İş kazası geçirdiyseniz ya da bir yakınınızı iş kazasında kaybettiyseniz hem tedavi ve geçim kaygısı hem de hukuki sorular aynı anda gelir: SGK ne ödeyecek, işveren sorumlu mu, tazminat nasıl hesaplanır, hangi sürede ne yapılmalı? Turhan Hukuk & Danışmanlık olarak Yenimahalle’deki ofisimizden Ankara’da iş kazası ve meslek hastalığı dosyalarını delillerin toplanmasından dava ve tahsile kadar yürütüyoruz. Bu sayfada tazminat türlerini, işverenin kusurunu, SGK’nın rolünü ve ilk günlerde yapılması gerekenleri bulacaksınız.
Kısa cevap: İş kazasında işçi (ölümde yakınları) SGK’dan gelir veya ödenek alırken, işverenin kusuru varsa ayrıca maddi ve manevi tazminat isteyebilir. İşveren kazayı kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır (5510 sayılı Kanun m.13). İş kazası tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir; ancak zamanaşımı ve delil konusunda geç kalmamak gerekir. Tazminatın miktarı; iş göremezlik oranı, kazanç, yaş, kusur oranları ve SGK ödemeleri dikkate alınarak bilirkişi hesabıyla belirlenir.
Son güncelleme: 4 Kasım 2026 · Yazan: Av. Osman Turhan
Hangi olay iş kazası sayılır?
5510 sayılı Kanun m.13’e göre iş kazası, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren ve aşağıdaki durumlardan birinde meydana gelen olaydır:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle,
- Bir işverene bağlı çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
- Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında.
Bir olayın iş kazası sayılması için olay ile iş arasında bağ (illiyet bağı) bulunması gerekir. Sınırda kalan olaylarda (örneğin işyeri dışında veya mesai saati dışında yaşanan kazalarda) bu bağın kurulup kurulamayacağı dosya belgeleriyle değerlendirilir. İşverenin kazayı SGK’ya bildirmemesi, olayın iş kazası olmadığı anlamına gelmez; bildirim yapılmazsa ne olacağını ayrı bir yazıda anlattık.
İş kazasında hangi tazminatlar istenebilir?
İş kazasında iki ayrı alacak kaynağı vardır: SGK’nın kanundan doğan ödemeleri ve işverenin kusuru varsa hukuki sorumluluğundan doğan tazminat. Bunlar birbirinin yerine geçmez; ancak hesapta birbirini etkiler.
| Talep | Kimler isteyebilir | Açıklama |
|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik kaybı | İşçi | İyileşme süresince çalışamama nedeniyle oluşan kazanç kaybı; SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği hesapta dikkate alınır. |
| Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı | İşçi | Kalıcı iş gücü kaybına bağlı maddi zarar; SGK’dan bağlanan gelirin değeri hesaptan düşülür, “bakiye zarar” istenir. |
| Tedavi, bakım ve yol giderleri | İşçi | SGK’nın karşılamadığı tedavi, ilaç, protez ve bakıcı gibi giderler. |
| Destekten yoksun kalma tazminatı | Ölen işçinin yakınları | Ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, anne-baba gibi yakınların uğradığı zarar. |
| Manevi tazminat | İşçi ve (ağır hâllerde) yakınları | Yaşanan acı ve elemin giderilmesi; miktar olayın ağırlığına ve kusura göre takdir edilir. |
Ayrıntılı örnekler için iş kazası tazminatı davası, tazminat hesaplama, sürekli iş göremezlik tazminatı ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı yazılarımıza bakabilirsiniz.
İşverenin kusuru, müterafik kusur ve SGK rücu
İşveren, işçinin güvenliğini sağlamak için gerekli önlemleri almak, eğitim vermek ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uymakla yükümlüdür (Türk Borçlar Kanunu m.417, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu). Tazminat sorumluluğu bu yükümlülüklerin ihlalinde doğar. Kusurun varlığı ve oranı, dosyada görevlendirilen iş güvenliği uzmanı bilirkişi tarafından incelenir.
- İşverenin kusuru: Eksik koruyucu donanım, güvensiz makine veya iskele, eğitim ve denetim eksikliği, aşırı çalıştırma gibi durumlar kusur sebebi olabilir.
- Müterafik kusur: İşçinin kazaya kendi davranışıyla katkısı varsa, kusur oranına göre tazminattan indirim yapılabilir (Türk Borçlar Kanunu m.52).
- SGK rücu: SGK, işverenin kastı veya kusuru nedeniyle işçiye yaptığı ödemelerin karşılığını işverenden rücu yoluyla isteyebilir (5510 sayılı Kanun m.21). Bu rücu, işçinin tazminatından yapılan mahsup hesabını etkiler.
Bu konuları iş kazasında işverenin kusuru ve SGK rücu davasının işçiye etkisi ve makine ve pres kazalarında işverenin kusuru yazılarımızda ele aldık.
İş kazasından sonraki ilk günlerde yapılması gerekenler
- Tedaviyi aksatmayın: Hastane kayıtlarının, raporların ve epikrizin kaza ile bağlantısını gösterecek şekilde düzenlendiğinden emin olun.
- Bildirimi kontrol edin: İşverenin kazayı SGK’ya bildirip bildirmediğini öğrenin; bildirilmediyse bunun delilini (yazışma, tanık) saklayın.
- Delilleri toplayın: Kaza yerinin fotoğrafı, kaza tutanağı, tanık isimleri, mesajlar ve çalışma düzenini gösteren belgeler önemlidir.
- Belge imzalamadan önce danışın: İşverenin getirdiği ibraname, sulh veya “alacağım kalmamıştır” türü belgeleri okumadan imzalamayın.
- SGK işlemlerini takip edin: Geçici iş göremezlik ödeneği, iş göremezlik oranı ve gelir bağlama süreçleri ayrıca izlenmelidir.
- Hukuki değerlendirme alın: Zamanaşımı ve delil durumu dosya bazında değerlendirilir; erken başvuru delilleri korur.
Kazanın türüne göre şu yazılarımız da yol gösterebilir: iş kazası geçiren işçinin hakları, SGK iş kazası bildirimi yapılmazsa ne olur?, inşaatta yüksekten düşen işçi, parmak veya el kaybı, motosiklet kuryesi, tarım işçisi ve sigortasız çalışan yakınını kaybeden aile. Meslek hastalığı için meslek hastalığı tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
Ankara’da iş kazası davası nasıl ilerler?
- Ön inceleme: Kaza belgeleri, SGK kayıtları, sağlık raporları ve çalışma ilişkisi incelenir; hangi taleplerin ileri sürüleceği ve hangi sürelerin işlediği belirlenir.
- Dava: Tazminat davası iş mahkemesinde açılır. Zarar henüz kesinleşmemişse davanın belirsiz alacak davası olarak açılması ve sonradan ıslah edilmesi gibi usul seçenekleri değerlendirilir.
- Delillerin toplanması: Kaza tutanağı, işyeri evrakları, tanıklar ve gerekirse keşif yoluyla kazanın oluş şekli ortaya konur.
- Bilirkişi incelemeleri: İş güvenliği uzmanı kusuru, sağlık kurulu iş göremezlik oranını, aktüer hesap bilirkişisi tazminat miktarını belirler.
- Karar ve kanun yolu: Karar sonrasında istinaf ve temyiz aşamaları ile gerekirse icra takibi yürütülür.
İş davaları, davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir (7036 sayılı Kanun m.6). Adliye adresleri ve telefonlar için Ankara adliyeleri rehberimize bakabilirsiniz.
Süreler ve zamanaşımı
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İş kazasının SGK’ya bildirimi (işveren) | Kazadan sonraki 3 iş günü | 5510 s. Kanun m.13 |
| Maddi ve manevi tazminat davası | Zararı ve faili öğrenmeden 2 yıl; her hâlükârda olaydan 10 yıl. Olay suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir. | Türk Borçlar Kanunu m.72 |
| Arabuluculuk | İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı için dava şartı değil | 7036 s. Kanun m.3 |
Zamanaşımının başlangıcı çoğu dosyada tartışma konusudur (örneğin kalıcı iş göremezliğin ne zaman öğrenildiği). Bu nedenle sürenin hesabını dosya belgeleriyle birlikte yapmak gerekir.
Tipik iş kazası takvimi
İş kazası dosyalarında süreç genellikle aşağıdaki sırayla ilerler; her aşamanın süresi ve belgeleri dosyaya göre değişir.
| Aşama | Süre | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Kaza günü | İlk saatler | Tedavi önceliklidir; kaza tutanağı, tanık bilgileri, fotoğraf ve hastane kayıtları toplanır. |
| SGK’ya bildirim | Kazadan sonraki 3 iş günü | İşveren bildirmekle yükümlüdür (5510 sayılı Kanun m.13, 6331 sayılı Kanun m.14); bildirilip bildirilmediğini kontrol ederiz. |
| Rapor ve tedavi dönemi | İyileşme süresince | SGK geçici iş göremezlik ödeneği ödeyebilir (m.18); tüm tıbbi belgeler saklanır. |
| Sağlık kurulu ve oran | Tedavi tamamlandığında | Meslekte kazanma gücü kaybı oranı belirlenir; oran en az yüzde 10 ise sürekli iş göremezlik geliri bağlanır (m.19). Karar tebliğ tarihini not ederiz. |
| Tazminat davasının hazırlığı | Zamanaşımı: öğrenmeden 2 yıl, olaydan 10 yıl | Kusur ve hesap için belgeleri derleriz (TBK m.72); iş kazası tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir. |
| Yargılama | Dosyaya göre değişir | Kusur ve maluliyet bilirkişi incelemesi yapılır; rapora karşı itiraz hakkımızı kullanırız. |
İlk görüşmeye neler getirmelisiniz?
- Kimlik, SGK hizmet dökümü ve işe giriş bildirgesi (varsa)
- Kaza tutanağı, olay yeri fotoğrafları ve tanık isimleri
- Hastane kayıtları, epikriz, sağlık kurulu raporları ve tedavi giderlerini gösteren belgeler
- SGK’dan gelen yazılar, geçici iş göremezlik ödeneği ve gelir bağlama belgeleri
- Maaş bordroları, banka dökümleri ve işverenle yapılan yazışmalar
Avukatlık ücreti ve masraflar
Tanışma amaçlı ilk görüşmemiz, hukuki görüş verilmeden yapılırsa ücretsizdir; dosya incelemesi ve hukuki değerlendirme ücretlidir. Avukatlık ücreti, Ankara 2 Nolu Barosu’nun tavsiye niteliğindeki ücret tarifesi esas alınarak yazılı olarak belirlenir; masraflar ilk görüşmede açıkça konuşulur. Genel bilgi için avukatlık ücreti bölümüne bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazasında hangi tazminatlar istenebilir?
İşverenin kusuru varsa iş göremezlikten doğan maddi zarar, tedavi ve bakım giderleri ile manevi tazminat istenebilir. İşçinin ölümü hâlinde yakınları destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edebilir. SGK’dan bağlanan gelir ve ödenekler ayrıca değerlendirilir ve hesapta dikkate alınır.
İş kazası tazminat davası için arabulucuya gitmek gerekir mi?
İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları arabuluculuk dava şartının dışındadır. Yine de süreler ve deliller bakımından gecikmeden hukuki destek almak önemlidir.
İşveren kazayı SGK’ya bildirmediyse ne olur?
İşveren kazayı kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmamışsa kaza ve çalışma ilişkisini ispat edecek deliller (kaza tutanağı, tanıklar, hastane kayıtları, yazışmalar) toplanmalı ve SGK’ya başvuru yapılmalıdır.
Sigortasız çalışırken iş kazası geçirirsem tazminat alabilir miyim?
Sigortasız çalıştırılan işçi de iş kazası nedeniyle haklarını arayabilir. Bu durumda genellikle çalışma ilişkisinin ispatı için hizmet tespiti ve tazminat talepleri birlikte değerlendirilir; delillerin hızla toplanması önemlidir.
İşçinin de kusuru varsa tazminat düşer mi?
İşçinin kazadaki kusuru, müterafik kusur olarak tazminattan indirim sebebi olabilir. Ancak işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri geniş olduğundan, kusur oranı bilirkişi incelemesiyle dosyaya göre belirlenir.
İş kazası tazminatında zamanaşımı süresi ne kadar?
Haksız fiil hükümleri gereği zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlükârda olaydan itibaren 10 yıl uygulanır; olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun zamanaşımı süresi geçerli olabilir (Türk Borçlar Kanunu m.72). Somut olayda hangi sürenin işlediği dosya üzerinden belirlenir.
Kaza sonrası işveren ibraname veya sulh belgesi imzalatmak isterse ne yapmalıyım?
Belgeyi okumadan ve kapsamını anlamadan imzalamayın. İbraname ve benzeri belgelerin geçerliliği şekil ve içerik bakımından incelenir; imzalanmış bir belge ileride tazminat talebini zorlaştırabilir. Bu nedenle imzadan önce hukuki destek alınması önerilir.
Meslek hastalığı ile iş kazası arasındaki fark nedir?
5510 sayılı Kanun m.14 uyarınca meslek hastalığı, sigortalının yaptığı işin niteliği gereği tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütümü koşulları nedeniyle uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel ya da ruhsal engellilik hâlidir. İş kazası ani bir olayla, meslek hastalığı ise zamanla gelişir; tazminat esasları benzer olsa da ispat ve süre yönünden dosya ayrı değerlendirilir.
Taşeron işçisi kazada asıl işveren de sorumlu olur mu?
4857 sayılı Kanun m.2 uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükimlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu olabilir. Hangi işverenin ne oranda kusurlu olduğu dosyadaki sözleşme ve fiili durum üzerinden bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir?
Manevi tazminat miktarı sabit bir tabloya bağlı değildir; hakım olayın ağırlığını, kusur durumunu ve tarafların sosyal ve ekonomik durumunu değerlendirerek takdir eder (Türk Borçlar Kanunu m.56). Bu nedenle belirli bir tutar vaadi verilemez.
Kazadan sonra işten çıkarılırsam ne yapabilirim?
Fesihin sebebi ve usulü ayrıca incelenir. İşe iade şartları varsa (en az 30 işçi, en az 6 ay kıdem, belirsiz süreli sözleşme) fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir; bu süre iş kazası tazminat süreciyle paralel yürütülür.
Aynı olay hem trafik hem iş kazasıysa tazminat nasıl istenir?
Aynı olay hem iş kazası hem trafik kazası sayılabiliyorsa, hem işverene hem trafik sigortasına yönelik talepler gündeme gelebilir. Aynı zararın birden fazla kaynaktan karşılanması (mükerrer ödeme) hesapta dikkate alındığından talepler birlikte planlanır.
İş kazası: konu kümelerine göre rehberlerimiz
Tazminat ve hesaplama
- İş kazası tazminatı hesaplama
- İş kazası tazminatı davası ve zamanaşımı
- Sürekli iş göremezlik (malullük) tazminatı
- Ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı
- İş kazası tazminat davası dilekçesi
- İş kazası tazminat davası hangi mahkemede açılır?
- İşverenin kusuru ve SGK rücu davası
- İş kazası ve trafik kazası birlikte tazminat yolları
Kaza türlerine göre
- İş kazası geçiren işçinin hakları
- İnşaatta yüksekten düşen işçi
- Şantiyede yüksekten düşme: işveren ve taşeron sorumluluğu
- Parmak veya el kaybı
- Makine ve pres kazalarında işverenin kusuru
- Motosiklet kuryesi iş kazası
- Tarım işçisinin iş kazası
- Sigortasız çalışan yakınını kaybeden ailenin hakları
- Sincan’da iş kazası: ilk adımlar ve tazminat
Meslek hastalığı, SGK ve ilgili konular
- Meslek hastalığı tazminatı
- Silikozis meslek hastalığı
- Kumlama ve taş işçiliğinde akçiğer hasarı
- SGK iş kazası bildirimi yapılmazsa ne olur?
- Hizmet tespit davası
- Taşeron işçi alacaklarında asıl işveren
- Sağlık raporu süresinde işten çıkarılan işçi
- İbraname imzalatılırsa işçi alacağını kaybeder mi?
- SGK çıkış kodu yanlış girilirse
- İşçi tazminatı hakları
- İş sözleşmesinin feshi nedir?
- İş davasında avukat tutmak zorunlu mu?
- İşçilik alacağı davası ne kadar sürer?
İlçelere göre: Yenimahalle, Etimesgut, Sincan, Çankaya, Keçiören, Mamak iş hukuku avukatı sayfaları. Ana sayfa: Ankara iş hukuku avukatı.
Tazminat hesabında hangi unsurlar etkili olur?
İş kazası tazminatı sabit bir tablo üzerinden değil, dosyaya özgü verilerle hesaplanır. Bilirkişi raporunda genellikle şu unsurlar belirleyici olur:
| Unsur | Hesaba etkisi |
|---|---|
| İş göremezlik (maluliyet) oranı | Kalıcı iş gücü kaybı oranı arttıkça maddi tazminat artar; oran sağlık kurulu raporuyla belirlenir. |
| Kazanç | Kaza tarihindeki ücret ve çalışma düzeni esas alınır; sigortasız çalışmada gerçek ücretin ispatı önem kazanır. |
| Yaş ve çalışma ömrü | Zarar süresi, kişinin yaşına ve beklenen çalışma süresine göre hesaplanır. |
| Kusur oranları | İşveren, işçi ve varsa üçüncü kişilerin kusur oranı tazminatı doğrudan etkiler (müterafik kusur indirimi dahil). |
| SGK’dan bağlanan gelir | SGK’nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değeri hesaptan düşülür; geriye kalan zarar için tazminat istenir. |
| Tedavi ve bakım giderleri | SGK’nın karşılamadığı gerçek giderler belgelenirse hesaba katılır. |
| Manevi tazminat ölçütleri | Olayın ağırlığı, kusur durumu ve tarafların ekonomik ve sosyal durumu dikkate alınır. |
Genel fikir edinmek için hesaplama araçlarımıza ve iş kazası tazminatı hesaplama yazımıza bakabilirsiniz. Gerçek tutar, bilirkişi raporu ve dosya belgeleriyle belirlendiği için araçlardaki sonuçlar kesin değildir.
İlgili hizmetlerimiz
İş kazası dışındaki iş hukuku konuları için Ankara iş hukuku avukatı sayfamıza bakabilirsiniz. İş kazasıyla birlikte gündeme gelebilecek diğer sayfalarımız: iş davası avukatı, işçilik alacakları avukatı, işe iade avukatı ve trafik kazası avukatı (iş kazası aynı zamanda trafik kazasıysa).
Davanın nerede açılacağı konusunda iş kazası tazminat davası hangi mahkemede açılır rehberimize bakabilirsiniz.
Dayanak ve kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – m.13 (iş kazası ve bildirim), m.18-19 (geçici ve sürekli iş göremezlik), m.21 (işverenin kusuru ve rücu)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – m.52 (kusur ve indirim), m.53-56 (bedensel zarar, destekten yoksun kalma, manevi tazminat), m.72 (zamanaşımı), m.417 (işçinin korunması)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu – m.3 (arabuluculuk), m.6 (yetki)
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu – m.164 (avukatlık ücret sözleşmesi)
İlçeye göre adliye ve büro bilgisi için: Yenimahalle, Çankaya, Keçiören, Mamak, Etimesgut ve Sincan iş hukuku avukatı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; somut olayınızın koşullarına göre sonuç değişebilir ve hukuki görüş yerine geçmez.
Bu konuda bir dosyanız mı var?
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın koşullarına göre değişebilir. Kendi durumunuz hakkında değerlendirme yapılmasını istiyorsanız iletişime geçebilirsiniz.
Av. Osman Turhan · Turhan Hukuk & Danışmanlık · Ankara
Av. Osman Turhan
Turhan Hukuk & Danışmanlık, Yenimahalle/Ankara
Büromuzda bireylere ve şirketlere dava ve danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Çalışma alanlarımızın başında Ankara iş hukuku avukatı hizmeti gelir: işçilik alacakları, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, işe iade, mobbing, iş kazası ve meslek hastalığı, hizmet tespiti ile işverenlere yönelik önleyici danışmanlık konularında arabuluculuk ve dava süreçlerini yürütüyoruz; işçi tarafındaki genel destek için işçi avukatı sayfamıza bakabilirsiniz. Bununla bağlantılı olarak icra ve alacak tahsili ile şirketler ve vergi hukuku alanlarında da çalışıyoruz. Diğer alanlarımız: boşanma ve aile hukuku, ceza hukuku, gayrimenkul ve kira hukuku, miras hukuku, trafik kazası ve tazminat, idare hukuku, yabancılar hukuku ve gurbetçi işleri, sağlık hukuku ve malpraktis ile tüketici hukuku. Tüm alanlarımızı Çalışma alanlarımız sayfasında bulabilirsiniz.
Ofisimiz: Macun, 184. Cad. Gimathan Plaza No: 78/29, Yenimahalle/Ankara · Pazartesi–Cuma 09:00–18:00, Cumartesi 09:00–15:00 · Yol tarifi · Av. Osman Turhan kimdir? · Baro Levhası