Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımız Türkiye’deki işleri için sıklıkla vekaletname vermektedir. Ancak akrabalar bu yetkiyi bazen kötü niyetle kullanır. Hukuk bu durumu vekaletin kötüye kullanılması şeklinde tanımlar. Özellikle gurbetçiler bu sebeple büyük maddi zararlar yaşamaktadır. Fakat Türk hukuku mağdurlara çok güçlü koruma mekanizmaları sunmaktadır. Bu nedenle hukuki haklarınızı bilmeniz büyük önem taşımaktadır. Çünkü doğru adımlar ile zararları tamamen giderebilirsiniz. Ayrıca haksız fiili gerçekleştiren kişilerin ceza almasını sağlayabilirsiniz. Bu rehberde haklarınızı ve başvuru yollarını adım adım açıklıyoruz.
Vekaletin Kötüye Kullanılması Durumu – Gurbetçi Ne Yapmalı?
Hukuki Açıdan Vekaletin Kötüye Kullanılması Nedir?
Vekalet sözleşmesi her şeyden önce karşılıklı güven ilişkisine dayanır. Ancak akrabanız bu güveni kendi menfaati için zedeleyebilir. Örneğin izniniz olmadan taşınmazlarınızı satabilir. Veya bankadaki paralarınızı kendi hesabına aktarabilir. İşte bu durum tam anlamıyla vekaletin kötüye kullanılması kapsamına girer. Türk Borçlar Kanunu bu konuda vekile çok ağır sorumluluklar yüklemektedir. Bu yüzden vekil her zaman sizin yararınızı gözetmek zorundadır. Aksine davranışlar hukuka aykırılık teşkil eder. Bu nedenle yasal süreçleri hızla başlatmalısınız. Çünkü zaman geçtikçe delillerin kaybolma riski artmaktadır.
Mevzuat hükümleri vekilin sorumluluklarını açıkça belirlemiştir. Bu kapsamda mevzuat.gov.tr adresinde yer alan Türk Borçlar Kanunu metni esastır. Kanunun ilgili maddesi vekilin özen borcunu net olarak tanımlar.
Türk Borçlar Kanunu Madde 506: “Vekil, vekâlet borcunu bizzat ifa etmekle yükümlüdür. Ancak vekile başkasını ikame etme veya işi başkasına gördürme yetkisi verilmişse veya durum zorunlu ya da teamül mümkün kılıyorsa vekil, işi başkasına yaptırabilir. Vekil üstlendiği iş ve hizmetleri, vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür. Vekilin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alanda iş ve hizmetleri üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır.”
Bu madde uyarınca akrabanız basiretli bir vekil gibi davranmak zorundadır. Ancak sadakat borcuna aykırı hareket ederse hukuki sorumluluğu doğar. Bu nedenle vekaletin kötüye kullanılması durumunda tazminat yükümlülüğü oluşur. Ayrıca akrabanızın gerçekleştirdiği usulsüz işlemler için iptal davası açabilirsiniz. Çünkü kanun sizin haklarınızı koruma altına almaktadır. Bu haksız işlemler karşısında sessiz kalmamalısınız. Özellikle yurt dışından bu süreci profesyonelce yönetebilirsiniz.
Akraba Tarafından Vekaletin Kötüye Kullanılması Durumunda İlk Adım
İlk olarak mevcut vekaletnameyi acilen iptal etmeniz gerekir. Hukukçular bu işleme azil süreci adını verir. Çünkü azilname göndermezseniz akrabanız kötü niyetli işlemlere devam edebilir. Bu nedenle noter kanalıyla azilname düzenlemelisiniz. Ayrıca bu azilnameyi ilgili kurumlara hızla tebliğ ettirmelisiniz. Örneğin tapu müdürlüklerine ve bankalara bildirim yapmalısınız. Böylece akrabanızın yeni işlemler yapmasını kesin olarak engellersiniz. Dolayısıyla vekaletin kötüye kullanılması riskini sınırlandırmış olursunuz. Türk Borçlar Kanunu bu hakkı sizlere kesintisiz olarak tanımaktadır.
Kanun koyucu azil hakkını sınırsız bir şekilde düzenler. Taraflar her zaman bu sözleşmeyi tek taraflı olarak bitirebilir. İlgili kanun maddesi bu durumu şu şekilde açıklar:
Türk Borçlar Kanunu Madde 512: “Vekâlet veren ve vekil, her zaman vekâleti sona erdirebilir. Ancak, uygun olmayan zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.”
Bu nedenle hakkınızı kullanmaktan asla çekinmeyiniz. Çünkü geciktiğiniz her gün yeni bir zarar doğurur. Özellikle taşınmaz satışlarının önüne bu sayede geçersiniz. Ayrıca banka hesaplarınızı güvence altına alırsınız. Sonuç olarak azilname süreci yasal mücadelenin temel taşıdır. Bu adımı atmadan diğer davaları açmak süreci zorlaştırır. Bu yüzden öncelikle azil ihbarnamesini göndermelisiniz.
Vekaletin Kötüye Kullanılması Nedeniyle Tazminat Davası
Eğer akrabanız mallarınızı sattıysa maddi tazminat davası açmalısınız. Hukukta bu dava türü vekalet görevinin kötüye kullanılmasına dayanır. Bu süreçte mahkeme tüm devir işlemlerini geriye dönük inceler. Ayrıca mahkeme satılan malların gerçek değerini tespit eder. Çünkü akrabanız malı resmiyette düşük bedelle göstermiş olabilir. Fakat mahkeme taşınmazın piyasa değerini esas alır. Bu nedenle aradaki farkı akrabanızdan nakden talep edersiniz. Böylece uğradığınız tüm zararları mahkeme kararıyla tahsil edersiniz. Sonuç olarak adalet maddi kaybınızı tam olarak karşılar.
Ayrıca üçüncü kişilerin durumunu da incelemek gerekir. Eğer malı alan kişi kötü niyetli ise tapu iptal davası açarsınız. Yani alıcı kişi akrabanızın kötü niyetini biliyorsa tapuyu geri alırsınız. Çünkü Türk Medeni Kanunu kötü niyeti korumaz. Bu nedenle mahkeme vekaletin kötüye kullanılması davalarında üçüncü kişileri de araştırılır. Mahkeme alıcı ile akraba arasındaki ilişkileri inceler. Örneğin hakim aralarında akrabalık veya iş ortaklığı arar. Eğer şüpheli bir durum varsa hakim tapunun iptaline karar verir. Bu sayede mülkünüzü yeniden kazanırsınız.
Tabii ki davayı açacağınız mahkemeyi doğru seçmelisiniz. Bu davaları genellikle Asliye Hukuk Mahkemesi karara bağlar. Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu yüzden davayı doğru yerde açmak zaman kazandırır. Aksi takdirde mahkeme yetkisizlik kararı verir. Bu durum ise sürecin uzamasına yol açar. Bu nedenle yetki kurallarına çok dikkat etmelisiniz. Doğru strateji ile hak kaybı yaşamazsınız.
Vekaletin Kötüye Kullanılması Durumunda Ceza Davası Süreci
Bu süreç sadece hukuk davaları ile sınırlı kalmamaktadır. Çünkü vekaletin kötüye kullanılması aynı zamanda bir suçtur. Türk Ceza Kanunu kapsamında bu eylem güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur. Bu nedenle akrabanız hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapmalısınız. Savcılık şikayet üzerine derhal bir soruşturma başlatır. Bu kapsamda savcı ilgili banka kayıtlarını celp eder. Ayrıca makamlar tapu belgelerini detaylıca inceler. Polis veya savcı şüpheli akrabanın ifadesini alır. Sonuçta suçun unsurları oluşmuşsa savcılık ceza davası açar. Mahkeme bu davanın sonucunda hapis cezasına hükmeder.
Ayrıca ceza davası hukuk davasını doğrudan etkiler. Ceza mahkemesinin tespit ettiği vakıalar hukuk hakimini bağlar. Bu nedenle suç duyurusu yapmak elinizi çok güçlendirir. Çünkü savcılık makamı delilleri resmi yoldan toplar. Siz de bu delilleri tazminat davasında rahatça kullanırsınız. Bu yüzden iki süreci beraber yürütmek en mantıklı yoldur. Fakat şikayet sürelerine dikkat etmeniz gerekir. Güveni kötüye kullanma suçu şikayete tabidir. Bu nedenle fiili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı ay içinde başvurmalısınız. Aksi halde şikayet hakkınız düşer.
Yurt dışından suç duyurusu yapmak da mümkündür. Bunun için konsolosluklar aracılığıyla dilekçe gönderebilirsiniz. Veya Türkiye’deki yasal temsilciniz vasıtasıyla başvurabilirsiniz. Bu sayede Türkiye’ye gelmeden de süreci yönetebilirsiniz. Akrabanız hak ettiği cezayı yargılama sonucunda alır. Bu durum adalete olan güveni pekiştirir. Hak arama hürriyetinizi sonuna kadar kullanmalısınız.
Yurt Dışından Türkiye’ye Nasıl Vekaletname Gönderilir?
Avrupa’da yaşayan Türkler için vekaletname çıkarma yöntemleri bellidir. İlk olarak en güvenli yol Türk Konsolosluklarına başvurmaktır. Konsolosluktaki noterlik servisi Türkiye ile tamamen entegre çalışır. Buradan çıkarttığınız vekaletname anında Türkiye’deki sistemlerde görünür. Bu nedenle ek bir onay sürecine ihtiyaç kalmaz. Kurumlar işleminizi Türkiye’de hemen uygulamaya koyar. Bu yöntem hem hızlıdır hem de pratiktir. Bu yüzden gurbetçiler öncelikle konsolosluk randevusu almalıdır.
İkinci yol ise yabancı noterleri kullanmaktır. Almanya veya Fransa noterlerinde de vekaletname düzenleyebilirsiniz. Ancak bu yöntemde çok önemli ek kurallar vardır. İlk olarak metnin Türkçe tercümesini hazırlamalısınız. İkinci olarak yabancı makamlardan Apostille şerhi almalısınız. Bu şerh belgenin uluslararası geçerliliğini sağlar. Sonrasında bu belgeleri Türkiye’ye gönderirsiniz. Türkiye’de tekrar noter onaylı çeviri yaptırmanız gerekebilir. Netice itibarıyla bu yol biraz daha karmaşıktır. Bu nedenle zorunlu kalmadıkça konsolosluğu tercih etmelisiniz.
Fakat vekaletname verirken yetki sınırlarına çok dikkat etmelisiniz. Akrabanıza genel ve ucu açık yetkiler vermekten kaçınmalısınız. Örneğin sadece belirli bir taşınmazın satışı için yetki tanıyın. Veya sadece belirli bir banka hesabı için sınır koyun. Süre sınırı koymak da çok etkili bir yöntemdir. Vekaletnamenin süresini bir yıl ile kısıtlayabilirsiniz. Böylece gelecekte yaşanabilecek vekaletin kötüye kullanılması durumlarını önceden engellersiniz. Tedbirli davranmak sizi her zaman korur.
Yasal Süreçlerde İspat Yükümlülüğü ve Dikkat Edilecek Hususlar
Hukuk davalarında iddia sahibi iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Bu nedenle akrabanızın usulsüz eylemlerini delillerle kanıtlamalısınız. Örneğin aranızdaki WhatsApp yazışmaları delil niteliği taşır. Veya gönderdiğiniz e-posta mesajlarını mahkemeye sunabilirsiniz. Ayrıca banka transfer dekontları çok güçlü ispat araçlarıdır. Akrabanıza verdiğiniz talimatları bu belgelerle kanıtlarsınız. Mahkeme bu yazılı delillere çok büyük önem verir. Bu yüzden tüm iletişim kayıtlarınızı güvenli şekilde saklamalısınız.
Ayrıca tanık beyanlarını da yan delil olarak kullanabilirsiniz. Mahkeme olayları doğrudan bilen kişilerin ifadelerini alır. Fakat tek başına tanık beyanı tapu iptali için yetmez. Süreci mutlaka yazılı delillerle desteklemeniz şarttır. Mahkeme süreci titiz bir dosya hazırlığı gerektirir. Bu nedenle her adımı hukuki zeminde atmalısınız. Delilleriniz ne kadar güçlü olursa başarı şansınız o kadar artar. Sonuç olarak haklılığınızı mahkeme huzurunda tescil ettirirsiniz.
Vekaletin Kötüye Kullanılması Davalarında Zamanaşımı Süreleri
Son olarak yasal başvuru sürelerini kaçırmamanız hayati önem taşır. Vekalet sözleşmesinden doğan tazminat davalarında genel zamanaşımı on yıldır. Bu süre usulsüz işlemin yapıldığı tarihten itibaren başlar. Ancak durumu öğrenir öğrenmez harekete geçmek avantaj sağlar. Çünkü geçen zaman içinde mal varlıkları el değiştirebilir. Bu durum ise tahsilat aşamasını zorlaştırır. Bu nedenle zamanaşımı süresine güvenip işlemleri ertelemeyiniz. Hukuki süreci hemen başlatmak hakkınızı korur.
Öte yandan sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığınızda süreler değişir. Bu durumda öğrenme tarihinden itibaren iki yıllık süre vardır. Mahkeme her halükarda on yıllık üst sınırı uygular. Bu karmaşık süreler hak kaybına yol açmamalıdır. Bu yüzden yasal takvimi çok iyi yönetmelisiniz. Doğru zamanda açtığınız davalar başarıya ulaşır. Haklarınızı korumak sizin elinizdedir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Vekalet verdiğim akrabam evimi satmış, geri alabilir miyim?
Eğer alıcı kötü niyetli ise tapu iptal davası açarak evinizi geri alırsınız. Alıcı iyi niyetli ise akrabanızdan tazminat talep edersiniz.
2. Yurt dışından Türkiye’deki vekaleti iptal etmek ne kadar sürer?
Konsoloslukta aynı gün içinde azilname düzenleyebilirsiniz. Noter azilnameyi kurumlara birkaç günde tebliğ eder.
3. Vekaleti kötüye kullanan akrabam hapis cezası alır mı?
Evet, savcılığın açacağı kamu davası sonucunda ceza hakimliği hapis cezası verebilir.
4. Akrabama verdiğim vekaletnamede süre yazmıyorsa ne zaman sona erer?
Süresiz vekaletnameler siz azilname gönderene kadar yasal geçerliliğini korur.
5. Yurt dışından açılan tazminat davalarında Türkiye’ye gelmek zorunlu mudur?
Hayır, Türkiye’de seçeceğiniz bir vekil vasıtasıyla davayı uzaktan yürütebilirsiniz.
Etiketler:
vekaletin kötüye kullanılması, vekaletname iptali, azilname nasıl gönderilir, tazminat davası, güveni kötüye kullanma, tapu iptal davası, yurt dışından vekalet vermek, gurbetçi hakları, türk borçlar kanunu, vekilin özen borcu, konsolosluk vekaletname, noter azilname, vekaletname dolandırıcılığı, akraba davaları, maddi tazminat, hukuki yollar, savcılık şikayeti, suç duyurusu, tapu devri iptali, vekalet süresi, almanya türkleri hukuk, fransa türkleri hukuk, haksız satış iptali, vekaletname azil, mülkiyet hakkı
Turhan Hukuk Danışmanlık
Turhan Hukuk Danışmanlık bünyesinde hukuk uyuşmazlıklarında profesyonel destek sağlıyoruz. “Avukat Osman Turhan – Turhan Hukuk & Danışmanlık” olarak haklarınızı korumak için yargı süreçlerini titizlikle takip ediyoruz. Hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan Kimdir?
Avukat Osman Turhan, Niğde Fen Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden fakülte ikincisi olarak 8 yüksek onur belgesiyle mezun olmuş bir hukukçudur. Almanya’nın Saarbrücken/Saarland kentinde bir hukuk bürosunda, avukatlık stajı yapmıştır. Yerli ve uluslararası pek çok sempozyumda delege olarak yer almıştır. Halen Ankara 2 Nolu Barosunda Parlamento Komisyonu üyesi olup aynı zamanda Avukat Hakları Merkezi üyeliği görevini yapmaktadır. Ayrıca akademik çalışmalarını sürdüren Turhan, Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans programına devam etmektedir. Turhan Hukuk & Danışmanlık bünyesinde faaliyet gösteren Turhan; şirket danışmanlıkları, dava süreçleri, icra takipleri, sözleşme hazırlama, ceza davaları, vergi davaları ve hukuki savunma alanlarında aktif olarak çalışmaktadır. Uluslararası hukuk deneyimi kapsamında Almanya’da pratik tecrübe kazanmıştır.
FAYDALI LİNKLER:
–
Bir Cevap Yazın