İşçilik Alacakları Rehberi: Kıdem, İhbar, Fazla Mesai ve Diğer Kalemler

💬 WhatsApp’tan Yazın

İşçilik alacakları, iş ilişkisi süresince ve sona erdiğinde işçinin işverenden isteyebileceği tüm para alacaklarını kapsar. Kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmeyen ücret, fazla mesai, hafta tatili, UBGT ve yıllık izin ücreti bunların başında gelir. Bu sayfada kalemleri, şartları, süreleri ve dava yolunu tek yerde topladık; her konunun ayrıntısı için ilgili yazımıza bağlantı verdik.

Son güncelleme: 16 Ekim 2026 · Yazan: Av. Osman Turhan

İşçilik alacakları nelerdir?

İşçilik alacağı, işçinin çalışması karşılığında veya iş sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle işverenden talep edebildiği paradır. Kaynağı kanun, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ya da işyeri uygulaması olabilir.

Alacakları üç gruba ayırmak işi kolaylaştırır:

• Çalışma sürecinde doğanlar: ücret, fazla mesai, hafta tatili ve UBGT ücreti, prim ve ikramiye.
• İş sözleşmesinin sona ermesiyle doğanlar: kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti, belirli süreli sözleşmede bakiye süre ücreti.
• Fesih veya işyeri uygulamasının hukuka aykırılığından doğanlar: işe iade sonucu boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı, ayrımcılık ve mobbing nedeniyle tazminat.

Her kalemin şartı ve zamanaşımı ayrıdır. Bu yüzden önce hangi kalemlerin dosyanıza girdiğini belirliyoruz. Genel çerçeve için İşçi tazminatı hakları yazımıza da bakabilirsiniz. Ankara’daki iş hukuku hizmetlerimizin tamamı için Ankara iş hukuku avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İşçilik alacakları kalemleri: dayanak ve açıklama tablosu

Aşağıdaki tablo başlıca kalemleri, dayanak maddeyi ve ayrıntılı yazımızı gösterir.

Tavan tutarlarını ve oranları değiştiren düzenlemeler olabileceği için hesaplamada işten ayrılma tarihindeki rakamları esas alıyoruz. 1 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 dönemi için kıdem tazminatı tavanı 73.729,87 TL’dir (Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesi, 2 Temmuz 2026, Sıra No: 5).

İşçilik alacakları için hak kazanma şartları

Kıdem tazminatı

İşçinin aynı işverende en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Fesih de kanunda sayılan nedenlerden birine dayanmalıdır: işverenin haksız feshi, işçinin İş Kanunu m.24 kapsamında haklı feshi, muvazzaf askerlik, emeklilik için yaşlılık, malullük veya toptan ödeme almak üzere ayrılma, kadın işçinin evlendikten sonra bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümü. İşçi haklı neden olmadan kendi isteğiyle ayrılırsa kıdem tazminatı doğmaz. Ayrıntılar için İstifa eden kıdem tazminatı alabilir mi?, Emeklilik nedeniyle ayrılan işçinin kıdemi, Askerlik nedeniyle ayrılan işçinin kıdemi ve Evlilik nedeniyle istifa ve kıdem tazminatı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hesapta kullanılan ücret çıplak maaş değil, giydirilmiş brüt ücrettir; yol, yemek, prim gibi sürekli ödemeler de ekler. Bunun için Giydirilmiş brüt ücret nedir? yazımızı öneririz.

İhbar tazminatı

Belirsiz süreli sözleşmeyi feshetmek isteyen taraf önceden bildirimde bulunmak zorundadır. Süre 6 aya kadar çalışmada 2 hafta, 6 ay – 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 – 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışmada 8 haftadır (4857 s. K. m.17). Bu süre verilmezse veya peşin ödenmezse karşı taraf ihbar tazminatı isteyebilir. Haklı nedenle yapılan fesihte ihbar tazminatı doğmaz.

Fazla mesai, hafta tatili ve UBGT

Haftalık çalışma süresi 45 saattir (m.63). Bu süreyi aşan çalışma, işçinin onayıyla yapılmışsa saat başına %50 zamlı ödenir (m.41). Hafta tatilinde ve UBGT’de çalışılması hâlinde ek ücret doğar (m.46-47). Sözleşmedeki “fazla mesai ücrete dahildir” gibi kayıtların her zaman geçerli olmadığını “Fazla mesai maaşa dahildir” maddesi yazımızda anlattık. Yöneticiler, güvenlik görevlileri ve uzaktan çalışanlar için ayrı değerlendirme gerekir: Yöneticilerin fazla mesai alacağı, Özel güvenlikte 24/48 ve 12/36 fazla mesai, Kurye, çağrı merkezi ve home-office çalışanların alacakları.

Yıllık izin ücreti

İşçinin yıllık izne hak kazanması için en az bir yıl çalışmış olması gerekir. İzin süresi 5 yıla kadar (5 yıl dahil değil) 14 gün, 5 ile 15 yıl arasında 20 gün, 15 yıl ve üzerinde 26 gündür; 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere en az 20 gün verilir (m.53). Kullanılmayan izin, sözleşme sona erdiğinde ücret olarak ödenir (m.59). Ayrıntı: Yıllık izin ücreti alacağı.

Ücret alacağı

Ücret, işçinin asıl borç karşılığıdır ve en geç ayda bir ödenmelidir. Ödenmeyen ücret nedeniyle işçi İş Kanunu m.24/II-e uyarınca sözleşmeyi haklı olarak feshedebilir; bu durumda kıdem tazminatı da doğar. Konuyla ilgili: Ücretin zamanında ödenmesi, Bordroda maaşı düşük gösterilen işçinin hakları, Asgari ücret nedir, nasıl hesaplanır?.

İşe iade ve fesih sonrası alacaklar

İşe iade davası için işyerinde en az 30 işçi çalışmalı, işçi en az 6 aylık kıdeme sahip olmalı ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışmalıdır (m.18-20). Dava kazanılırsa boşta geçen süre ücreti ve işe başlatılmazsa işe başlatmama tazminatı gündeme gelir. Şartlar için İşe iade davası şartları ve İşe iade sonrası boşta geçen süre ücreti yazılarımıza bakabilirsiniz.

İşçilik alacaklarında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler

Zamanaşımı, süre dolduktan sonra işverenin “zamanaşımı itirazı” ileri sürmesiyle alacağın dava yoluyla istenememesi sonucunu doğurur. Hak düşürücü süre ise hakkın kendisini sona erdirir ve hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir.

Dikkat edilmesi gereken üç nokta var:

• Zamanaşımı itirazı: Mahkeme zamanaşımını kendiliğinden gözetmez; işverenin cevap dilekçesinde ileri sürmesi gerekir (TBK m.161).
• Arabuluculuk süresi: Arabulucuya başvurulduktan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı işlemez ve hak düşürücü süre durur (6325 sayılı Kanun m.16 ve m.18/A). Yine de sürenin sonuna bırakmamak gerekir.
• 25 Ekim 2017 öncesi: Bu tarihten önce başlamış alacaklarda 4857 sayılı Kanun Geçici m.8 geçiş hükmü uygulanır; süre eski düzene göre değerlendirilir.

Zorunlu arabuluculuk ve dava süreci adım adım

Adım 1: Arabulucuya başvuru

Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacakları ile tazminatları ve işe iade talebinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 s. K. m.3). Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Hiç başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Hangi kalemlerin başvuruya yazıldığı önemlidir; arabuluculuğa götürülmeyen bir kalem için açılan dava aynı sonuçla karşılaşabilir. Süreç ayrıntısı: İş hukukunda arabuluculuk süreci.

Adım 2: Arabulucu görüşmeleri

Arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde işi sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en çok 1 hafta uzatılabilir (m.3). İlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu olur ve lehine vekalet ücretine hükmedilmez. Anlaşma sağlanırsa tutanağa icra edilebilirlik şerhi alınabilir (6325 s. K. m.18). Anlaşılamazsa durum Arabuluculukta anlaşamama yazımızda anlatıldığı gibi son tutanakla kayda geçer.

Adım 3: Dava açılması

Son tutanağın aslı veya arabulucu onaylı örneği dava dilekçesine eklenir. Eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; süre içinde sunulmazsa dava usulden reddedilir. İşe iade davası son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde açılmalıdır. Alacak davaları iş mahkemelerinde görülür.

Adım 4: Yargılama ve tahsil

Mahkeme tanık dinler, işyeri ve SGK kayıtlarını getirtir, hesaplamayı bilirkişiye yaptırır. Karar sonrasında istinaf ve temyiz yolu açıktır. Kesinleşen veya icrası mümkün alacaklar icra takibiyle tahsil edilir; bu aşama için İcra ve alacak tahsili sayfamıza bakabilirsiniz.

İş kazası ve meslek hastalığı: Bu olaylardan doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabulucuya başvuru zorunlu değildir (7036 s. K. m.3). Ayrıntı için İş kazası geçiren işçinin hakları ve İş kazası tazminatı davası ve zamanaşımı yazılarına bakabilirsiniz.

İşçilik alacaklarında ispat: hangi delil neyi gösterir?

İşçilik alacağında kural olarak alacağı iddia eden taraf ispat yükünü taşır. Bu yüzden delilleri iş ilişkisi sürerken toplamak en doğrusudur.

İmzalatılan belgelerin her zaman bağlayıcı olmadığını ayrıca belirtmek isteriz: “Fazla mesai yapmadım” belgesi ve İmzalatılan istifa dilekçesi geçerli mi? yazılarımız bu konuyu ele alıyor.

İşçilik alacağı hesaplaması için gereken belgeler

Hesaplama, doğru belgeyle başlar. İlk görüşmede şunları istiyoruz:

• Kimlik ve varsa yazılı iş sözleşmesi
• Son bir yılın maaş bordroları ve maaşın yattığı banka hesap dökümü
• e-Devlet’ten alınan SGK hizmet dökümü
• Fesih bildirimi, ihtarname, savunma istem yazısı veya işten çıkarıldığınızı gösteren mesaj
• Çalışma saatini gösteren yazışmalar, vardiya çizelgeleri, giriş-çıkış kayıtları
• Yol, yemek, prim gibi ek ödemelerin kaydı
• İzin kullanımına ilişkin yazışmalar ve izin formları
• Tanık olabilecek kişilerin isimleri

Rakam hesabı için Hesaplama araçları kategorimizdeki araçlara da göz atabilirsiniz; sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, somut dosya hesabının yerini tutmaz.

Ankara’da iş mahkemeleri ve arabuluculuk

İş davalarında davalının yerleşim yeri mahkemesi veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir (7036 s. K. m.6). İşvereniniz Ankara’da yerleşikse ya da iş Ankara’da yapıldıysa Ankara iş mahkemelerinde dava açılabilir. Arabuluculuk başvurusu karşı tarafın yerleşim yerindeki arabuluculuk bürosuna yapıldığından, işyeri adresinin hangi adliye bölgesine girdiğini başvuru öncesinde kontrol ediyoruz.

Ankara’da iş mahkemelerinin adres ve telefon bilgileri değişebildiği için güncel bilgiyi Ankara adliyeleri rehberi sayfasından, resmî teyidi ise adliyenin kendi kanallarından almanızı öneririz. Büromuz Yenimahalle’dedir; dosyanızı Ankara dışında çalıştığınız bir işyeri için de değerlendirebiliriz.

İşçilik alacaklarında sık yapılan hatalar

• Süreyi kaçırmak. İşe iade için 1 aylık arabuluculuk süresi çok kısadır; kıdem ve ücret alacaklarında ise 5 yıl uzun görünse de delillerin dağılması zaman aldıkça zorlaşır.
• Okunmadan ibraname imzalamak. Bkz. İbraname imzalatılırsa alacak kaybolur mu?. İbra sözleşmesinin geçerliliği için TBK m.420’deki şartlar aranır.
• İstifa dilekçesini imzalamak. Fesih işverenden geldiyse istifa belgesi kıdem tazminatı hakkını tartışmalı hâle getirir. Bkz. İmzalatılan istifa dilekçesi geçerli mi?.
• Elden ödemeyi belgelememek. Banka kaydı olmayan ödeme ispatlanamayabilir. Bkz. Elden maaş ödenmesi.
• SGK çıkış kodunu kontrol etmemek. Yanlış kod, işsizlik ödeneği ve kıdem tartışmasını etkileyebilir. Bkz. SGK çıkış kodu yanlış girilirse.
• Arabuluculuğa kalemleri eksik yazmak. Götürülmeyen kalem için dava açıldığında usul sorunu çıkabilir.
• Sigortasız çalışmayı bildirmemek. Hizmet tespiti süreye bağlıdır. Bkz. Hizmet tespit davası.

İşçi için işçilik alacakları kontrol listesi

İşveren için kısa not

İşverenler açısından risk çoğunlukla kayıt düzeninden doğar. Bordroyu gerçek ücretle düzenlemek, fazla mesaiyi puantajla belgelemek, ücreti zamanında ve banka yoluyla ödemek ve feshi yazılı ve gerekçeli yapmak uyuşmazlığı en baştan küçültür. İbra için TBK m.420’deki bir aylık bekleme ve ödemenin belgelenmesi şartı da unutulmamalıdır.

İşverenlere yönelik yazılarımız: Bir çalışanınızı işten çıkardınız, şimdi ne olur?, İş sözleşmesinde olması gereken 5 madde, Toplu işten çıkarma öncesi yükümlülükler, SGK denetiminde karşılaşılabilecek riskler ve İş Kanunu para cezaları 2026.

İşçilik alacakları ile ilgili yazılar: konulara göre dizin

İşçilik alacakları hakkında sıkça sorulan sorular

Dayanak ve kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; somut olayınızın koşullarına göre sonuç değişebilir. Sayfa, hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez.

💬 WhatsApp’tan Yazın

Av. Osman Turhan

Turhan Hukuk & Danışmanlık, Yenimahalle/Ankara

Büromuzda bireylere ve şirketlere dava ve danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Çalışma alanlarımızın başında iş hukuku gelir: işçilik alacakları, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, işe iade, mobbing, iş kazası ve meslek hastalığı, hizmet tespiti ile işverenlere yönelik önleyici danışmanlık konularında arabuluculuk ve dava süreçlerini yürütüyoruz. Bununla bağlantılı olarak icra ve alacak tahsili ile şirketler ve vergi hukuku alanlarında da çalışıyoruz. Diğer alanlarımız: boşanma ve aile hukuku, ceza hukuku, gayrimenkul ve kira hukuku, miras hukuku, trafik kazası ve tazminat, idare hukuku, yabancılar hukuku ve gurbetçi işleri, sağlık hukuku ve malpraktis ile tüketici hukuku. Tüm alanlarımızı Çalışma alanlarımız sayfasında bulabilirsiniz.