Yakınınızı iş kazasında kaybetmenin ağırlığı içinde hukuki işlemlerle uğraşmak kolay değildir. Yine de ilk günlerde atılan adımlar, sonraki sürecin sağlam kurulmasını etkiler. Başsağlığı dileriz. Bu yazıda sigortasız işçi iş kazasında öldü durumunda ailenin hangi haklara sahip olabileceğini ve nelere dikkat etmesi gerektiğini genel hatlarıyla anlatıyoruz.
Tarım ve mevsimlik işlerde yaşanan benzer durumlar için tarım işçisi iş kazası yazımıza da bakabilirsiniz.
İçindekiler
Öncelikle Yapılması Gerekenler
- Soruşturma sürecini takip edin: Ölümlü iş kazalarında Cumhuriyet savcılığı soruşturma yürütür. Yakınların ceza yargılamasına katılma hakkı gündeme gelebilir. İfade verirken çalışma ilişkisine dair bildiklerinizi net anlatın: Ne zamandır, nerede ve kimin yanında çalışıyordu, ücreti nasıl alıyordu?
- Resmî belgeleri toplayın: Ölüm belgesi, otopsi veya ölü muayene raporu, nüfus kayıt örneği ve mirasçılık belgesi sonraki başvurularda gerekir.
- Delilleri koruyun: Yakınınızın telefonundaki mesajlar, banka dekontları, fotoğraflar ve iş arkadaşlarının bilgileri önemlidir. İşyerinde kamera kaydı varsa korunmasını talep edin; kayıtlar kısa sürede silinebilir.
- Sözlü vaatleri yazıya dökün: İşverenin yardım veya ödeme sözleri kayıt altına alınmazsa ispat edilemeyebilir.
Ödeme Teklifleri ve İmzalanacak Belgeler
Bazen işveren ya da temsilcileri, ailenin acısı tazeyken belirli bir tutar ödeyip ibraname veya “hiçbir hak talebim yoktur” yazısı imzalatmak isteyebilir. İmza atmadan önce belgenin kapsamını ve tutarın gerçek zararı karşılayıp karşılamadığını değerlendirmek gerekir. Ölenin yaşı, geliri ve hak sahibi sayısı gibi unsurlara göre hesaplanan tazminat, teklif edilen tutardan farklı çıkabilir.
Sigortasız Çalışma Hakları Ortadan Kaldırır mı?
Hayır. Sigorta bildirimi yapılmamış olması işverenin yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak bu durumda yakınınızın gerçekten o işyerinde çalıştığının ispatı öne çıkar. İspat için tanık beyanları, banka dekontları, mesajlar, fotoğraflar, işyerindeki kayıtlar ve işverenin kaza sonrasındaki davranışları gibi deliller kullanılabilir.
Kayıt dışı çalışmanın tespiti için hizmet tespit davası gündeme gelebilir ve mirasçılar bu süreci yürütebilir. Usul ve süreler için sigortasız çalışılan süreler için hizmet tespit davası ve hizmet tespit davası süreçleri yazılarımıza bakabilirsiniz.
Ailenin Başvurabileceği Yollar
| Hak | Dayanak | Kimler yararlanabilir? |
|---|---|---|
| SGK’dan ölüm geliri | 5510 sayılı Kanun m.20 ve ilgili hükümler | Kanunda sayılan hak sahipleri: eş, çocuklar, belirli şartlarla anne ve baba |
| Cenaze ödeneği | 5510 sayılı Kanun m.20 | Kanundaki şartları taşıyan hak sahipleri |
| Destekten yoksun kalma tazminatı | TBK m.53 | Ölenin desteğinden fiilen yoksun kalanlar |
| Cenaze giderleri ve ölüm öncesi tedavi giderleri | TBK m.53 | Bu giderleri karşılayanlar |
| Manevi tazminat | TBK m.56, ikinci fıkra | Ölenin yakınları |
| Ceza soruşturması | TCK m.85 (taksirle öldürme) | Savcılık re’sen yürütür, yakınlar sürece katılabilir |
Hesap kalemlerini ayrıntılı ele aldığımız iş kazasında ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Destekten Yoksun Kalma Kimlere Tanınır?
Destek, ölenin bakım ve geçim yönünden fiilen sağladığı yardımdır. Yalnızca akrabalık bağı çoğu zaman yeterli olmaz; ölenin gerçekten katkı sağlıyor olması ve yaşasaydı bu katkının süreceğinin kabul edilebilmesi aranır. Eş ve çocuklar bakımından bu durum genellikle daha kolay kabul edilir. Anne, baba ve diğer yakınlar bakımından ise somut yardımın varlığı ayrıca ispat edilerek değerlendirilir.
Süreler ve Zaman Kaybetmemek
SGK başvurusu, hizmet tespit davası ve tazminat davası için ayrı süreler işleyebilir. Ceza dosyasının sonuçlanmasını beklemek, hukuk davası süresinin durduğu anlamına gelmeyebilir; sürelerin ayrıca takip edilmesi gerekir. Genel çerçeve için iş kazası tazminatı davası: haklar, süreç ve zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İşveren “bizim işçimiz değildi” diyorsa ne olur? Bu durumda çalışma ilişkisinin ispatı ön plana çıkar. Tanıklar, ödeme kayıtları, mesajlar ve işyerindeki fiilî durum birlikte değerlendirilir.
Ölen kişinin kazancı belgelenemiyorsa tazminat nasıl hesaplanır? Gelir ispat edilemezse hesaplamada meslek, bölge ve çalışma koşullarına göre emsal ücret veya asgari ücret gibi ölçütlere başvurulabilir. Hangi ölçütün uygulanacağı somut olaydaki delillere göre belirlenir.
Dava açmak için ceza davasının bitmesini beklemem gerekir mi? Zorunlu değildir. Ceza ve hukuk süreçleri ayrı yürür; beklemek, hukuk davası için işleyen süreleri durdurmayabilir. Bu yüzden sürelerin ayrıca hesaplanması önemlidir.
İlgili Yazılar
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın