Mobbing sonucu işten ayrılan işçinin manevi tazminat hakkı, sürekli aşağılanan, görmezden gelinen, gerçekçi olmayan hedeflerle bunaltılan ya da toplantılardan dışlanan pek çok çalışanın en sonunda başvurduğu bir konu. “Artık dayanamıyorum ama haklarımı da kaybetmek istemiyorum” diyen kişilerle sıkça görüşüyoruz. Bu yazıda mobbing nedeniyle işten ayrılan işçinin hangi hakları koruyarak bu süreci yönetebileceğini anlatıyoruz.
İçindekiler
- Mobbing Hukuken Nasıl Tanımlanır?
- Mobbing Nedeniyle Haklı Fesih Hakkı Nasıl Doğar?
- İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
- Manevi Tazminat Miktarı Neye Göre Belirlenir?
- Mobbing Nasıl İspatlanır?
- İşyerinin Mobbingi Engellemesi Gerekir mi?
- Sıkça Sorulan Sorular
Mobbing Hukuken Nasıl Tanımlanır?
Mobbing, işyerinde bir çalışana yönelik, belirli bir süreklilik içinde tekrarlanan, kişiyi psikolojik olarak yıpratmayı amaçlayan sistematik davranışlar bütünüdür. Sürekli küçümseyici sözler, gerçekçi olmayan iş yükü, toplantılara ve bilgi akışına dahil edilmeme, izole edilme gibi davranışlar bu kapsamda değerlendirilir. Tek seferlik bir tartışma ya da haklı bir eleştiri mobbing sayılmaz; belirleyici olan davranışın sistematik ve süreklilik arz eden niteliğidir.
Mobbing Nedeniyle Haklı Fesih Hakkı Nasıl Doğar?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi, işverenin veya onun temsilcisinin işçiye karşı sağlık ve yaşayışını tehdit edecek davranışlarda bulunması hâlinde işçiye derhal fesih hakkı tanır. Mobbing, işçinin ruh sağlığını ciddi biçimde etkileyen sistematik bir davranış olduğu için, bu madde kapsamında haklı nedenle derhal fesih sebebi olarak kabul edilir. İşçi, bu yolu kullanarak bildirim süresi beklemeden iş sözleşmesini sona erdirebilir.
İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
Burada kritik nokta, işçinin “istifa” değil, “haklı nedenle fesih” yaptığını açıkça ortaya koymasıdır. Fesih bildiriminde “mobbinge maruz kaldığım için, iş sağlığım ve psikolojik sağlığım gerekçesiyle sözleşmemi feshediyorum” gibi net bir ifade kullanılması, bunun sıradan bir istifadan ayrılan, kıdem tazminatı doğuran bir haklı fesih olduğunu göstermesi açısından önemlidir. Sadece “istifa ediyorum” yazılan bir dilekçe, kıdem tazminatı talebini zorlaştırabilir.
| Fesih Şekli | Kıdem Tazminatı |
|---|---|
| “Mobbing nedeniyle haklı fesih” ifadesiyle ayrılma | Hak kazanılır |
| Salt “istifa ediyorum” ifadesi | Kural olarak hak kazanılmaz |
Manevi Tazminat Miktarı Neye Göre Belirlenir?
Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesine dayanan manevi tazminat, mobbingin süresi, yoğunluğu, işçinin bu süreçte yaşadığı somut sağlık sorunları (varsa psikolojik destek raporları), işyerindeki hiyerarşik konum ve işverenin bu duruma müdahale edip etmediği gibi unsurlar birlikte değerlendirilerek hâkim tarafından takdir edilir. Uzun süreli, sistematik ve belgelenmiş mobbing vakalarında bu tazminat kalemi önemli tutarlara ulaşabilmektedir.
Mobbing Nasıl İspatlanır?
Mobbing davalarında en büyük zorluk ispat aşamasıdır; çünkü davranışlar genellikle sözlü ve tanıksız gerçekleşir. Yazılı mesajlaşmalar, e-postalar, toplantı davetlerinden çıkarılma kayıtları, iş yükü ve görev dağılımındaki ayrımcı uygulamaları gösteren belgeler, tanık beyanları ve varsa psikolojik destek aldığınıza dair sağlık kayıtları, bu süreçte en değerli delilleri oluşturur. Süreç boyunca yaşananları tarih sırasıyla not almak, ileride dava sürecinde büyük fayda sağlar.
İşyerinin Mobbingi Engellemesi Gerekir mi?
Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesi, işverene işçinin kişiliğini koruma ve işyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı sağlama yükümlülüğü yükler. İşveren, mobbing şikayeti kendisine ulaştığında bu durumu araştırmak ve gerekli önlemleri almakla yükümlüdür; bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işveren, failin davranışından bağımsız olarak kendi ihmalinden de sorumlu tutulabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mobbingi kim yapıyor önemli mi, amirim mi olmalı?
Hayır, mobbing amir, üst yönetici ya da eşit pozisyondaki bir iş arkadaşı tarafından da uygulanabilir; önemli olan davranışın işyeri ortamında, sistematik ve süreklilik arz eder biçimde gerçekleşmiş olmasıdır.
Hiç yazılı delilim yok, sadece yaşadıklarımı anlatabilirim, dava açabilir miyim?
Yazılı delil olmaması dava açmanıza engel değildir; tanık beyanları ve varsa dolaylı deliller de mahkemece değerlendirilir, ancak dosyanın gücü açısından elinizdeki her türlü kaydı bir avukatla birlikte değerlendirmeniz önemlidir.
Diğer işçilik alacakları için üst düzey yöneticinin haksız feshinde kıdem ve ihbar tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki değerlendirme yerine geçmez. Dosyanıza özgü değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın