Cinsel taciz ve cinsel saldırı suçu, Türk Ceza Kanunu’nda cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar arasında düzenlenir: fiziksel temas içermeyen taciz TCK 105’te, vücut dokunulmazlığının ihlali TCK 102’de yer alır. Bu dosyalar hem mağdurun onurunu ve güvenliğini hem de sanığın adil yargılanma hakkını aynı anda gözetmeyi gerektirir. Bu yazıda ikisini de sakin bir dille, usul ve haklar yönünden ele alıyoruz. Ankara’da ceza davalarında hizmet veriyoruz: Ankara ceza avukatı sayfamızdan çalışma alanımıza bakabilirsiniz. Dijital ortamda paylaşılan görüntüler için İzinsiz Fotoğraf Paylaşma Suçu yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Cinsel taciz ve cinsel saldırı suçu için TCK 105’te fiziksel temas içermeyen tacizde 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası, TCK 102’de temel hâlde 5-10 yıl, vücuda organ veya cisim sokulmasında en az 12 yıl hapis öngörülür. Nitelikli hâllerde ceza artırılır. Şikâyet süresi altı aydır. Mağdur için ilk adım güvenli ortam ve sağlık kuruluşu, sanık için müdafi ve susma hakkıdır. Sonuç dosyanın koşullarına göre değişir.
İçindekiler
- Cinsel Taciz Suçu (TCK 105)
- Cinsel Saldırı Suçu (TCK 102)
- Ceza Miktarları Tablosu
- Şikâyet Süresi ve Zamanaşımı
- Mağdursanız İlk Adımlar
- İspat Süreci: Deliller Nasıl Toplanır?
- Mağdurun Hakları ve Psikososyal Destek
- Sanığın Savunma Hakkı
- İşyerinde ve Dijital Ortamda Taciz
- Sıkça Sorulan Sorular
- Sonuç
Cinsel Taciz Suçu (TCK 105)
TCK 105. madde, bir kimseyi cinsel amaçlı olarak, vücut dokunulmazlığına temas etmeksizin taciz eden kişinin üç aydan iki yıla kadar hapis cezası veya adli para cezasıyla cezalandırılacağını düzenler. Fiziksel temas olmadan sözlü, yazılı ya da hareketle yapılan davranışlar bu kapsamdadır; işyeri, eğitim kurumu ve sosyal ortamlarda karşılaşılan bir suç tipidir. Suçun kamu görevinin ya da hizmet ilişkisinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak, aynı işyerinde çalışmaktan doğan imkânla ya da posta ve elektronik haberleşme araçlarıyla işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Mağdur taciz nedeniyle işini bırakmak, okulu bırakmak ya da ailesinden ayrılmak zorunda kalırsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
Cinsel Saldırı Suçu (TCK 102)
TCK 102. madde, cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal eden kişinin beş yıldan on yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacağını düzenler. Fiilin sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde ceza iki yıldan beş yıla kadardır. Fiil vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle işlenirse ceza on iki yıldan az olmamak üzere hapistir; bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır.
Cezayı artıran nitelikli hâller de vardır. Mağdurun beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda olması, kamu görevi, vesayet ya da hizmet ilişkisinden doğan nüfuzun kötüye kullanılması, belirli yakınlık ilişkileri, silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi ve toplu yaşam ortamlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması bu kapsamda sayılır; bu hâllerde ceza yarı oranında artırılır. Çocuklara karşı işlenen cinsel istismar ise TCK 103’te ayrıca ve çok daha ağır düzenlenmiştir; bu yazı yetişkinlere karşı işlenen suçlara odaklanır.
Ceza Miktarları Tablosu
| Suç | İlgili Madde | Ceza |
|---|---|---|
| Cinsel taciz (fiziksel temas olmadan) | TCK 105/1 | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası |
| Nitelikli cinsel taciz (işyeri, hizmet ilişkisi, elektronik iletişim vb.) | TCK 105/2 | Temel cezanın yarı oranında artırımı; işi bırakma hâlinde 1 yıldan az olamaz |
| Cinsel saldırı (sarkıntılık düzeyinde) | TCK 102/1 | 2 – 5 yıl hapis |
| Cinsel saldırı (temel hâl) | TCK 102/1 | 5 – 10 yıl hapis |
| Vücuda organ veya cisim sokulması | TCK 102/2 | 12 yıldan az olmamak üzere hapis |
| Nitelikli hâller (savunamayacak durumdaki kişi, silah, birden fazla fail vb.) | TCK 102/3 | Cezanın yarı oranında artırımı |
Kanun metni zaman içinde değiştiğinden, somut dosyada geçerli fıkra ve oranların güncel metinden kontrol edilmesi gerekir.
Şikâyet Süresi ve Zamanaşımı
Şikâyete bağlı suçlarda mağdur, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyet etmelidir (TCK 73). Cinsel taciz şikâyete bağlıdır; cinsel saldırıda şikâyet şartının hangi hâlde ve hangi fıkrada aranacağı fiilin niteliğine göre değişir. Nitelikli taciz hâllerinde ise savcılık re’sen harekete geçer. Hangi hâlin söz konusu olduğunu kendi başınıza kesin olarak belirlemek zor olduğundan, güvendiğiniz bir avukatla konuşarak süre kaybetmeden başvurmanızı öneririz.
Dava zamanaşımı cezanın üst sınırına göre belirlenir (TCK 66) ve ağır hâllerde uzun sürelidir. Çocuk mağdurlarda zamanaşımı süresi mağdurun reşit olmasından sonra işlemeye başlar. Olaydan yıllar sonra başvuran kişiler için de yol kapanmış olmayabilir; bu durum dosya üzerinden hesaplanır.
Mağdursanız İlk Adımlar
Önce güvende olduğunuzdan emin olun. Acil bir tehlike varsa 112’yi arayın; güvendiğiniz bir kişiye ulaşın. Fiziksel bir temas yaşandıysa mümkünse yıkanmadan ve kıyafetleri değiştirmeden en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna gidin; bu hem sağlığınız hem de delillerin korunması için önemlidir, ancak her koşulda karar sizindir ve bu adımı atamadıysanız da başvuru hakkınız ortadan kalkmaz. Mesajları, arama kayıtlarını ve paylaşımları silmeyin; ekran görüntüsü alıp yedekleyin.
Başvuruyu Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluk birimine yapabilirsiniz; bu dosyalarda ifadenin mümkün olduğunca tekrarlanmaması ve ifade sırasında yanınızda bir avukat bulunması isteyebileceğiniz haklardır. Mekânsal tehdit sürüyorsa uzaklaştırma ve koruma tedbirleri için uzaklaştırma kararı nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz. Başvuru dilekçesi için savcılığa şikâyet dilekçesi örnekleri ve savcılığa suç duyurusu dilekçesi yazılarımız yol gösterebilir. Soruşturma takipsizlikle sonuçlanırsa itiraz süresi kısadır; ayrıntı için takipsizlik kararına itiraz yazımıza bakın.
İspat Süreci: Deliller Nasıl Toplanır?
Cinsel suçlar çoğunlukla tanıksız ve kapalı ortamlarda yaşandığından ispat hukukun en zor alanlarındandır. Bu dosyalarda mağdurun tutarlı beyanı, tıbbi muayene raporları, varsa yazışma ve mesaj kayıtları, kamera görüntüleri ve tanık beyanları birlikte değerlendirilir. Yargıtay uygulamasında mağdurun beyanının tutarlılığı, ayrıntı zenginliği ve dosyadaki diğer delillerle uyumu belirleyici görülür; tek bir ayrıntıdaki belirsizlik ise kendiliğinden beyanı hükümsüz kılmaz, çünkü travma yaşamış kişiler olayı sırasıyla ve eksiksiz anlatamayabilir.
Sanık açısından ise iddia edilen fiilin somut delillerle ne ölçüde desteklendiği, zaman ve mekâna ilişkin çelişkiler, tıbbi raporun bulguları ile anlatımın uyumu ve varsa kamera ya da konum kayıtları incelenir. Hukuka aykırı yolla elde edilen deliller yargılamada kullanılamaz; konuyla ilgili hukuka aykırı delil yazımıza göz atabilirsiniz.
Mağdurun Hakları ve Psikososyal Destek
Cinsel suç mağdurları, soruşturma ve kovuşturma sürecinde avukatla temsil edilme, baro aracılığıyla avukat görevlendirilmesini talep etme, ifadesinin uzman bir kişi eşliğinde alınmasını isteme (çocuk mağdurlarda bu zorunludur) ve duruşmaların gizli yapılmasını isteme haklarına sahiptir. Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı Şönim gibi birimlerden ve ALO 183 Sosyal Destek Hattı’ndan psikososyal destek alınabilir; şiddet ve tehdit durumunda 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri talep edilebilir. Mağdur, ceza davasına katılan sıfatıyla yer alarak maddi ve manevi tazminat talebinde de bulunabilir.
Sanığın Savunma Hakkı
Cinsel suç isnadıyla karşılaşan herkes masumiyet karinesinden yararlanır ve suçun ispat yükü iddia makamındadır. Susma hakkı, müdafi yardımından yararlanma hakkı ve kendisine yöneltilen delillere karşı savunma yapma hakkı, diğer tüm ceza yargılamalarında olduğu gibi burada da tam olarak geçerlidir. Toplumsal duyarlılığın yüksek olduğu bu dosyalarda sanığın bazı haklarını kullanmaktan çekindiğini görüyoruz; oysa susma ve müdafi talep etme, suçluluğun kabulü anlamına gelmez.
Hakkınızda şikâyet olduğunu öğrendiyseniz ifade vermeden önce bir ceza avukatıyla görüşmeniz yerinde olur; adımlar için savcılıktan ifade vermeye çağrıldım ve gözaltı durumunda gözaltına alınan yakınım için ilk 24 saat yazılarımızı okuyabilirsiniz. Evde veya işyerinde arama yapıldıysa arama kararıyla gelindiğinde haklarınız yazımız da ilgilendirebilir. Tutuklama kararlarına karşı yol için tutuklama kararına itiraz dilekçesi yazımıza bakın.
Sık görülen hatalar şunlardır: mağdurla doğrudan iletişime geçip şikâyetten vazgeçmesi için ikna etmeye çalışmak, mesajları ya da hesabı silmek, sosyal medyada açıklama yapmak. Bunlar delil karartma veya baskı olarak yorumlanıp tutuklama ya da adli kontrol gerekçesine dönüşebilir. İletişimi avukat aracılığıyla yürütmek ve mevcut kayıtları olduğu gibi korumak sanığın kendi yararınadır.
İşyerinde ve Dijital Ortamda Taciz
İşyerinde yaşanan tacizde ceza davasının yanında iş hukuku yolu da açıktır. İş Kanunu m. 24/II kapsamında çalışan, işverenin ya da iş arkadaşının cinsel tacizi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir; bu hakkın kullanılması süreye bağlıdır. Delil olarak yazılı şikâyet, e-posta, mesaj ve tanıklar önemlidir. İşverene yapılan yazılı bildirim de ileride iş mahkemesinde işe yarar.
Mesajla, sosyal medya ya da bilişim aracılığıyla yapılan taciz de TCK 105 kapsamında değerlendirilebilir ve elektronik iletişim araçlarının kullanılması cezayı artıran nedenler arasındadır. İzinsiz görüntü paylaşımı ya da sahte içerik tehdidi söz konusuysa bilişim suçları şikâyeti nasıl yapılır, deepfake ve yapay zekâ suçları ve internetten içerik kaldırma yazılarımızı inceleyebilirsiniz. İçeriğin hızla kaldırılması ve kopyasının delil olarak alınması birlikte düşünülmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Şikâyetimi geri çekersem dava biter mi?
Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davanın düşmesine yol açabilir. Şikâyet şartının aranmadığı nitelikli hâllerde ise vazgeçme davayı sona erdirmez. Hangi grupta olduğunuz fiilin hangi fıkraya girdiğine bağlıdır.
Tanık olmadan dava açılabilir mi?
Evet, tanık bulunmaması dava açılmasına engel değildir. Mağdurun tutarlı beyanı, tıbbi bulgular ve dolaylı deliller birlikte değerlendirilerek soruşturma yürütülür.
Cinsel taciz için şikâyet süresi ne kadardır?
Şikâyete bağlı suçlarda süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı aydır. Süre geçtikten sonra yapılan şikâyet sonuç vermeyebilir, bu yüzden delilleri koruyarak kısa sürede başvurmak gerekir.
Mesajla veya sosyal medyadan yapılan taciz de suç sayılır mı?
Evet. Cinsel amaçlı söz ve davranışların mesaj veya elektronik iletişim araçlarıyla gerçekleştirilmesi TCK 105 kapsamında değerlendirilebilir ve ceza artırımı nedeni sayılır. Mesajların silinmeden ekran görüntüsüyle saklanması önemlidir.
Mağdur ifade verirken avukat talep edebilir mi?
Evet. Mağdur, ifadesi alınırken yanında avukat bulunmasını isteyebilir ve baro aracılığıyla avukat görevlendirilmesini talep edebilir. Ayrıca ifadenin tekrarlanmaması ve uygun bir ortamda alınması da talep edilebilir.
Hakkımda suçlama olduğunu öğrendim, ne yapmalıyım?
İfadenizden önce bir ceza avukatıyla görüşün, mağdurla doğrudan iletişime geçmeyin ve mevcut mesaj ile kayıtları silmeyin. Susma ve müdafi talep etme haklarınızı kullanmak suçluluğun kabulü anlamına gelmez.
Sonuç
Mağdur da sanık da bu dosyalarda aynı üç şeyi kaçırmamalı: delilleri olduğu gibi korumak, süreleri takip etmek ve iletişimi avukat aracılığıyla yürütmek. Aceleyle atılan adım çoğu zaman sonradan geri alınamaz. Ankara’da bu tür bir dosyada hukuki destek almak isterseniz Ankara ceza avukatı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz; görüşmeler gizlilik çerçevesinde yürütülür.
Dayanak ve kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 66, 73, 102, 103, 105
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 147, 234, 253
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
- 4857 sayılı İş Kanunu, m. 24
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut dosyanın koşulları sonucu değiştirebilir.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara

Av. Osman Turhan
Turhan Hukuk & Danışmanlık, Ankara. Ofisimiz cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve diğer kişiye karşı suçlar başta olmak üzere ceza hukuku, aile ve boşanma hukuku, iş ve işçilik alacakları, icra ve alacak takibi, ticaret ve şirket hukuku, vergi hukuku, idare hukuku, sigorta ve tazminat, gayrimenkul ve kira, miras ve bilişim hukuku alanlarında hizmet veriyoruz.
FAYDALI LİNKLER:
–

Bir yanıt yazın