İş kazasında ölüm halinde ailenin destekten yoksun kalma tazminatı, bir iş kazası sonucu eşini, babasını ya da evladını kaybeden ailelerin, acılarının ortasında karşılaştığı en ağır hukuki süreçlerden biri. “Maddi kaybımızı kim karşılayacak, bu süreç nasıl işliyor” diye soran ailelere büromuzda sıkça rastlıyoruz. Bu yazıda iş kazası sonucu ölüm halinde ailenin hangi tazminat kalemlerini talep edebileceğini ve bu tazminatın nasıl hesaplandığını anlatıyoruz.
İçindekiler
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?
- Bu Tazminatı Kimler Talep Edebilir?
- Tazminat Tutarı Nasıl Hesaplanır?
- SGK’dan Bağlanan Gelirin Tazminata Etkisi Nedir?
- Ayrıca Manevi Tazminat da Talep Edilebilir mi?
- Dava Süreci Nasıl İşler, Hangi Mahkemede Açılır?
- Sıkça Sorulan Sorular
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?
Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi, bir kişinin ölümü nedeniyle ondan düzenli olarak maddi destek gören kişilerin, bu desteğin kesilmesinden doğan zararlarının tazminini düzenler. İş kazası sonucu vefat eden işçinin eşi, çocukları ve bazı hallerde anne-babası, işçinin kazancından fiilen yararlandıkları ölçüde bu tazminatı talep edebilir. Bu tazminat, cenaze giderleri gibi doğrudan giderlerden farklı olarak, gelecekteki gelir kaybını telafi etmeyi amaçlar.
Bu Tazminatı Kimler Talep Edebilir?
Öncelikle eş ve reşit olmayan çocuklar, vefat eden işçinin desteğinden fiilen yararlanan kişiler olarak kabul edilir. Anne-baba ise, işçinin kendilerine düzenli olarak maddi destek sağladığını somut delillerle ispatlaması hâlinde bu tazminattan pay alabilir. Nişanlı, kardeş gibi diğer yakınlar için de, gerçek bir destek ilişkisinin varlığı ispatlandığı ölçüde talep hakkı doğabilir.
| Hak Sahibi | Talep Koşulu |
|---|---|
| Eş | Evlilik birliği + fiili destek karinesi |
| Reşit olmayan çocuklar | Soybağı + fiili destek karinesi |
| Anne-baba, kardeş vb. | Fiili destek ilişkisinin ayrıca ispatı gerekir |
Tazminat Tutarı Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama, vefat eden işçinin muhtemel yaşam süresi, kalan çalışma süresi, aylık geliri ve bu gelirin ailesine ne oranda destek olarak yansıdığı gibi unsurlar dikkate alınarak aktüeryal hesap yöntemleriyle bilirkişi marifetiyle yapılır. Genç yaşta, düzenli ve yüksek gelirli bir işçinin vefatında, geriye kalan uzun çalışma süresi nedeniyle bu tazminat kalemi önemli tutarlara ulaşabilir; özellikle asgari ücretin üzerinde kazanan, sigorta primleri düzenli yatırılan işçilerde hesaplanan tutar hatırı sayılır büyüklükte olabilmektedir.
SGK’dan Bağlanan Gelirin Tazminata Etkisi Nedir?
İş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine SGK tarafından ölüm geliri bağlanır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre, SGK tarafından bağlanan bu gelirin peşin sermaye değeri, hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından mahsup edilir; yani tazminatın tamamı ayrıca ve ek olarak ödenmez, SGK’nın karşıladığı kısım düşülerek kalan fark işverenden talep edilir. Bu mahsup işlemi, dosyanın en teknik ve dikkat gerektiren aşamalarından biridir.
Ayrıca Manevi Tazminat da Talep Edilebilir mi?
Evet; destekten yoksun kalma tazminatı maddi bir zararın karşılığıyken, Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi çerçevesinde yakınını kaybeden aile üyeleri ayrıca manevi tazminat da talep edebilir. Bu iki tazminat birbirinden bağımsızdır ve aynı dava dilekçesinde birlikte talep edilebilir; manevi tazminatın miktarı, kazanın ağırlığı, işverenin kusur derecesi ve ailenin somut acısı gibi unsurlara göre hâkim tarafından takdir edilir.
Dava Süreci Nasıl İşler, Hangi Mahkemede Açılır?
Bu davalar iş mahkemelerinde görülür ve genellikle önce iş kazasının işverenin kusuruyla meydana geldiğini tespit eden bir rapor (SGK müfettiş raporu, bilirkişi kusur raporu) sürecin temelini oluşturur. Dava süreci, kusur oranının belirlenmesi, aktüeryal hesaplama ve SGK mahsubu gibi birden fazla teknik aşamadan geçtiği için, bu tür davaların bir avukat eşliğinde titizlikle yürütülmesi büyük önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
İşveren kazada kusurlu değilse yine de tazminat alabilir miyiz?
İşverenin kusuru bulunmuyorsa dahi, işyerinde alınması gereken önlemler genellikle titizlikle incelenir; pek çok iş kazasında işverenin en azından kısmi bir kusuru tespit edilebilmektedir, bu nedenle dosyanın bir bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesi önemlidir.
Bu dava için zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazasından kaynaklanan tazminat talepleri, olayın ceza kanunlarına göre daha uzun bir zamanaşımına tabi olduğu suç teşkil eden hâller dışında, kural olarak haksız fiil zamanaşımı sürelerine tabidir; bu süreler olayın niteliğine göre değişebileceğinden vakit kaybetmeden başvurulması önerilir.
Diğer işçilik alacakları için işe gelmesi engellenip fiilen çalıştırılmayan işçinin hakları yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki değerlendirme yerine geçmez. Dosyanıza özgü değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın