliği sağlamaktır.
TCK 5 Nedir?
TCK 5, Türk Ceza Kanununun genel hükümlerinin özel ceza kanunları ve ceza içeren diğer kanunlar bakımından da uygulanacağını düzenleyen hükümdür.
TCK’nın genel hükümleri yalnızca Türk Ceza Kanununda yer alan suçlar bakımından geçerli değildir. Özel kanunlarda düzenlenen suçlar bakımından da, özel kanunda aksine bir düzenleme bulunup bulunmadığından bağımsız olarak, TCK’nın genel hükümleri esas alınır.
Bu nedenle TCK 5, farklı kanunlarda düzenlenen suçlar arasında ortak bir ceza hukuku sisteminin uygulanmasını amaçlayan önemli bir bağlantı hükmüdür.
TCK 5 Madde Metni
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 5. maddesi şöyledir:
MADDE 5 – (1) Bu Kanunun genel hükümleri, özel ceza kanunları ve ceza içeren kanunlardaki suçlar hakkında da uygulanır.
Madde tek fıkradan oluşmaktadır.
TCK’nın Genel Hükümleri Nelerdir?
TCK 5’in ne anlama geldiğini anlayabilmek için “genel hükümler” kavramının kapsamını bilmek gerekir.
Türk Ceza Kanununun genel hükümleri, esas olarak Kanunun Birinci Kitabında düzenlenen ve suçların genel olarak uygulanmasına ilişkin kurallardır.
Bunlar arasında örneğin;
- Ceza sorumluluğunun temel esasları,
- Kast ve taksir,
- Hata,
- Teşebbüs,
- İştirak,
- Suça etki eden hâller,
- Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler,
- İçtima,
- Yaptırımlar,
- Dava ve ceza zamanaşımı,
- Güvenlik tedbirleri
gibi konular bulunmaktadır.
Dolayısıyla özel bir kanunda yer alan suç bakımından yalnızca o kanunun suç tanımına ve yaptırımına bakılması her zaman yeterli değildir. Fiilin teşebbüs aşamasında kalıp kalmadığı, birden fazla kişinin suça katılıp katılmadığı, kast veya taksir durumunun bulunup bulunmadığı gibi konularda TCK’nın genel hükümleri devreye girebilir.
Özel Ceza Kanunu Nedir?
Özel ceza kanunu, belirli bir suç veya suç grubunu özel olarak düzenleyen ceza kanunlarını ifade eder.
Türk Ceza Kanunu dışında suç ve yaptırım içeren çeşitli kanunlarda özel suç tiplerine yer verilebilir. Bunun yanında bazı kanunların esas konusu ceza hukuku olmamakla birlikte, kanun içerisinde belirli fiilleri suç olarak düzenleyen ve bunlara yaptırım öngören hükümler bulunabilir.
TCK 5, her iki durumda da TCK’nın genel hükümlerinin uygulanacağını kabul etmektedir.
TCK 5 Neden Getirilmiştir?
TCK 5’in gerekçesinde, özel ceza kanunlarında yalnızca özel suç tanımlarına değil, zaman zaman teşebbüs, iştirak ve içtima gibi konularda TCK’nın benimsediği genel kurallarla çelişen hükümlere de yer verilebildiği belirtilmektedir.
Böyle bir sistem, aynı nitelikteki hukuki meselelerin farklı kanunlarda farklı şekilde çözümlenmesine neden olabilir.
Örneğin TCK’nın genel hükümlerinde belirli bir teşebbüs veya iştirak sistemi benimsenmişken, özel bir kanundaki suç bakımından bundan farklı bir sistem oluşturulması ceza hukukunda uygulama birliğini zedeleyebilir.
TCK 5 ile bu tür farklılıkların önüne geçilmesi ve ceza hukukunun genel esaslarının bütün suçlar bakımından mümkün olduğunca yeknesak uygulanması amaçlanmıştır.
TCK 5’in Teşebbüs Bakımından Önemi
TCK 5’in uygulamadaki önemini göstermek açısından teşebbüs iyi bir örnektir.
Bir özel kanunda düzenlenen suç, fail tarafından tamamlanmadan önce elverişli hareketlerle icraya başlanmışsa, somut olayın koşullarına göre TCK’nın teşebbüse ilişkin genel hükümleri gündeme gelebilir.
Burada özel kanunda suçun tanımı ve yaptırımı bulunurken, teşebbüsün hukuki sonuçları bakımından TCK’nın genel hükümleri uygulanır.
Aynı yaklaşım iştirak ve içtima bakımından da geçerlidir.
TCK 5 ve İştirak
Bir suçun birden fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmesi hâlinde, faillerin ceza sorumluluğunun belirlenmesinde TCK’nın iştirak hükümleri önem kazanır.
Suç özel bir kanunda düzenlenmiş olsa dahi, TCK 5 nedeniyle özel kanundaki suç bakımından TCK’nın genel iştirak hükümlerinin uygulanması gündeme gelir.
Bu düzenleme, farklı suç kanunları bakımından iştirak konusunda farklı ve birbirinden kopuk sistemlerin oluşmasını önlemeye yöneliktir.
TCK 5 ve İçtima
Bir kişinin birden fazla suç işlemesi veya tek bir fiilin birden fazla suçla ilişki kurması hâlinde hangi hükümlerin uygulanacağı, ceza hukukunda içtima kurallarıyla belirlenir.
TCK 5 nedeniyle özel kanunlarda düzenlenen suçlar bakımından da TCK’nın içtima hükümleri dikkate alınır.
Böylece özel kanunlarda düzenlenen suçlar ile TCK’da düzenlenen suçlar arasında, genel ceza hukuku kuralları bakımından sistematik bir bütünlük sağlanması amaçlanmıştır.
TCK 5 ile Hukuk Güvenliği Arasındaki İlişki
TCK 5’in gerekçesinde özellikle hukuk güvenliği ve uygulama birliği üzerinde durulmaktadır.
Ceza hukukunda aynı hukuki kurumun farklı kanunlarda farklı esaslara bağlanması, kişilerin hukuki durumunu öngörmesini zorlaştırabilir.
Örneğin teşebbüs, iştirak veya içtima konusunda her özel kanunun kendine özgü farklı kurallar getirmesi, ceza hukukunda parçalı bir yapı ortaya çıkarabilir.
TCK 5 bu nedenle genel hükümleri ortak bir zemin hâline getirerek daha yeknesak bir uygulama oluşturmayı hedeflemektedir.
TCK 5 ve Eşitlik İlkesi
TCK 5’in bir diğer amacı da eşitlik ilkesinin korunmasıdır.
Benzer nitelikteki ceza hukuku meselelerinin yalnızca suçun farklı bir kanunda düzenlenmiş olması nedeniyle farklı esaslara tabi tutulması, haklı bir neden bulunmadığı durumlarda eşitlik bakımından sorun oluşturabilir.
Bu nedenle özel kanunlarda tanımlanan suçlar bakımından TCK’nın genel hükümlerinin uygulanması, ceza hukukunun bütünlüğünün korunmasına hizmet eder.
Özel Kanun TCK’nın Genel Hükümlerinden Farklı Bir Düzenleme Getirebilir mi?
TCK 5’in uygulanması bakımından bu soru özellikle önemlidir.
TCK 5’in amacı, özel kanunlarda düzenlenen suçlar hakkında TCK’nın genel hükümlerinin uygulanmasını sağlamaktır. Bu nedenle özel kanunda yalnızca suçun unsurlarının veya yaptırımının düzenlenmiş olması, TCK’nın genel hükümlerinin devre dışı bırakılması sonucunu doğurmaz.
