Poliçenin Şekil Şartları: TTK Çerçevesinde İnceleme

Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 672 uyarınca, poliçenin geçerliliği için belirli şekil şartlarının sağlanması zorunludur. Kanuna göre, 671. maddede öngörülen unsurlardan herhangi birinin eksik olması durumunda, ikinci ila dördüncü fıkralarda belirtilen istisnalar dışında, senet poliçe niteliğini kazanamaz. Ayrıca, vadesi gösterilmeyen poliçeler, görüldüğünde ödenecek şekilde hüküm altına alınmış sayılır. Bunun yanında, muhatabın adı yanında belirtilen yer ödeme yeri olarak kabul edilir; düzenlenme yeri gösterilmemişse, poliçenin keşidecinin adı yanında gösterilen yerde düzenlenmiş sayılması esastır.

1. Poliçenin Zorunlu Unsurları

Poliçenin geçerliliği için aşağıdaki unsurların eksiksiz olarak bulunması gerekmektedir:

• “Poliçe” kelimesi,
• Belli bir bedelin kayıtsız ve şartsız havalesi,
• Muhatabın adı,
• Lehtarın adı,
• Keşide tarihi,
• Keşidecinin imzası.

Bu unsurlardan herhangi birinin eksikliği durumunda, senet poliçe niteliğini kazanamaz. TTK m. 672 uyarınca bu unsurların alternatifi bulunmamaktadır.

2. Poliçe Kelimesi

Senet metninde “poliçe” kelimesinin yer alması zorunludur. Metin farklı bir dilde hazırlanmışsa, o dilde poliçe karşılığı olan kelime kullanılmalıdır. Aksi takdirde, senet emre yazılı havale niteliğinde sayılır (TTK m. 826/1). Emre yazılı havaleler, kambiyo senetlerine benzerlik gösterse de, kabul için ibraz edilemez ve kambiyo icra takibine konu olamaz. Ayrıca, TTK m. 767 uyarınca poliçenin dili ne olursa olsun, poliçeye uygulanacak hukuk, imzalandığı ülke kanunlarına tabidir.

3. Belli Bir Bedelin Kayıtsız ve Şartsız Havalesi

Poliçenin konusunu belirli bir para borcu oluşturur. “Ödeyiniz” ifadesi ile muhataba ödeme yetkisi verilir ve bedel kayıtsız şartsız olmalıdır. Şarta bağlanmış veya belirsiz bir bedel içeren senetler poliçe niteliğini kazanamaz. Poliçede hem rakam hem yazıyla gösterilen bedeller arasındaki ihtilaflarda yazı ile belirtilen tutar esas alınır; birden fazla yazı bulunması durumunda ise düşük olan bedel geçerli kabul edilir (TTK m. 676). Yabancı para cinsinden ödemeler de poliçe kapsamında geçerlidir.

4. Muhatabın Adı

Poliçede muhatabın adı mutlaka açık ve doğru olarak gösterilmelidir. Muhatap gerçek kişi ise ad ve soyadı; tüzel kişi ise ticaret unvanı poliçede yer almalıdır. Birden fazla muhatap gösterilmesi durumunda, her muhataba ayrı ayrı kabule arz yapılması gereklidir. Alternatif muhatap gösterimi mümkün değildir. Düzenleyenin kendi üzerine poliçe düzenlemesi hukuken mümkündür, ancak yalnızca tüzel kişiler açısından pratik fayda sağlayabilir.

5. Lehtarın Adı

Poliçenin lehtarı, yani ödemeyi alacak kişi, senette açıkça belirtilmelidir. Lehtar gerçek veya tüzel kişi olabilir. Keşidecinin kendisi lehine poliçe düzenlemesi mümkündür ve bu durumda poliçe kabule arz edilerek tedavül kabiliyeti artırılabilir.

6. Alternatif Zorunlu Unsurlar: Keşide ve Ödeme Yeri

Poliçenin şekil şartları arasında alternatif unsurlar da yer alır. Bunlar:

• Keşide Yeri: Senette açıkça belirtilmemişse, keşidecinin adı yanında yazılı yer keşide yeri sayılır (TTK m. 672/4). Keşide yeri mantıklı ve mümkün bir yer olmalıdır.
• Ödeme Yeri: Poliçede belirtilmemişse, muhatabın adı yanında yazılı yer ödeme yeri olarak kabul edilir (TTK m. 672/3). Ödeme yeri, muhatabın yerleşim yerinde veya başka bir yerde olabilir (TTK m. 674/1).

7. Keşide Tarihi

Poliçede, senedin düzenlendiği tarih mutlaka gösterilmelidir. Keşide tarihi, vade hesaplamalarında ve keşidecinin ehliyetinin belirlenmesinde önem taşır. Mantıksız veya imkansız tarihler, poliçeyi geçersiz kılabilir. Örneğin, 31 Nisan veya 32 Nisan gibi tarihlerin geçersiz sayılacağı açıktır.

8. Keşidecinin İmzası

Poliçenin geçerliliği için keşidecinin senedi el yazısı ile imzalaması zorunludur. İmza, tüm senet metnini kapsamalıdır ve kişinin adı ve soyadını temsil eder. Keşidecinin adı zorunlu olsa da, şekil şartı yalnızca imza üzerinden gerçekleşir.

9. Vade

Vade, poliçenin bedelinin muaccel olduğu günü gösterir ve poliçenin zorunlu unsurları arasında yer almaz. Vade gösterilmediğinde poliçe, görüldüğünde ödenecek şekilde kabul edilir. Vade ve ödeme tarihi aynı olmayabilir; resmi tatil günlerinde ödeme tarihi takip eden ilk iş günü olarak uygulanır.

---

Anahtar Kelimeler

Poliçe, TTK, şekil şartları, zorunlu unsurlar, muhatap, lehtar, keşideci, emre yazılı havale, ödeme yeri, keşide yeri, keşide tarihi, poliçe bedeli, kambiyo senedi.

Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.