💼 Mirasın İcrası: Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atama, Yetki ve Sorumlulukları (TMK m. 550-556)

Vasiyeti yerine getirme görevlisi (VYGG), mirasbırakanın (murisin) ölüme bağlı tasarrufla açıkladığı son arzularının eksiksiz ve amacına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak için atanan kişidir. Bu makam, mirasın yönetimi ve mirasçıların menfaatlerinin korunması açısından büyük önem taşır.

---

I. Atanma Şartları ve Usulü

• Atama Şekli: Vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakan tarafından sadece ölüme bağlı tasarruf (vasiyetname veya miras sözleşmesi) ile atanabilir (TMK m. 550).
• Fiil Ehliyeti: Görevli, göreve başladığı sırada tam fiil ehliyetine sahip olmalıdır (TMK m. 550/II).
• Atanabilecek Kişiler: Mirasçılardan biri, üçüncü bir gerçek kişi (avukat, muhasebeci vb.) veya tüzel kişi VYGG olarak atanabilir. (Hakimler ve savcılar gibi mesleki kısıtlamaları olanlar atanamaz.)
• Çoklu Atama: Art vasiyeti yerine getirme görevlisi veya aynı anda görev yapacak şekilde birden fazla görevli atanması mümkündür (TMK m. 551/II). Birinin görevinin sona ermesi halinde, aksine bir düzenleme yoksa, diğerleri göreve devam eder.

Görevin Kabulü ve Reddi

• Bildirim ve Süre: Atanan kişiye görevi sulh hâkimi tarafından bildirilir. Görevli, bildirim tarihinden başlayarak on beş gün içinde sulh hâkimine görevi reddettiğini bildirmezse, görev kabul edilmiş sayılır (TMK m. 550/III).
• Ücret: Mirasbırakanın belirlemediği ücret, mirasçılarla birlikte belirlenir; anlaşılamaması halinde ücreti mahkeme tayin eder.

II. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Görev ve Yetkileri (TMK m. 552)

VYGG’nin temel görevi, mirasbırakanın son arzularını yerine getirmektir. Tasarrufta aksi öngörülmedikçe veya görev sınırlandırılmadıkça, geniş yetkilere sahiptir:

1. Envanter Düzenleme: Göreve başlar başlamaz terekedeki mal, hak ve borçların listesini (envanterini) düzenler; olanak varsa mirasçılar listede hazır bulundurulur.
2. Tereke Yönetimi ve Zilyetlik: Terekeyi yönetir ve yönetimin gerektirdiği ölçüde tereke mallarının zilyetliğinin kendisine devrini ister.
3. Borç ve Alacaklar: Tereke alacaklarını tahsil eder, borçlarını öder.
4. Vasiyetlerin İfası: Belirli mal bırakma gibi vasiyetleri yerine getirir.
5. Paylaşma Planı: Terekenin paylaşılması için plan hazırlar.
6. Temsil Yetkisi: Tereke ile ilgili dava ve takiplerde miras ortaklığını temsil eder. Açılan davalara müdahil olarak katılabilir.
7. Bilgilendirme: Açtığı veya aleyhine açılan dava ve takipleri mirasçılara bildirir.

III. Denetim ve Sorumluluk

• Denetim: Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini sulh mahkemesinin denetimi altında yapar (TMK m. 555/I).
• Sorumluluk: Görevli, görevini yerine getirirken özen göstermekle yükümlüdür ve ilgililere karşı bir vekil gibi sorumludur (TMK m. 556).

IV. Görevin Sona Ermesi (TMK m. 554, 555)

Vasiyeti yerine getirme görevlisinin görevi çeşitli sebeplerle sona erer:

1. Kendiliğinden Sona Erme (TMK m. 554): Görevlinin ölümü veya atanmasını geçersiz kılan bir sebebin sonradan ortaya çıkması.
2. İstifa: Görevli, sulh hâkimine yapacağı bir beyanla görevinden ayrılabilir. Ancak görev uygunsuz bir zamanda bırakılamaz (vekil sorumluluğuna benzerlik).
3. Hakim Kararıyla Sona Erme (Azil): Görevlinin yetersiz olduğu, görevini kötüye kullandığı veya ağır ihmali tespit edilirse, sulh hâkimi tarafından görevine son verilir (TMK m. 555/III). Bu karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde asliye mahkemesine itiraz hakkı mevcuttur.

---

Anahtar Kelimeler

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi, TMK 550, Sulh Hâkimi Denetimi, Tereke Yönetimi, Zilyetlik, Miras Ortaklığını Temsil, Fiil Ehliyeti, Vekil Sorumluluğu, Görevin Reddi, Görevden Azil.

Bu makale yapay zekadan destek alınarak üretilmiştir. Hukuki destek amacı gütmemektedir. Detaylı ve güvenilir bilgi için avukatınızdan destek almayı unutmayınız.