Özel kanunda TCK’nın genel hükümlerinden farklı bir düzenleme bulunması hâlinde ise ilgili hükmün niteliği ve özel kanun ile TCK arasındaki ilişki ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle “özel kanun her durumda TCK’nın genel hükümlerini bertaraf eder” şeklinde genel bir kabul doğru değildir. TCK 5’in temel yaklaşımı bunun tersine, TCK’nın genel hükümlerinin özel kanunlardaki suçlar bakımından da uygulanmasıdır.
TCK 5’in Hukuki Önemi
TCK 5, Türk ceza hukukunda genel hükümler ile özel suç düzenlemeleri arasında bütünlük sağlayan temel hükümlerden biridir.
Maddenin temel amacı;
- Ceza hukukunda uygulama birliğini sağlamak,
- Hukuki güvenliği güçlendirmek,
- Eşitlik ilkesini korumak,
- Özel kanunlarda farklı genel ceza hukuku sistemlerinin oluşmasını önlemek,
- TCK’nın genel hükümlerinin özel kanunlardaki suçlar bakımından da uygulanmasını sağlamaktır.
Bu yönüyle TCK 5, yalnızca teknik bir kanunlararası ilişki hükmü değildir. Aynı zamanda ceza hukukunun sistematik ve bütünlüklü uygulanmasına hizmet eder.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 5 neyi düzenler?
TCK 5, Türk Ceza Kanununun genel hükümlerinin özel ceza kanunlarında ve ceza içeren diğer kanunlarda düzenlenen suçlar hakkında da uygulanacağını düzenler.
Özel kanundaki suçlara TCK uygulanır mı?
Evet. TCK 5 gereğince TCK’nın genel hükümleri, özel ceza kanunları ve ceza içeren diğer kanunlardaki suçlar hakkında da uygulanır.
TCK 5 teşebbüs hükümlerinin uygulanmasını sağlar mı?
Evet. Özel kanundaki suç bakımından teşebbüs söz konusu olduğunda, kural olarak TCK’nın teşebbüse ilişkin genel hükümleri dikkate alınır.
Özel kanundaki suçlarda iştirak hükümleri uygulanır mı?
Evet. TCK 5 nedeniyle özel kanunlarda düzenlenen suçlar bakımından da TCK’nın genel iştirak hükümleri uygulanır.
TCK 5’in amacı nedir?
TCK 5’in temel amacı ceza hukukunda uygulama birliği ve hukuk güvenliği sağlamaktır. Ayrıca özel kanunlarda TCK’nın genel hükümleriyle çelişen farklı sistemler oluşturulmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
TCK 5 neden önemlidir?
Çünkü suçun TCK dışında bir kanunda düzenlenmiş olması, o suçun ceza hukukunun genel kurallarından tamamen bağımsız olduğu anlamına gelmez. TCK’nın genel hükümleri, özel kanunlardaki suçlar bakımından da uygulanır.
Sonuç
TCK 5, Türk Ceza Kanununun genel hükümleri ile özel ceza kanunları arasındaki ilişkiyi düzenlemektedir. Buna göre suçun TCK dışında bir kanunda düzenlenmiş olması, TCK’nın genel hükümlerinin uygulanmasına engel değildir.
Teşebbüs, iştirak, içtima, kusurluluk ve diğer genel ceza hukuku kurumları bakımından TCK’nın ilgili hükümleri özel kanunlarda düzenlenen suçlar açısından da önem taşır.
Maddenin temel amacı, özel kanunlar arasında farklı ceza hukuku sistemlerinin ortaya çıkmasını önlemek, hukuk güvenliğini ve uygulama birliğini sağlamak ve ceza hukukunun genel ilkelerinin bütün suçlar bakımından tutarlı biçimde uygulanmasına imkân vermektir.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 5 – Özel kanunlarla ilişki: Mevzuat Bilgi Sistemi – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu Genel Gerekçesi ve madde gerekçeleri: Mevzuat Bilgi Sistemi – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın