Yurt dışında çalışan Türk işçisinin kıdem tazminatı hakkı, özellikle bir Türk şirketi tarafından yurt dışındaki bir şantiyeye, ofise ya da projeye gönderilerek çalıştırılan işçilerin sıkça sorduğu bir konu. “Yurt dışında çalıştım, Türk mahkemelerine başvurabilir miyim, kıdem tazminatı alabilir miyim” diye tereddüt eden çok sayıda kişiyle karşılaşıyoruz. Bu yazıda yurt dışı hizmet ilişkilerinde hangi hukukun uygulandığını ve kıdem tazminatı hakkının nasıl korunduğunu anlatıyoruz.
İçindekiler
- Yurt Dışı Çalışmada Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?
- İşveren Türk Şirketiyse Durum Nasıl Değişir?
- Hangi Mahkeme Yetkilidir?
- Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
- Yurt Dışı Hizmet Süresi Emeklilik Açısından Nasıl Değerlendirilir?
- İspat Konusunda Nelere Dikkat Edilmeli?
- Sıkça Sorulan Sorular
Yurt Dışı Çalışmada Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un iş sözleşmelerine ilişkin hükümleri, tarafların açıkça bir hukuk seçimi yapmadığı durumlarda işçinin mutaden işini gördüğü ülke hukukunun uygulanacağını öngörür. Ancak taraflar sözleşmede Türk hukukunun uygulanacağını kararlaştırmışsa ya da işçi, işini belirli bir ülkede değil sürekli olarak farklı ülkelerde görüyorsa, işvereni işe alan işyerinin bulunduğu ülke hukuku devreye girebilir. Uygulamada Türk şirketleri tarafından geçici olarak yurt dışına gönderilen işçilerin sözleşmelerinde çoğunlukla Türk hukukunun uygulanacağı açıkça belirtilir.
İşveren Türk Şirketiyse Durum Nasıl Değişir?
İşçi, merkezi Türkiye’de bulunan bir şirket tarafından istihdam edilip geçici bir süreliğine yurt dışındaki bir proje veya şubede görevlendirilmişse, bu ilişki çoğunlukla “yurt dışı hizmet” olarak nitelendirilir ve taraflar arasındaki asıl iş sözleşmesi Türk hukukuna tabi kalmaya devam eder. Bu durumda işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi hakları, 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde Türk hukukuna göre değerlendirilir.
| Durum | Uygulanacak Hukuk |
|---|---|
| Türk şirketi, sözleşmede Türk hukuku seçimi var | Türk hukuku |
| Yabancı şirketle doğrudan sözleşme, orada işe alım | Genellikle o ülke hukuku |
| Geçici görevlendirme, merkez Türkiye’de | Çoğunlukla Türk hukuku |
Hangi Mahkeme Yetkilidir?
İşveren Türkiye’de yerleşikse, işçi Türkiye’deki iş mahkemelerinde dava açabilir; bu, işçinin işini fiilen yurt dışında görmüş olmasına rağmen mümkündür. Yetkili mahkeme genellikle davalı işverenin Türkiye’deki yerleşim yeri ya da işçinin son çalıştığı işyerinin bağlı olduğu merkezin bulunduğu yer mahkemesidir. Bu sayede işçi, yurt dışında dava açmak zorunda kalmadan, Türkiye’de kendi diliyle sürecini takip edebilir.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Yurt dışında geçen çalışma süresi, kıdem tazminatı hesabında Türkiye’deki çalışma süresiyle aynı şekilde dikkate alınır; toplam kıdem, işe başlama tarihinden fesih tarihine kadar geçen süre üzerinden hesaplanır. Ücretin döviz cinsinden ödenmiş olması hâlinde, kıdem tazminatı hesabına esas alınacak son brüt ücretin Türk Lirası karşılığının doğru şekilde belirlenmesi, hesaplamanın sağlıklı yapılması açısından önemlidir.
Yurt Dışı Hizmet Süresi Emeklilik Açısından Nasıl Değerlendirilir?
Yurt dışında geçirilen çalışma süreleri, Türkiye’nin ilgili ülkeyle yaptığı sosyal güvenlik anlaşmaları veya 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun çerçevesinde belirli şartlarla Türkiye’deki emeklilik hesabına dahil edilebilir. Bu, kıdem tazminatından ayrı bir süreç olup ayrıca SGK’ya başvuru gerektirir.
İspat Konusunda Nelere Dikkat Edilmeli?
Yurt dışı çalışma ilişkilerinde iş sözleşmesi, görevlendirme yazısı, ücret ödeme dekontları, uçak biletleri, konaklama belgeleri ve varsa oturma izni gibi belgeler, hem çalışma süresinin hem de işverenin kimliğinin ispatı açısından büyük önem taşır. Bu belgelerin düzenli saklanması, olası bir uyuşmazlıkta dosyayı önemli ölçüde güçlendirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt dışında yabancı bir şirkette çalıştım, Türk mahkemesinde dava açabilir miyim?
Bu durumda uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme, sözleşmenizin içeriğine ve işvereninizin Türkiye ile bağlantısına göre değişir; somut sözleşmenizin bir avukat tarafından incelenmesi gerekir.
Maaşım dolar olarak ödeniyordu, kıdem tazminatım nasıl hesaplanacak?
Döviz cinsinden ödenen ücretler, fesih tarihindeki güncel kur üzerinden Türk Lirası’na çevrilerek kıdem tazminatı hesabına esas alınır; bu hesaplamanın doğru yapılması dava sürecinde önemli bir aşamadır.
Diğer işçilik alacakları için kıdem tazminatından fazla kesinti yapıldıysa ne yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki değerlendirme yerine geçmez. Dosyanıza özgü değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın