Sağlık raporu süresinde işten çıkarılan işçinin hakları, hastalığı sırasında bir de işini kaybetme korkusuyla karşılaşan pek çok kişinin sorduğu bir konu. “Raporluyken işten atarlar mı, atarlarsa hiçbir hakkım kalmaz mı” diye endişelenen çok sayıda kişiyle görüşüyoruz. Oysa kanun, hastalık nedeniyle rapor alan işçiyi belirli bir süre boyunca özel olarak koruma altına alıyor ve bu süre içinde yapılan fesihlere ciddi sınırlar getiriyor. Bu yazıda rapor süresindeki fesih yasağının kapsamını ve bu yasağa aykırı fesihlerin sonuçlarını anlatıyoruz.
İçindekiler
- Kanunun Öngördüğü Koruma Süresi Nedir?
- İşveren Bu Süre İçinde Hiç Fesih Yapamaz mı?
- Koruma Süresi Aşılırsa Fesih Geçerli midir?
- Koruma Süresi İçinde Yapılan Fesih Ne Sonuç Doğurur?
- İşçi Hangi Hakları Talep Edebilir?
- İhbar Süresi Koruma Süresini Nasıl Etkiler?
- Sıkça Sorulan Sorular
Kanunun Öngördüğü Koruma Süresi Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi sağlık nedenleriyle işe devam edemediği süre için, işverenin bildirim süresini altı hafta aşmadıkça iş sözleşmesini feshedemeyeceğini düzenler. Bu koruma süresi, işçinin kıdemine göre değişen ihbar süresine altı haftanın eklenmesiyle hesaplanır. Yani işçi bu bileşik süre dolmadan salt rapor gerekçesiyle işten çıkarılamaz.
| Kıdem | İhbar Süresi | Toplam Koruma Süresi (+6 hafta) |
|---|---|---|
| 6 aya kadar | 2 hafta | 8 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 10 hafta |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta | 12 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 14 hafta |
İşveren Bu Süre İçinde Hiç Fesih Yapamaz mı?
Bu koruma yalnızca “sağlık nedeniyle işe devamsızlık” gerekçeli fesihler için geçerlidir; işveren, işçinin sağlık durumundan bağımsız, gerçek ve haklı başka bir nedene (örneğin işyerinin kapanması, ekonomik küçülme gibi) dayanarak fesih yapabilir. Ancak uygulamada, bu istisnaların gerçekten var olup olmadığı, yani fesih gerekçesinin gerçekten rapor sürecinden bağımsız olup olmadığı, mahkemece dikkatle incelenir.
Koruma Süresi Aşılırsa Fesih Geçerli midir?
İşçinin rapor süresi, ihbar süresine eklenen altı haftalık süreyi aşarsa, işveren bu noktadan itibaren iş sözleşmesini feshedebilir. Ancak bu durumda dahi fesih bildiriminin usulüne uygun yapılması, kıdem tazminatının eksiksiz ödenmesi gerekir; koruma süresinin dolması, işçinin diğer tüm işçilik haklarını kaybettiği anlamına gelmez.
Koruma Süresi İçinde Yapılan Fesih Ne Sonuç Doğurur?
Koruma süresi dolmadan, salt sağlık raporu gerekçesiyle yapılan bir fesih, kanuna aykırı bir fesih olarak değerlendirilir. Bu durumda işveren, işçinin ihbar ve kıdem tazminatını ödemekle yükümlü olduğu gibi, işçi işyerinde 30 veya üzerinde çalışan bulunması ve belirli kıdem şartlarının sağlanması hâlinde işe iade davası da açabilir. İşe iade davasının kazanılması durumunda işveren, işçiyi işe başlatmak veya işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlü hâle gelir.
İşçi Hangi Hakları Talep Edebilir?
Koruma süresi içinde işten çıkarılan işçi, öncelikle feshin geçersizliğini ileri sürerek işe iade davası açabilir; işe iade şartları oluşmuyorsa (örneğin işyerinde 30’dan az işçi çalışıyorsa), kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte, somut olayın koşullarına göre kötüniyet tazminatı da gündeme gelebilir. Hangi yolun izleneceği, işyerinin büyüklüğü ve işçinin kıdemi gibi unsurlara göre değişir; bu nedenle dosyanın bir avukat tarafından somut olarak değerlendirilmesi önemlidir.
İhbar Süresi Koruma Süresini Nasıl Etkiler?
Koruma süresi, kişiye özgü ihbar süresine göre hesaplandığından, kıdemi arttıkça koruma süresi de otomatik olarak uzar. Bu nedenle işten çıkarılma tarihinde işçinin toplam kıdeminin ve buna karşılık gelen ihbar süresinin doğru hesaplanması, koruma süresinin dolup dolmadığının tespiti açısından kritik bir adımdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Rapor süresi bitmeden işten çıkarıldım, hemen dava açmalı mıyım?
İşe iade davası açma süresi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay ile sınırlıdır; bu süre kaçırıldığında işe iade talebi mümkün olmaktan çıkar, bu yüzden vakit kaybetmeden bir avukata başvurmanız önemlidir.
İşveren “performans düşüklüğü” dedi ama aslında rapordaydım, ne yapmalıyım?
Fesih gerekçesinin gerçek nedeni yansıtıp yansıtmadığı, dosyanızdaki tarihler, rapor kayıtları ve fesih öncesi yazışmalar üzerinden değerlendirilir; gerekçenin gerçek olup olmadığı somut delillerle ortaya konabilir.
Diğer işçilik alacakları için “fazla mesai yapmadım” diye imzalatılan belge yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki değerlendirme yerine geçmez. Dosyanıza özgü değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın